Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia P.K. na postanowienie Zastępcy Burmistrza B., działającego z upoważnienia Burmistrza B. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] Zastępca Burmistrza B. działający z upoważnienia Burmistrza B., na podstawie art. 219 k.p.a. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę P.K., w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 5 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2006 r.
Na skutek wniesionego przez P.K. zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadnieniem dla tak podjętego rozstrzygnięcia było naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również uzasadnienie postanowienia, nie wskazywało jakie ewidencje, rejestry lub inne dane znajdują się w posiadaniu urzędu i czy je analizowano pod kątem wydania zaświadczenia.
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Zastępca Burmistrza B., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 219 k.p.a postanowił odmówić wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę P.K., w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 5 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2006 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w znajdującej się w organie ewidencji podatkowej zawarte są dane dotyczące podatników T. i B. K. i odnoszą się przede wszystkim do wielkości gospodarstwa, klas gruntów i ich kwalifikacji oraz danych dotyczących własności gospodarstwa. Jednakże sam fakt opodatkowania podatkiem rolnym gruntów gospodarstwa rolnego nie jest związany z okolicznością wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Wynika to z faktu, że art. 3 ustawy o podatku rolnym nie uzależnia przymiotu bycia podatnikiem od okoliczności wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Z danych z ewidencji ludności wynika jedynie, że P.K. był zameldowany na pobyt stały pod adresem G. 8, gm. B., co uzasadnia przyjęcie domniemania, że wnioskodawca przebywał pod tym adresem. Ewidencja ludności nie zawiera jednak żadnej wzmianki, ani dokumentu, z którego wynikałoby, że P.K. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców znajdującym się w S. gm.
B. Ponadto w ramach kwerendy dokumentacji archiwalnej organ ustalił, że nie prowadzono zarówno w Urzędzie Miasta i Gminy B., jak również w innych jednostkach organizacyjnych, ewidencji mieszkańców Gminy pracujących w gospodarstwach rolnych. Powołując się na treść art. 218 k.p.a organ pierwszej instancji wskazał, że niedopuszczalne jest dokonywanie w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Na powyższe postanowienie P.K. wniósł zażalenie, nie zgadzając się z organem pierwszej instancji, iż nie posiada dokumentów (ewidencji, rejestrów) potwierdzających pracę w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym rodziców. Wyjaśnił, że w dniu 3 lipca 2020 r. w organie stawili się jego rodzice B. i T.K. i w trybie art. 3 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, złożyli zaznania potwierdzające pracę syna w gospodarstwie. W ocenie żalącego przedstawione zeznania dwóch świadków oraz zaświadczenie o zameldowaniu, wykaz okresów ubezpieczenia zdrowotnego z KRUS, wykaz składek na ubezpieczenie społeczne z KRUS, akty notarialne oraz nakaz podatkowy, potwierdzają pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Powołując się na liczne orzecznictwo sądowe podniósł, że organ dysponując posiadaną dokumentacją zobowiązany był wydać żądane zaświadczenie.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza B. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Organ odwoławczy przytaczając treść art. 217 § 1-3 k.p.a. wyjaśnił, iż zaświadczenie służy urzędowemu potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ administracji publicznej ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, jeżeli wydania zaświadczenia wymaga przepis prawa. Zaświadczenie wydaje się także, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Tak więc, osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawny, dający podstawę tych starań. Jeżeli natomiast osoba zainteresowana domaga się potwierdzenia okoliczności faktycznych lub prawnych, według treści zawartych we wniosku, które w trybie zaświadczenia w ogóle potwierdzone być nie mogą, w takim przypadku organ administracji publicznej nie może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy.
