Wyrok WSA w Łodzi z 22 marca 2017 r., III SA/Łd 887/16

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 59 § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia T. A. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia "[...]01.2015 r." Nr [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] oraz od [...]6186[...] do [...]6226[..] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł., utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. prowadzi względem T. A. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]4161[...], od [...]52591[...] do [...]52721[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W dniu 8 listopada 2004 r. organ egzekucyjny skierował - na podstawie tytułów wykonawczych m.in. o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] zawiadomienie Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. do A sc w Ł., ul. B 7A. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w trybie art. 44 k.p.a. (adnotacja na kopercie: adresat wyprowadził się).

W dniu 15 listopada 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. skierował - na podstawie tytułów wykonawczych m.in. o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] zawiadomienie Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. do A sc, Ł., ul. B 7A. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] zostało doręczone zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a. Dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono przedmiotowe zawiadomienie również w trybie art. 44 k.p.a. (adnotacja na kopercie: adresat wyprowadził się).

Zawiadomieniem z dnia 16.03.2005r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał na podstawie tytułów wykonawczych m.in. o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. u M. S., Ł, ul. C 7/13. Powyższe zawiadomienie zobowiązana odebrała w dniu 23.03.2005r. w trybie art. 43 k.p.a., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał je w dniu 04.04.2005r.

W dniu 28 lutego 2006r. (w związku z ustaleniem nowego adresu siedziby dłużnika zajętej wierzytelności - A sc, tj. Ł., ul. D 114) organ egzekucyjny skierował do ww. podmiotu - na podstawie tytułów wykonawczych m.in. o numerach [...]4161[...], od [...]5259[...] do [...]5272[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...] zawiadomienie Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach od [...]6186[...] do [...]6226[...] zostało doręczone skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. Dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono przedmiotowe zawiadomienie również w trybie art. 44 k.p.a.

Zawiadomieniem z dnia 7 maja 2007r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał - na podstawie tytułów wykonawczych m.in. o numerach [...]4161[...], od [...]5259[...] do [...]5272[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...] - zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. Powyższe zawiadomienie doręczono zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a.

Z kolei zawiadomieniem z dnia 30.05.2014r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. dokonał - na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...]4161[...], od [...]5259[...] do [...]5272[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...] - zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Powyższe zawiadomienie zobowiązana odebrała w dniu 4 czerwca 2014 r. w trybie art. 43 k.p.a.

W dniu 23 czerwca 2014 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wpłynęło pismo skarżącej z dnia 18 czerwca 2014 r. zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego". W ww. piśmie zobowiązana poinformowała, że wnosi "skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, w związku z zawiadomieniem [...] ", jak również wniosek o "umorzenie egzekucji w całości z uwagi na przedawnienie należności wynikających z tytułów wykonawczych ZUS".

W odpowiedzi na wezwani organu I instancji w zakresie sprecyzowania powyższego pisma, skarżąca w piśmie z dnia 17 lipca 2014 r. wskazała, że jest to wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów obejmujących zaległości skarżącej z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lata 1998-2001. W uzasadnieniu organ wskazał, że wierzyciel ZUS w pismach z dnia 26.08.2014 r. i 28.10.2014r. stwierdził, iż w zakresie przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...] zastosowanie ma art. 24 ust. 5B ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013r. poz. 1442 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5b zgodnie, z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Zatem jak wskazano należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi są nadal wymagalne, ponieważ nastąpiła okoliczność skutkująca zawieszeniem 10 letniego biegu terminu przedawnienia należności od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, tj. 21.03.2006r. i 26.11.2004r. do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym organ egzekucyjny wskazał, że wierzyciel uznał, iż należności dochodzone od skarżącej na podstawie ww. tytułów wykonawczych są wymagalne i podlegają dalszemu dochodzeniu.

