Uzasadnienie
III SA/Łd 662/08
Pismem z dnia 25 listopada 2008 r. D. K. (dalej skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – stosownie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i od czasu zwolnienia ze służby w Policji nie podjął żadnej pracy, co związane jest – jak stwierdził – z kłopotami zdrowotnymi (chory kręgosłup). Dalej wskazał, że jego żona pracuje na ¼ etatu i osiąga jedynie dochód w wysokości 300 zł netto, a ponadto skarżący ma na utrzymaniu 15-letnią córkę, która uczęszcza do szkoły. Podniósł także, że ponosi wydatki związane z mieszkaniem (czynsz i inne opłaty) w wysokości ok. 900 zł. Wydatki te pokrywa głównie dzięki pomocy materialnej od rodziny, w szczególności swojej babci. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną D. K. oraz córka A. K. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego składa się jedynie dochód z wynagrodzenia żony w wysokości ok. 400 zł brutto (1/4 etatu).
Skarżący nie posiada własnego domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Wskazał natomiast na fakt posiadania samochodu marki A., rok prod. 2002, nie podając jego wartości. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, nie posiada natomiast żadnych oszczędności.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby.
Wyjaśnić w związku z tym należy, czy ten zakres przedmiotowy sprawy podlegać będzie wskazanemu przepisowi art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wymaga przede wszystkim wyjaśnienia pojęcia "sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych".
Określenie "sprawa ze stosunku" oznacza, że chodzi o sprawę, której przedmiot wyznacza określony stosunek prawny, którego źródłem są przepisy prawa regulujące treść oraz strony tego stosunku prawnego. Skoro sprawa ze stosunku prawnego oznacza sprawę, której przedmiot wyznacza stosunek prawny, to sprawą ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, o której mowa w art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest sprawa, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym. Wskazany przepis zatem dotyczy takich spraw, w których przedmiotem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej jest określone rozstrzygnięcie, które wynika ze stosunku pracy lub stosunku służbowego skarżącego albo którego podstawą jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego. Tak więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie tego przepisu dotyczy skarżącego, który wnosi skargę w sprawie, której przedmiotem jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego (por. uchwałę naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt I OPS 7/05).
Stąd też, w ocenie referendarza, spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. d) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy skarżący korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny.
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
W tym względzie wskazać należy przede wszystkim na fakt, iż skarżący jest osobą bezrobotną i jedyny dochód w jego gospodarstwie domowym stanowi dochód z wynagrodzenia jego żony w wysokości ok. 400 zł brutto. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, skarżący utrzymuje się z pomocy najbliższej rodziny, w tym pomocy materialnej babci. Istotne jest także, że skarżący ma na utrzymaniu 15-letnią córkę, która uczęszcza do szkoły. Skarżący nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d), art. 262 w zw. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.