Kolegium podniosło, iż P.K. wnioskiem z dnia 30 maja 2020 r. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy B. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości S. nr ewid. działek: 202, 204, 209, 214/1, 219 o łącznej powierzchni 3,25 ha, prowadzonym przez rodziców B. i T.K. w okresie od 5 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2006 r. w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, celem przedłożenia w zakładzie pracy. Dodatkowo zainteresowany wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zameldowanie w gospodarstwie. Jako podstawę prawną żądania wskazane zostały przepisy art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Organ odwoławczy przytaczając treść art. 3 ust. 1, ust 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. 1990 r., nr 54, poz. 310), wskazał, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że dokumentami potwierdzającymi okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntowe, ewidencja wojskowa w której np. zaznaczony jest fakt odroczenia służby wojskowej w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym i osobowym oraz inne dokumenty znajdujące się w dyspozycji.
Kolegium podniosło, iż organ pierwszej instancji rozpoznając wniosek P.K. dokonał analizy danych zawartych w posiadanej ewidencji podatkowej oraz w ewidencji ludności. Na tej podstawie ustalił, że B. i T.K. (rodzice wnioskodawcy) zostali wykazani jako podatnicy podatku rolnego. Ogólnie wyjaśnił, że dane zawarte w ewidencji odnoszą się do wielkości gospodarstwa rolnego, klas gruntów i ich kwalifikacji oraz danych o podmiotach będących właścicielami gospodarstwa rolnego. Odnośnie danych dotyczących ewidencji ludności organ wskazał, że wynikają z nich dane potwierdzające zameldowanie P.K. pod adresem G. 8, gm. B. Jako główną przyczynę, dla której odmówiono wydania zaświadczenia o żądanej treści organ pierwszej instancji wskazał, że nie posiada ewidencji osób pracujących w gospodarstwach rolnych. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że organ pierwszej instancji nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę P.K. w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 5 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2006r.
W tym czasie organem właściwym w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych była Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Kompetencje organów gminy dotyczące ubezpieczenia rolników indywidualnych od dnia 1 stycznia 1991 r. przekazane zostały powołanej do tego nowej instytucji (KRUS).
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż załączone przez P.K. zeznania świadków oraz dokumentacja KRUS odnosząca się do okresów ubezpieczenia zdrowotnego oraz społecznego nie mogą stanowić podstawy wydania zaświadczenia, ponieważ nie są to dokumenty będące w posiadaniu organu. Taka forma dowodzenia pracy w gospodarstwie rolnym nie jest więc możliwa na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia. Przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków i strony na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wykracza poza ramy postępowania wyjaśniającego. Zaświadczenie powinno być wystawione wyłącznie w oparciu o dokumenty, rejestry posiadane przez urząd gminy, jak wymaga tego art. 218 § 1 k.p.a. Zarzuty podniesione przez stronę w zażaleniu, w ocenie Kolegium, nie zasługują zatem na uwzględnienie. Wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym oraz okresów jej świadczenia, może być wykazane wobec pracodawcy przy wykorzystaniu przede wszystkim zeznań świadków.
Dalej organ odwoławczy podniósł, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie nie może być rozumiana jako tworzenie, na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia podstawy faktycznej lub prawnej do wystawienia zaświadczenia. W szczególności niedopuszczalne jest kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, np. przesłuchania świadków, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach i innych zbiorach danych. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.
Przedmiotowe postępowanie ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie w nim nowych ustaleń faktycznych i prawnych".
Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożył P.K. podnosząc, iż organ pierwszej instancji już w dniu 3 lipca 2020 r. posiadał zeznania świadków, oświadczenie wnioskodawcy, potwierdzenie zameldowania na terenie gminy rodziców i wnioskodawcy, inne dokumenty na podstawie, których mógł wydać zaświadczenie. Jednocześnie skarżący podtrzymał argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2019r. poz.2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. nr 54 poz.310 ze zm.).
Zgodnie z treścią art.217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
W myśl art.217 § 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
- 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
- 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie z treścią art.218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W myśl art.218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Zgodnie z treścią art.3 ust.1 ustawy z 20 lipca 1990r. na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy.
W myśl art.3 ust.2 wymienionej ustawy jeżeli organ, o którym mowa w ust.1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie.
