Uzasadnienie
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] orzekającą o zatrzymaniu R. F. prawa jazdy kat. B i C. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 25 czerwca 2020 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. zwrócił się do Urzędu Miasta w K. o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu R. F., załączając odpis ostatecznej decyzji z [...] o uznaniu R. F. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Zawiadomieniem z 2 lipca 2020 r. Prezydent Miasta K. przekazał powyższy wniosek Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. do Starosty K., jako organu właściwego do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z [...] Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu R.F. prawa jazdy kat. B i C nr [...] wydanego 17 czerwca 2005 r. przez Prezydenta Miasta K..
Od powyższej decyzji R. F. złożył odwołanie, zarzucając naruszenie:
- 1. art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2020 r. poz. 808 ze zm.) - poprzez ich błędne zastosowanie oraz uznanie, że skarżący uchylał się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a także nie uiszczał przez okres ostatnich 6 miesięcy świadczenia alimentacyjnego w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, w sytuacji gdy skarżący przelewał na rzecz uprawnionego środki pieniężne tytułem świadczenia alimentacyjnego, a decyzja wydana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. została wydana na podstawie nieprawdziwych ustaleń oraz okoliczności;
- 2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz niezebranie przez organ prowadzący postępowanie w całości materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego przeprowadzenia oraz zakończenia sprawy, w szczególności nieuwzględnienie, iż skarżący dokonywał płatności świadczeń alimentacyjnych na rzecz uprawnionego, a także iż skarżący zamieszkuje za granicą w związku z tym przekazywanie i przelewanie środków jest wydłużone w czasie, a ponadto iż skarżący pracuje oraz podejmuje wszelkie działania zmierzające do otrzymywania odpowiedniego wynagrodzenia celem wypełniania świadczenia alimentacyjnego.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na treść art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i podkreślił, że jedynymi przesłankami, podlegającymi badaniu w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie powołanego przepisu, jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz ustalenie, że wniosek o zatrzymanie prawa jazdy pochodzi od organu dłużnika.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w niniejszej sprawie decyzja uznająca stroną za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest ostateczna, a organ I instancji był związany wnioskiem organu, o czym świadczy użyty w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwrot "starosta wydaje decyzję".
Końcowo Kolegium wskazało na możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przewidzianej przez ustawodawcę w art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
R. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- - art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez ich błędne zastosowanie oraz uznanie, że skarżący uchylał się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a także nie uiszczał przez okres ostatnich 6 miesięcy świadczenia alimentacyjnego w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, w sytuacji gdy skarżący przelewał na rzecz uprawnionego środki pieniężne tytułem świadczenia alimentacyjnego, a decyzja wydana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. została wydana na podstawie nieprawdziwych ustaleń oraz okoliczności;
- - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz niezebranie przez organ prowadzący postępowanie w całości materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego przeprowadzenia oraz zakończenia sprawy, w szczególności nieuwzględnienie, iż skarżący dokonywał płatności świadczeń alimentacyjnych na rzecz uprawnionego, a także iż skarżący zamieszkuje za granicą, w związku z tym przekazywanie i przelewanie środków jest wydłużone w czasie, a ponadto, iż skarżący pracuje oraz podejmuje wszelkie działania zmierzające do otrzymywania odpowiedniego wynagrodzenia celem wypełniania świadczenia alimentacyjnego;
- - art. 80 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz dokonanie przez organ dowolnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie wszelkich okoliczności sprawy, zwłaszcza wniosków oraz twierdzeń przedstawionych przez skarżącego, a także nieuwzględnienie, iż decyzja Starosty [...] wydana została z naruszeniem przepisów prawnych oraz na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., która wydana była na podstawie nieprawdziwych okoliczności faktycznych.
W uzasadnieniu skargi R. F. podkreślił, że w sposób czynny oraz ciągły wypełniał ciążący na nim obowiązek alimentacyjny względem małoletniego syna, przelewając co miesiąc na jego rzecz zasądzone alimenty. Skarżący wskazał, że zamieszkuje oraz wykonuje pracę zarobkową w Czechach. Z uwagi na panującą pandemię nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego jedynie przez okres 2 miesięcy, a nie, jak to uznał Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, a następnie Starosta [...], przez okres ostatnich 6 miesięcy. Z tego powodu skarżący nie kwalifikuje się jako dłużnik alimentacyjny i wydanie w stosunku do niego decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest niezgodne z prawem oraz rażąco narusza jego interesy. R. F. podkreślił również, że prawo jazdy umożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej oraz zdobywanie środków finansowych, a tym samym jego zatrzymanie spowoduje niemożność wywiązywania się z nałożonego obowiązku alimentacyjnego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] z [...] oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] z [...] i przekazanie sprawy Staroście [...] do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na swą rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 7 stycznia 2021 r. i doręczone stronom.
Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje oddaleniem skargi.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128) oraz 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Stosownie zaś do art. 5 ust. 5 ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Jak zatem wynika z powyższego, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych a drugą - wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy jest zatem decyzją o charakterze związanym. Oznacza to, że organ wydając decyzję na podstawie tego przepisu nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2773/17, publ. w LEX nr 2496734, I OSK 154/16 Lex nr 2464482).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Prezydent Miasta K. decyzją z [...] uznał R. F. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższa decyzja została przez skarżącego odebrana 2 kwietnia 2020 roku. W związku z wejściem w życie art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o zwalczaniu COVID-19 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 568) zgodnie z którym, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten został dodany do ww. ustawy przez art. 1 pkt 14 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r. Przepis art. 15 zzs ust. 1 uchylono na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875).
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 15 maja 2020 r. i weszła w życie 16 maja 2020 r. (art. 76). W art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. postanowiono, że terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Tak więc, z uwagi na datę odbioru decyzji (2 kwietnia 2020 r.) termin do wniesienia odwołania od niej potraktować należało jako taki, który na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o zwalczaniu COVID-19, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r., nie rozpoczął biegu w tej dacie. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg 24 maja 2020 r., i upłynął z dniem 6 czerwca 2020 roku. Skarżący nie skorzystała z prawa dowołania się od tej decyzji, a zatem prawidłowo organy przyjęły, że decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] była decyzją ostateczną.
Spełniona została także druga z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ który wydał decyzję, wystąpił z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Zostały zatem spełnione przesłanki do zastosowania art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co w konsekwencji musiało skutkować wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należy uznać za bezzasadny.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy organy nie badają okoliczności takich, jak okoliczności osobiste dotyczące strony, charakter wykonywanej pracy, realizacja przez nią świadczeń alimentacyjnych. Weryfikacja, czy dłużnika alimentacyjnego można uznać za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych odbywa się w odrębnym postępowaniu, które poprzedza postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy i kończy się wydaniem decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Okoliczności te w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy weryfikowane być już nie mogą (por. wyrok NSA z 14 października 2016 r. sygn. akt I OSK 287/15,wyrok WSA w Gdańsku z 18 października 2018r., sygn. akt III SA/Gd 540/18, wyrok WSA w Poznaniu z 1 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 191/20 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA").
Także sąd w prowadzonym obecnie postępowaniu nie był uprawniony do badania podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, gdyż wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy, które na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. wyznacza decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z 20 września 2019 r. sygn. akt I OSK 63/18, uchwała NSA (7) z 3 lutego1997 r. sygn. akt OPS 12/96 [za:] A. Kabat, Komentarz do art. 134 [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018).
W zaskarżonej decyzji prawidłowo organ wskazał skarżącemu na możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
Reasumując, zdaniem sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając na uwadze powyższe sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i nie podzielając jej zarzutów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
d.j.