Uzasadnienie
Decyzją z 6.12.2022 r. nr 1001-IOC.48.23.2022.12.SZ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) dalej: o.p., art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 i art. 24 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm.) dalej: ustawa o SENT, po rozpatrzeniu odwołania B.S. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 20.09.2022 r. nr 368000-COC-1.48.37.2021.TS, uchylił w całości wyżej wymienioną decyzję; nałożył na stronę, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą B.S. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe w T., karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT20210520000891 z 20.05.2021 r.; odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w związku z niewykonaniem przez przewoźnika obowiązku niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wydał decyzję, mocą której wymierzył karę pieniężną w łącznej wysokości 20 000 zł za dwa naruszenia zapisów ustawy o SENT, tj.:
- - niezapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, realizującego transport towaru według zgłoszenia SNT20210520000891 z 20.05.2021 r. w kwocie 10 000 zł;
- - niedokonania aktualizacji ww. zgłoszenia w zakresie numeru lokalizatora w kwocie 10 000 zł.
Pełnomocnik strony w złożonym odwołaniu zaskarżył ww. decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie ww. decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, lub uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ II instancji wyjaśnił, że zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu określa ustawa o SENT. Powołał treść art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 10a, art. 13 ust. 7 pkt 1 ustawy o SENT, wyjaśniając że 22.05.2021 r. o godz. 14:40 na autostradzie A2, na terenie MOP Nowostawy funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu samochodowego o nr rej. [...] i naczepy o nr rej. [...], przewożących olej roślinny o nazwie A., sklasyfikowany do kodu CN 1517, w ilości 25 000 kg. Przedmiotowy przewóz został zgłoszony do systemu SENT pod numerem [...]. Przewoźnikiem była strona. W toku kontroli oraz weryfikacji zgłoszenia w systemie SENT stwierdzono niezgodność w zakresie danych dotyczących numeru urządzenia GPS okazanego przez kierowcę (aplikacja nr [...]), a wpisanego do zgłoszenia SENT (aplikacja nr [...]).
W momencie kontroli w systemie SENT dla ww. zgłoszenia pokazywana była trasa z G. do Ł. i w chwili kontroli pojazd według odczytu systemu znajdował się w Ł. na ul. [...]. Zgodnie z oświadczeniem kierowcy realizował on tego dnia przewóz z T. (woj. [...]) do K. (woj. [...]), a cała trasa przewozu towaru prowadziła z G. do K. W trakcie kontroli przewoźnik dokonał dwóch aktualizacji. Pierwszej o godzinie 14:54, polegającej na dopisaniu w zgłoszeniu lokalizatora zapasowego nr [...] i drugiej o godzinie 15:03, polegającej na wpisaniu w miejsce lokalizatora nr [...], lokalizatora nr [...], co dokumentują wydruki SENT-GEO Monitorowanie Lokalizacji załączone do protokołu oraz wydruki z Systemu Monitorowania Przewozu i Obrotu SENT. W związku z ww. nieprawidłowościami, kontrolujący, stosując się do dyspozycji zawartej w art. 13 ust. 7 ustawy o SENT, sporządzili protokół z kontroli przewozu towarów środkiem transportu, nadając mu numer [...].
Z dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania w postaci ww. protokołu kontroli, wydruków z systemu SENT i wydruków monitorowania lokalizacji oraz z wyjaśnień przewoźnika zdaniem organu wynikało, że w toku przewozu w miejscowości T., gdzie znajduje się siedziba firmy, doszło do zmiany kierowców. Pierwszy z kierowców realizował od 21.05.2021 r. przejazd ze Szwecji przez G. do T., w toku którego dane lokalizacyjne były przekazywane za pośrednictwem aplikacji mobilnej w telefonie, którym dysponował kierujący pojazdem. Wówczas aktualne dane lokalizacyjne były przekazywane bez przeszkód. W tym dniu kierowca nie wyłączył w telefonie komórkowym aplikacji, która nadal przekazywała dane geolokalizacyjne, pozostawiając przedmiotowy środek transportu w T. bez lokalizatora. Ten kierowca udał się do Ł., zabierając ze sobą urządzenie lokalizacyjne, które cały czas przekazywało niewłaściwe dane geolokalizacyjne, nie będące danymi odzwierciedlającymi długotrwały postój pojazdu w T. i rzeczywistą trasę przejazdu środka transportu.