Zgodnie z treścią art.3 ust.3 wymienionej ustawy w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Należy zaznaczyć, że postępowanie zaświadczeniowe ze względu na istotę zaświadczenia charakteryzuje się uproszczeniem i odformalizowaniem, gdyż nie zmierza do rozpatrzenia sprawy administracyjnej i nie ma podstaw do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń, choć jest postępowaniem uproszczonym, ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego. Samo zamieszczenie instytucji wydawania zaświadczeń w kodeksie postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, iż do tego postępowania mają zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany LEX/el. 2019 - komentarz do art. 218.).
Analiza przepisu art.218 § 1 kpa wskazuje, iż w sytuacji gdy chodzi o potwierdzenie faktu organ administracji jest obowiązany wydać zaświadczenie gdy fakt ten wynika z ewidencji, rejestru lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Określenie "danych znajdujących się jego posiadaniu" użyte w art.218 § 1 kpa nie można jednak rozumieć dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Organ może natomiast odmówić wydania zaświadczenia gdy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, o których mowa w art.218 § 1 kpa. Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią bowiem dane z ewidencji, rejestrów i zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu. Postępowanie wyjaśniające o jakim mowa w art.218 § 2 kpa spełnia tutaj tylko pomocniczą rolę.
Jego przedmiotem jest jedynie zbadanie okoliczności wynikających z dokumentów wymienionych w art.218 § 1 kpa. Ma ono na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie nowych ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 stycznia 1997r. w spr. SA/Łd 3105/95 (OSP nr 6 z 1998r. poz.106), z 11 maja 1998r. w spr. II SA 299/98 (Lex nr 41833), z 3 listopada 1999r. w spr. I SA 80/99 (Lex nr 48667), z 8 sierpnia 2007r. w spr. I OSK 1280/06 (lex nr 516670), z 2 października 2008r. w spr. I OSK 588/08 (Lex nr 510464), z 8 września 2009r. w spr. I OSK 104/09 (Lex nr 594852), z 15 stycznia 2014r. w spr. I OSK 1518/12 i z 28 sierpnia 2013r. w spr. I OSK 605/12. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
W niniejszej sprawie P.K. wnosił o wydanie mu zaświadczenia stwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w miejscowości S. o łącznej powierzchni 3,25 ha w okresie od 5 kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2006r. w charakterze domownika. Zaświadczenie to jest mu potrzebne celem przedłożenia w zakładzie pracy dla zaliczenia tego okresu do stażu pracy.
Należy zaznaczyć, że obowiązek wydania takiego zaświadczenia przez organ administracji wynika z treści art.3 ust.1 ustawy z 20 lipca 1990r., w którym użyto sformułowania "urząd gminy jest obowiązany stwierdzić". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest powszechnie pogląd, że zakładając racjonalność ustawodawcy, który obliguje urząd gminy do wydania zaświadczenia stwierdzającego okres pracy w gospodarstwie rolnym, musiał on mieć świadomość tego, jakie dokumenty może posiadać urząd gminy, a ponadto jakimi instrumentami i możliwościami prawnymi dysponuje. W związku z czym założył z góry, że ten właśnie, a nie inny urząd, na podstawie danych będących w jego dyspozycji, będzie właściwy do poświadczenia konkretnych okoliczności. Przyjmuje się natomiast, że dokumentami potwierdzającymi okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntowe, ewidencja wojskowa w której np. zaznaczony jest fakt odroczenia służby wojskowej w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym i osobowym oraz inne dokumenty znajdujące się w dyspozycji urzędu. (por. wyroki NSA z 19 kwietnia 2018r. w spr.
I OSK 1386/16, z 31 maja 2010r. w spr. I OSK 1633/09, z 29 czerwca 2010r. w spr. II OSK 1122/09, z 29 czerwca 2010r. w spr. I OSK 1121/09,, wyrok WSA w Opolu z 9 września 2009r. w spr. II SA/Op 210/09, wyrok WSA w Lublinie z 22 lutego 2017r. w spr. II SAB/Lu 26/17 i z 11 lipca 2019r. w spr. III SA/Lu 138/19).
