Uzasadnienie
III SA/Łd 752/13
Pismem z dnia 9 czerwca 2013 r. C. F. (dalej wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na lokalizację ogrodzenia w pasie drogowym.
W dniu 22 lipca 2013 r. strona uiściła – w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi – żądany wpis w kwocie 200 zł, a następnie w dniu 25 listopada 2013 r. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnianiem w kwocie 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – wyrokiem z 12 listopada 2013 r. – oddalił skargę. Po otrzymaniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem wnioskodawca sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając następnie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, jest właścicielem domu o powierzchni 102 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 3,78 ha. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: świadczenia emerytalno-rentowe obojga małżonków w łącznej kwocie 3.889 zł. Wnioskodawca, zgodnie z przedłożonym oświadczeniem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca nadmienił także, że zarówno on jaki i jego małżonka są osobami schorowanymi (choroby oskrzelowe, kardiologiczne, pulmonologiczne, stwardnienie rozsiane – żona wnioskodawcy). W uzasadnianiu wniosku szczegółowo wyliczył też roczne koszy utrzymania, wskazując, iż wynoszą one ok. 43.000 zł, przy osiąganych dochodach rzędu ok. 37.300 zł. Jak wyjaśnił brakujące środki pokrywa jego syn, zamieszkujący z nim w tym samym domu, ale prowadzący osobne gospodarstwo domowe.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżący wspólnie z żoną posiadają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych w kwocie 3.889 zł, korzystają tez pomocy syna zamieszkującego wspólnie z nimi w tym samym domu.
Istotne jest także, że wnioskodawca uiścił już wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz koszty opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnianiem, a zatem w chwili obecnej jedyny ewentualny koszt do poniesienie którego byłby zobligowany dotyczyłby wpisu za skargę kasacyjną w kwocie 100 zł. Zatem we wskazanej sytuacji finansowej, mając na uwadze, iż ponoszone wcześniej koszty – rozłożone w czasie – nie spowodowały uszczerbku w majątku wnioskodawcy i był on w stanie je ponieść, nawet przyjmując, i korzystał z pomocy syna wspólnie z nim zamieszkującego i mającego zatem interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy związanej z nieruchomości, którą wspólnie zajmują, uznać należało, że wnioskodawca nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wskazać w tym miejscu należy jedynie na marginesie na wynikający z art. 87 i art. 91 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek wzajemnej pomocy między rodzicami i dziećmi. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Obowiązek pomocy dotyczy każdej dziedziny życia i rozciąga się w szczególności na pomoc przy prowadzeniu spraw sądowych. Istotne jest wskazanie, że dotyczy on w szczególności prowadzenia postępowania sądowego.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, referendarz zważył co następuje.
Rozpoznając wniosek w tym zakresie, referendarz miał na względzie fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym wnioskodawcy – wysokości osiąganego dochodu, mając też na uwadze, że poniósł on już koszty wpisu od skargi, opłaty kancelaryjnej oraz został zobligowany do pokrycia ewentualnych przyszłych kosztów sądowych w niniejszej sprawie (wpis od skargi kasacyjnej), w ocenie referendarza, nie będzie on już w stanie ponieść dodatkowych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie.
W ocenie referendarza, nie można w tej sytuacji wymagać od strony skarżącej poniesienia jeszcze tych dodatkowych kosztów postępowania związanych z zastępstwem procesowym, mogłyby one albowiem stanowić trudne do udźwignięcia obciążenie budżetu domowego wnioskodawcy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu.
R.A.