Stanowiło to naruszenie normy prawnej zawartej w art. 10a oraz w art. 2 pkt 9 ustawy o SENT, co skutkowało obowiązkiem nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2a z uwzględnieniem art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Przewoźnik od tego momentu nie zapewnił w trakcie całej trasy przewozu towaru przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. Lokalizator wraz z aplikacją nr [...] wpisany w zgłoszenie SENT zabrał ze sobą kierowca realizujący przejazd, opuszczając miejsce postoju środka transportu (T.) i udając się do swego miejsca zamieszkania w Ł. po zakończeniu pracy. Zdaniem organu odwoławczego było to normą u tego przewoźnika. Świadczy o tym to, że drugi kierowca posiadał inną aplikację o numerze [...], która również była zamontowana w telefonie zabieranym ze sobą przez tego drugiego kierowcę. 22.05.2021 r. dalszy przewóz towaru z T. do miejsca docelowego w miejscowości K. podjął inny kierowca.
Kierowca ten podjął nieskuteczną próbę zalogowania lokalizatora nr [...] i bez sprawdzenia, czy urządzenie przekazuje dane do systemu SENT rozpoczął przewóz towaru przedmiotowym środkiem transportu na wyżej wymienionej trasie, co również spowodowało naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. W tym czasie nadal przekazywane były dane lokalizacyjne z urządzenia lokalizacyjnego nr [...] w telefonie poprzedniego kierowcy, który nie wylogował się z systemu, nie pozostawiając tego urządzenia w samochodzie. System nie pokazywał drugiego lokalizatora i dopiero interwencja podjęta w tym zakresie przy udziale obu kierujących w trakcie kontroli drogowej pozwoliła na wyeliminowanie tego naruszenia. Istota przepisu wprowadzającego obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika jest taka, by można było śledzić w czasie rzeczywistym trasę przejazdu, gromadzić w systemie odpowiednie dane.
Natomiast naruszenie tego obowiązku rodzi dla przewoźnika konsekwencje wynikające z zastosowania art. 22 ust. 2a (o ile nie zajdą okoliczności do zastosowania przepisów pozwalających na odstąpienie od jej nałożenia) w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o SENT, czyli obowiązek uiszczenia nałożonej kary pieniężnej w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o jej nałożeniu stała się ostateczna.
Organ odwoławczy wskazał, że przewoźnik powinien tak zorganizować pracę swoją i kierowców oraz kontrolę nad nimi, by mieć pewność, że są wykonywane obowiązki ustawowe. Niedopełnienie obowiązków przez kierowcę przewoźnika mieści się w ryzyku przewoźnika prowadzącego działalność gospodarczą, który musi brać pod uwagę możliwość wystąpienia nieprawidłowości spowodowanych zaniechaniem lub działaniami kierowcy i konsekwencje ich wystąpienia i w związku z tym zorganizowanie skutecznej kontroli nad czynnościami kierowcy. Przepisy art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy o SENT wskazują wprost na odpowiedzialność przewoźnika niezależnie od jego winy i skali naruszeń.
Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, a więc odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem, wynikającym z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, gdyż w tej sprawie nie zaistniał ważny interes przewoźnika lub interes publiczny od wystąpienia, których ustawodawca uzależnił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyte w ww. przepisach art. 22 ust. 3 ustawy o SENT sformułowanie "może" wskazuje bowiem jednoznacznie, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparte jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych.