W niniejszej sprawie organ I instancji dokonał kwerendy posiadanych ewidencji, rejestrów i innych dokumentów niezbędnych do wydania zaświadczenia. Ustalono, że w Urzędzie Miasta i Gminy w B. znajduje się ewidencja podatników podatku rolnego obejmująca sporny okres (tzn. od 5 kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2006r.) z której wynika, że rodzice skarżącego (B. i T.K.) byli podatnikami i podatku rolnego. Byli oni w tym okresie właścicielami gospodarstwa a ponadto w ewidencji znajdują się informacje o wielkości gospodarstwa rolnego, klasie gruntów i ich kwalifikacji. W organie I instancji znajduje się także ewidencja ludności wskazująca, że w okresie do 4 kwietnia 1986r. do 30 listopada 2011r. P.K. zameldowany był na pobyt stały pod adresem G. 8 gmina B. Pod tym samym adresem byli zameldowani także rodzice skarżącego tzn. matka od 1 września 1979r. do chwili obecnej oraz ojciec od 10 czerwca 1953r. do chwili obecnej.
W organie I instancji brak jest natomiast jakichkolwiek innych informacji z ewidencji, rejestrów bądź z innych dokumentów, które potwierdzałyby pracę skarżącego jako domownika w spornym okresie w gospodarstwie rolnym rodziców. W szczególności brak jest ewidencji osób pracujących w gospodarstwach rolnych. Dodać należy, co słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że brak jest dokumentów dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników gdyż od 1 stycznia 1991r. kompetencje dotyczące tego ubezpieczenia zostały przekazane do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników.
Jeszcze raz należy powtórzyć, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż dokumentami mogącymi potwierdzić pracę w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntów, ewidencje wojskowe, dokumentacje związane z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym i osobowym oraz inne dokumenty będące w dyspozycji urzędu. W niniejszej sprawie brak jest takich dokumentów, które pozwoliłyby stwierdzić, że P.K. pracował jako domownik w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w okresie od 5 kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2006r. Jedynymi dokumentami będącymi w posiadaniu organu I instancji w jakiś sposób związanymi z wnioskiem skarżącego są informacje z ewidencji podatników podatku rolnego i z ewidencji ludności. W oparciu o te informacje nie można jednak wydać zaświadczenia żądanej treści gdyż wynika z nich jedynie to, że rodzice skarżącego w spornym okresie płacili podatek rolny zaś P.K. w tym czasie był zameldowany na pobyt stały w miejscu zameldowania rodziców.
Dodać należy, że przepis art.6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U z 2020r. poz.174 ze zm.) wskazuje, iż jedną z przesłanek uznania danej osoby za domownika jest "stała praca w gospodarstwie rolnym" tej osoby. Z dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu I instancji (ewidencja podatników podatku rolnego i ewidencja ludności) nie wynika aby P.K. stale pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w okresie od 5 kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2006r. W sytuacji zatem gdy w organie administracji brak jest dokumentów stwierdzających, że skarżący pracował jako domownik w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w wymienionym okresie to organy administracji trafnie odmówiły wydania zaświadczenia żądanej treści.
W ocenie sądu brak było podstaw do wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści w oparciu o dokumenty przez niego przedstawione. P.K. złożył w organie zeznania swoich rodziców z 3 lipca 2020r. potwierdzające, że ich syn pracował w ich gospodarstwie rolnym w okresie od 5 kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2006r., zaświadczenie KRUS z 27 czerwca 2019r. stwierdzające, że P.K. w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31sieprnia 2006r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako dziecko rolnika zaś w postępowaniu sądowym złożył zaświadczenie KRUS z 7 października 2020r. stwierdzające, że w okresie od 5 kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2006r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowymn, wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik (k.94).