W ocenie organu odwoławczego w związku ze stwierdzonymi i udokumentowanymi faktami doszło do naruszenia obowiązku przewoźnika wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy o SENT. W sytuacji braku w środku transportu urządzenia lokalizacyjnego, które było wpisane do zgłoszenia przy rozpoczęciu przewozu i umieszczeniu w nim później innego urządzenia lokalizacyjnego należało niezwłocznie zaktualizować te dane. Aktualizacja danych podczas kontroli na drodze nie spełnia wymogu niezwłoczności, tym bardziej, że drugi z kierowców podejmujący dalszy przewóz od miejscowości T. miał pełną świadomość, że urządzenia wpisanego w zgłoszeniu nie ma w środku transportu. W interesie publicznym jest natomiast odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za to naruszenie. Wynika to z tego, że skoro w rzeczywistym czasie przejazdu przekazywano dane geolokalizacyjne z urządzenia nr [...], nie było istotne, czy przewoźnik zaktualizował dane urządzenia, gdyż to nie zmieniłoby faktu, iż nadal przekazywane by były dane z niewylogowanego urządzenia, a więc niezgodne ze stanem rzeczywistym.
W niniejszej sprawie naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT skonsumowało naruszenie z art. 8 ust. 1 ustawy o SENT, gdyż bez względu na zaistnienie faktu aktualizacji zgłoszenia przewoźnik nie zapewniłby przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przewozu. W interesie publicznym nie jest nakładanie kar za naruszenia, które w realiach tej sprawy bezpośrednio nie rzutowały na inne istotne naruszenia, powodujące konieczność nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem organu II instancji nałożenie kary pieniężnej za naruszenie powodujące zagrożenie istotne dla sprawowania kontroli nad przewozem towaru odniesie prewencyjny skutek i doprowadzi do zmiany organizacji pracy u przewoźnika. W tej sytuacji należy uznać, że nałożenie kary nie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego i należy odstąpić od nałożenia tej kary za brak aktualizacji zgłoszenia, właśnie w interesie publicznym.
Jednocześnie organ stwierdził, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie nie stanowi niedozwolonej pomocy publicznej, gdyż udzielenie tej pomocy w formie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w realiach tej sprawy nie może zakłócić funkcjonowania wymiany handlowej między państwami UE i w związku z tym nie stanowi naruszenia postanowień art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Z uwagi na fakt, że decyzja organu I instancji mocą decyzji organu odwoławczego została wyeliminowana z obrotu prawnego, odnoszenie się do zarzutów przeciw uchylonej decyzji jest bezzasadne i bezprzedmiotowe. Jednocześnie organ podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy przez organ I instancji oraz uzupełniająco przez organ odwoławczy, w stopniu niepowodującym konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak chciałby tego pełnomocnik skarżącego. Zgromadzone dowody i ustalone fakty nie dały również możliwości uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania. Postępowanie to dowiodło zaistnienia deliktów, skutkujących koniecznością nałożenia kary pieniężnej z uwzględnieniem przesłanek do zastosowania instytucji odstąpienia od jej nałożenia.
Strona zaskarżyła do sądu powyższą decyzję w części nakładającej na nią karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT20210520000891. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ustawy o SENT poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w sytuacji, w której w zgłoszeniu SENT został poprawnie uzupełniony numer geolokalizatora używanego w dniu kontroli, a lokalizator ten był włączony i działał prawidłowo i błędne wyświetlanie lokalizacji w systemie monitorowania było rezultatem błędu technicznego, leżącego po stronie systemu, za który strona odpowiedzialności nie ponosi;
- 2. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, mimo że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 o.p., art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., w szczególności zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa;
- 3. art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT poprzez nałożenie na przewoźnika wysokiej kary pieniężnej (sankcji) w związku ze stwierdzonym niedopełnieniem warunku formalnego, w sytuacji gdy było to pierwsze naruszenie ustawy o SENT przez przewoźnika, który ma siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie miał świadomości dokonywanego naruszenia, a zatem sankcja w wysokości 10 000 zł jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia (por. orzeczenie TSUE z 21.10.2021 r., C-583/20) oraz nie uwzględnia okoliczności powstania stwierdzonej nieprawidłowości, rodzaju i stopnia naruszenia ciążącego na przewoźniku obowiązku, wagi stwierdzonej nieprawidłowości, działań podjętych przez przewoźnika, by przewóz był wykonywany zgodnie z prawem (por. wyrok TSUE z 15.04.2021 r., C- 935/19).
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
- 1. uchylenie decyzji organu II instancji w części, w której nakłada na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu oraz umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie, ewentualnie
- 2. uchylenie decyzji organu II instancji w części, w której nakłada na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia,
- 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, na mocy § 2 art. 1 w/w ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność, tj. zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a mówiąc ściślej, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przy czym stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie sporne pozostają trzy kwestie:
- - czy organ zasadnie nałożył na stronę, na podstawie ustawy o SENT, karę pieniężną 10.000 zł. za naruszenie określonego w art. 10 a obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem?
- - czy organ obowiązany był odstąpić od nałożenia kary, biorąc pod uwagę interes publiczny?
- - czy organ nakładając karę naruszył zasady neutralności podatku VAT?
W ocenie sądu nie jest zasadne stanowisku strony, iż nieprawidłowe wyświetlenie lokalizacji w systemie monitorowania było rezultatem błędu technicznego, leżącego postronnie systemu, za który strona nie ponosi odpowiedzialności.
Skarżący nie podważa ustaleń organu w zakresie nieprzekazania przez kierowcę zdającego środek transportu urządzenia lokalizacyjnego, jak i tego, że kierowca przejmujący pojazd nie zdołał skutecznie zalogować swojego lokalizatora. Wobec powyższego aż do wszczęcia kontroli przekazywane były dane geolokalizacyjne pochodzące z lokalizatora pierwszego z kierowców. A zatem dane niezgodne z faktycznym przejazdem przedmiotowego środka transportu.
W ocenie sądu zaistniała sytuacja nie wynikała z nieprawidłowego działania systemu (błędu systemu), lecz z wadliwej organizacji pracy przewoźnika. Jak trafnie wywiódł organ przewoźnik mógł na bieżąco śledzić trasę przejazdu i w przypadku ustalenia nieprawidłowego odczytu lokalizacji podjąć czynności zmierzające do przywrócenia prawidłowego odczytu danych. Istnieje bowiem możliwość wysłania komunikatu 406 za pośrednictwem platformy PUESC. Odpowiedzią na komunikat 406 jest informacja o aktualnym położeniu lokalizatora. Mógł także zainstalować w środkach transportu zewnętrzny system lokalizacji (ZSL), który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu praktycznie bez udziału przewoźnika, a przy udziale wyspecjalizowanego podmiotu zewnętrznego, działającego w imieniu przewoźnika. Skoro skarżący, będący profesjonalnym przewoźnikiem, nie wykazał jakiejkolwiek aktywności w powyższym zakresie, to nie może oczekiwać, że organ odstąpi od nałożenia kary.
W myśl art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 – 2a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji dokładnie wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. W ocenie sądu stanowisko organu w zakresie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary jest zasadne. Niepełny nadzór nad wykonywanym przewozem nie był skutkiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, lecz wynikał z braku staranności przewoźnika. Miał on dostęp do platformy PUESC. Jednak w ogóle nie sprawdzał, czy przekazywane są aktualne dane geolokalizacyjne pojazdu
W sytuacji jednak jak w niniejszej sprawie, tj. gdy geolokalizator został uruchomiony prawidłowo dopiero w chwili rozpoczęcia kontroli, to uznać należy, że przewoźnik nie dochował przynajmniej należytej staranności. W takim przypadku nie ma znaczenia czy powyższe naruszenie miało czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe). Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator, a nawet przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać prawidłowo włączone, trasa rejestrowana a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora.