Nie można bowiem wydać zaświadczenia stwierdzającego wykonywania przez wnioskodawcę pracy w gospodarstwie rolnym rodziców na podstawie przedstawionych przez stronę dokumentów w sytuacji gdy fakt ten nie wynika z danych znajdujących się posiadaniu organu. W niniejszej sprawie fakt pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 5 kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2006r. nie wynika z dokumentacji będącej w posiadaniu Urzędu Miasta i Gminy w B. a więc organ administracji nie może wystawić zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego jedynie w oparciu o dokumenty przedstawione przez stronę. Niedopuszczalna jest sytuacja aby organ administracji wystawił skarżącemu zaświadczenie o treści przez niego żądanej jedynie na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów skoro w posiadaniu organu nie ma danych potwierdzających, że pracował on w gospodarstwie rolnym sowich rodziców jako domownik.
W związku z czym przedstawione przez skarżącego zeznania rodziców oraz zaświadczenia z KRUS nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż fakt pracy P.K. w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownik nie znajduje potwierdzenia w dokumentach będących w posiadaniu organu administracji.
Podkreślić należy, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art.218 § 2 K.p.a. spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych będących w posiadaniu organu. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest natomiast zbieranie materiału dowodowego poprzez np. załączanie zeznań świadków czy zaświadczeń innych organów administracji celem ustalenia stanu faktycznego w oparciu, o który można będzie wydać zaświadczenie żądanej treści. Treść zaświadczenia musi się bowiem opierać na dokumentach znajdujących się w organie (ewidencjach, rejestrach, innych dokumentach) a nie na dowodach dostarczonych przez stronę (np. na zeznaniach świadków, zaświadczeniach innych organów). Postępowanie, o którym mowa w art.218 § 2 K.p.a. ma na celu usunięcie wątpliwości co do istniejących już faktów (wynikających z dokumentów posiadanych przez organ) a nie służy dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych i prawnych.
W związku z czym organy administracji nie mogą wystawić zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego na podstawie przedstawionych przez niego zeznań świadków i zaświadczeń KRUS gdyż mogą to uczynić wyłącznie na podstawie posiadanych dokumentów a takie nie znajdują się w posiadaniu organu.
Dodać należy, że skarżący przed swoim pracodawcą może dowodzić pracę w gospodarstwie rolnym swoich rodziców za pomocą zeznań świadków i zaświadczeń KRUS. Ta forma dowodzenia (tzn. zeznaniami świadków i zaświadczeniami KRUS) jest możliwa dopiero gdy brak jest dokumentów uzasadniających wydanie zaświadczenia. Zasadniczym środkiem dowodowym w tym zakresie jest zaświadczenie co wynika z treści art. 3 ustawy z 20 lipca 1990r. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego a więc może on przed swoim pracodawcą dowodzić pracę w gospodarstwie rolnym rodziców innymi środkami dowodowymi.
Nie ma natomiast żadnego znaczenia zarzut skargi, że urzędy gminy w R., W. i G. wydawały zaświadczenia stwierdzające pracę w gospodarstwie rolnym rodziców na podstawie zeznań świadków.
Każde wydanie zaświadczenia jest odmiennym przypadkiem i dotyczy odmiennego stanu faktycznego. Ustalenie czy wymienione urzędy gminy prawidłowo wystawiły zaświadczenia wymagałoby zbadania każdego przypadku co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nawet jednak gdyby okazało się, że w niektórych przypadkach zaświadczenia wystawiono wyłącznie na podstawie zeznań świadków to nastąpiło to z naruszeniem art.218 K.p.a. i nie może oznaczać, że także Burmistrz B. winien wydać skarżącemu zaświadczenie żądanej przez niego treści.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w organie administracji brak jest dokumentów stwierdzających, że skarżący pracował jako domownik w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w okresie od 5 kwietnia 2020r. do 31 sierpnia 2006r. Organy administracji trafnie zatem odmówiły wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę P.K.
k.ż.