Brak prawidłowego uruchomienia lokalizatora niweczy realizację jednego z celów ustawy, jakim jest zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, uniemożliwia kontrolę obrotu tzw. towarami wrażliwymi. W świetle tego celu nie można uwzględnić, że skarżący jest legalnie działającym przedsiębiorcą i opłaca podatki. Zakładanie na takiej podstawie a priori, że przewoźnik działa uczciwie i nie należy do tzw. "szarej strefy", byłoby nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Przyjmowanie takich założeń czyniłoby ustawę SENT całkowicie nieskuteczną, iluzoryczną. Brak prawidłowego uruchomienia lokalizatora nie może być uznany za formalne uchybienie ani oczywistą omyłkę (por. wyroki WSA w Krakowie z 22 stycznia 2021 r., III SA/Kr 939/20; WSA w Gliwicach z 31 marca 2021 r., III SA/Gl 34/21). Uwzględnić należy, że kontrolowany przewóz naruszył jasną, prostą regułę, której przestrzeganie warunkuje niedopuszczenie do nielegalnego obrotu towarami wrażliwymi.
Stwierdzone naruszenie jest oczywiste i wynikało z zaniedbania, a więc nie może zostać uznane za usprawiedliwione. Ponieważ kara ma cel prewencyjny za odstąpieniem od jej nałożenia nie może przemawiać fakt, że nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych na skutek stwierdzonego naruszenia.
W niniejszej sprawie pozostawanie pojazdu poza nadzorem na trasie od miejscowości T. do miejsca kontroli MOP Nowostawy – Autostrada A2 w dniu 22 maja 2021 r. niewątpliwie ograniczało skuteczność kontroli przewozu, podlegającego systemowi monitorowania.
Sąd uznał za błędne wyjaśnienie strony, iż nieprzekazywanie danych lokalizacyjnych miało charakter formalnego uchybienia, ewentualnie omyłki. Zdaniem sądu za nieistotną omyłkę lub drobne uchybienie formalne, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary, można uznać sytuacje, gdy np. kierowca niewłaściwie uruchomił lokalizator, lecz ten kierowca lub nadzorujący go przewoźnik, po kilku lub kilkunastu minutach sprawdzając prawidłowość odczytu zauważy błędny odczyt i uruchomi właściwy przekaz danych. W niniejszej sprawie nieprawidłowe rejestrowanie drogi przejazdu wynikało z niewystarczającego nadzoru nad pracą kierowców.
Ponadto, w ocenie sądu, postępowanie kierowców zdającego i przejmującego przedmiotowy środek transportu świadczy o braku ich właściwego przeszkolenia przez skarżącego w zakresie prawidłowej obsługi geolokalizatorów. Z kolei sytuacja finansowa strony jest na tyle dobra, że opłacenie kary nie wpłynie na znaczące pogorszenie jej kondycji ekonomicznej. Ustalenia organu w tym zakresie poprzedzone zostały dokładną analizą dokumentacji podatkowej strony skarżącej.
Sąd uznał także za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ administracji zasady neutralności podatku VAT.
Przede wszystkim uznać należy za błędne wyjaśnienie skarżącego, iż nigdy wcześniej nie dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o SENT. W aktach sprawy znajduje się bowiem kopia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy, wydanej przez Naczelnika Kujawsko- Pomorskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Toruniu w dniu 9 marca 2020 r., znak 438000-COC.48.82.2019.
W świetle poczynionych wyżej rozważań sądu nie może być uwzględnione stanowisko strony, iż stwierdzone uchybienie miało charakter formalny.
W powołanym przez skarżącego postanowieniu Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 października 2021, sygn. C-583/20 (sprawa węgierska) stwierdzono: "Artykuł 273 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, które nakłada na podatnika zakwalifikowanego jako "podatnika obarczonego ryzykiem" w rozumieniu prawa krajowego grzywnę mająca na celu ukaranie nieprawidłowości, jakich dopuścił się przy deklarowaniu wysyłki towarów, której wysokość w żadnym wypadku nie może być niższa od 30% do 40% wartości towarów".
Z kolei we wskazanym w skardze wyroku z dnia 15 kwietnia 2021 r. (sygn. C-935)Trybunał Sprawiedliwości wskazał:
"Artykuł 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które nakładają na podatnika, który błędnie zakwalifikował transakcję zwolnioną z podatku od wartości dodanej (VAT) jako transakcję podlegającą temu podatkowi, sankcję wynoszącą 20% kwoty zawyżenia zwrotu VAT nienależnie żądanej, w zakresie, w jakim sankcja ta ma zastosowanie bez rozróżnienia zarówno w sytuacji, w której nieprawidłowość wynika z błędu w ocenie popełnionego przez strony transakcji co do podlegania przez dostawę opodatkowaniu, który to błąd cechuje brak przesłanek wskazujących na oszustwo i uszczuplenia wpływów do skarbu państwa, jak i w sytuacji, w której nie występują takie szczególne okoliczności".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w obecnym składzie, podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2023 r. sygn. II SA/Bk 140/23 (v. LEX nr 3539340), iż nie można zgodzić się, że sankcje przewidziane w ustawie SENT powinny być rozpatrywane w kontekście sankcji przewidzianych w przepisach ustawy VAT i neutralności tego podatku. Sposób nałożenia kary pieniężnej nie jest stosowany automatycznie w sztywnej wysokości, bowiem ustawa różnicuje kary w zależności od popełnionego naruszenia. Zatem sankcja jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie można jej rozpatrywać i porównywać do zasady neutralności w podatku VAT. W tym podatku realizacja zasady neutralności przejawia się w możliwości odliczenia od podatku należnego zapłaconego przy sprzedaży towarów czy usług podatku naliczonego przy zakupie. Neutralność w podatku VAT jest fundamentem konstrukcji tego podatku.
W przypadku kary pieniężnej możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej może stanowić rodzaj neutralności, jednak jest to inna instytucja niż neutralność w podatku VAT. Powołane wyroki TSUE, zarówno ten dotyczący stosowania sankcji przewidzianych w węgierskim systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (C-583) jak i polskiej ustawy VAT przewidującej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w sztywnej wysokość (C-935)i, nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie niniejszej. Dotyczą one innych stanów faktycznych i zostały podjęte w innym stanie prawnym. Polska ustawa SENT przewiduje różne kary pieniężne za stwierdzone nieprawidłowości i co więcej przewiduje odstąpienie od kar po spełnieniu przez podmioty uczestniczące w przewozie towarów określonych warunków. Sankcje za naruszenie przepisów nie są sztywno określone, ani nie są ustalane automatycznie. Sankcje są nakładane przez organy podatkowe po przeprowadzeniu kontroli i postępowania umożliwiającego zgromadzenie materiałów i dowodów.
Strona ma możliwość przedłożenia dokumentów, na podstawie których organ może odstąpić od nałożenia kary. Organ podatkowy ma możliwość dostosowania kwoty sankcji do konkretnych okoliczności sprawy. Nie można zatem zgodzić się ze stroną skarżącą, że sankcje przewidziane w ustawie SENT są niezgodne z prawem unijnym z tych samych względów co przewidziane w węgierskim odpowiedniku systemu SENT (w węgierskim odpowiedniku sankcje były określone w sposób sztywny).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy COVID-19, zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie, z uwagi na zagrożenie epidemiczne, zarządzeniem z 3 marca 2023 r. wyznaczono termin rozprawy zdalnej zawiadamiając o tym strony. Następnie, w związku z brakiem oświadczenia skarżącego co do możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 27 marca 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
k.ż.