W zażaleniu skarżąca podniosła, że należności objęte tytułami wykonawczymi dotyczą składek wymagalnych przed 2003r., a okres przedawnienia tych należności wynosił 5 lat. Jak wskazała od 2000 roku do dnia 04.06.2014r. nie otrzymała żadnych odpisów tytułów wykonawczych wobec czego nie wie, że toczyło się wobec niej jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne. Tym bardziej, jak podkreśliła, w związku z nieotrzymaniem wymienionych w postanowieniu z dnia [...].11.2014r. tytułów wykonawczych, nie mogło nastąpić zawieszenie 10 letniego biegu terminu przedawnienia.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu uznał za nieprawidłowe oparcie na stanowisku wierzyciela kwestii przedawnienia obowiązku. Organ egzekucyjny zobligowany jest samodzielnie i w sposób merytoryczny dokonać własnych Ponadto organ odwoławczy zauważył również, że w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. z dnia [...].11.2014 r. wskazany został tytuł wykonawczy Nr [...]4161[...], który nie został wymieniony w pismach wierzyciela z dnia 26.08.2014r. i 28.10.2014r. Organ odwoławczy podkreślił, że brak jest także przedmiotowego tytułu wykonawczego w aktach sprawy będących w posiadaniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., jak również brak jest informacji o doręczeniu jego odpisu zobowiązanej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wydał postanowienie opatrzone datą,,[...].01.2015r." Nr [...], którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] oraz od [...]6186[...] do [...]6226[...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniach 15.11.2004r., 28.02.2006r., 07.05.2007r. i 30.05.2014r. dokonano czynności egzekucyjne, które spowodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia. Jak podkreślił zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Tym samym zdaniem organu egzekucyjnego, nie istnieją przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązania objętego ww. tytułami wykonawczymi. Ponadto jak wskazał, zwrócił się do wierzyciela o udzielenie informacji, czy zaległości objęte tytułem wykonawczym Nr [...]4161[...] są wymagalne i podlegają egzekucji. Z odpowiedzi udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. wynika, że tytuł wykonawczy Nr [...]4161[...] posiada obecnie Nr [...]6215[...], a należności nim objęte zostały uregulowane. Natomiast organ egzekucyjny zauważył, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]6215[...], w wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w kwocie 11,42 zł, tym samym nie zaszły przesłanki do zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na jego podstawie.

W zażaleniu skarżąca wniosła ponownie o umorzenie egzekucji w całości z uwagi na przedawnienie należności wynikających z tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca podniosła, że tytuły wykonawcze odnoszą się do składek wymagalnych przed 2003 r., kiedy okres przedawnienia tych należności wynosił 5 lat. Wskazała, że nadal twierdzi, że nie otrzymała od 2000 roku do dnia dzisiejszego żadnych tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie przesłał ich również organ egzekucyjny jako załączników do zawiadomienia i nie toczyło się wobec niej żadne postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ZUS, o którym zostałaby powiadomiona. Stwierdziła, że wymienione w zawiadomieniu tytuły wykonawcze uległy przedawnieniu wobec prawa obowiązującego przed 2003r., jak również wobec prawa obowiązującego od 1 stycznia 2012 r. Ponadto zauważyła, że w okresie, w którym rzekomo nie płaciła według ZUS składek od własnej działalności gospodarczej, była zatrudniona na 1/2 etatu w firmie, która odprowadzała składki od niej jako pracownika, co zwalniało ją od płacenia pełnego wymiaru składek ZUS od tej działalności, opłacała w tym czasie składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

ZUS samowolnie dokonał korekt jej deklaracji do pełnych kwot składek, bez uwzględnienia obowiązującego faktycznego stanu prawnego Ordynacji podatkowej. Zatem tytuły wykonawcze wystawione za czas od 1998r. do roku 2001, są bezpodstawne, a składki nienależne, niezależnie od ich przedawnienia. Skarżąca podniosła także, że powoływanie się organu egzekucyjnego na dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej przez ZUS poprzez zajęcie wierzytelności przez ZUS w A s.c. oraz przesłanie tytułów na jej adres na podstawie tzw. zawiadomienia zastępczego, nie może stanowić o dokonaniu przez ZUS takiej czynności ponieważ:

1. Nigdy nie była pracownikiem firmy A S.C., nie należały jej się od tej firmy żadne świadczenia;
2. Nie przysłano tytułów na jej adres zameldowania i zamieszkania (aktualny od roku 2002) żadnych tytułów wykonawczych;
3. Nie była zatrudniona i nie prowadziła działalności w roku 2005.

Zobowiązana poinformowała także, że nie otrzymała informacji o zajęciu nadpłaty podatku w roku 2007 przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na poczet zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem skarżącej Zakład Ubezpieczeń Społecznych samowolnie dokonał korekt deklaracji do pełnych kwot składek, a zatem tytuły wykonawcze są bezpodstawnie wystawione niezależnie od przedawnienia zaległości. Natomiast organ egzekucyjny nie odniósł się do kwestii nieprawidłowo zawyżonych kwot składek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za lata 1999 - 2000.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W myśl art. 59 § 2 cytowanej ustawy, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Stosownie do art. 59 § 3 ww. ustawy, w przypadkach określonych w § 1 i § 2 cytowanego przepisu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Natomiast stosownie do art. 59 § 5 ww. ustawy, na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie nastąpiło w związku ze złożonym przez skarżącą pismem z dnia 18.06.2014r. wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - Ś. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w odniesieniu do kwestii przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] oraz od [...]6186[...] do [...]6226[...] spór sprowadza się do właściwej interpretacji przepisu art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ wyjaśnił, że brzmienie art. 24 ww. ustawy, m.in. poprzez zmianę ust. 4, 5 i 6 oraz dodanie ust. 5a, 5b, 5c i 5d, zostało zmienione na mocy ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074).

Przepis art. 24 ust. 4, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., stanowił, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przy czym w myśl ust. 5 bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

Od dnia 1 stycznia 2003 r., to jest od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 18 grudnia 2002 r., przepis art. 24 ust. 4 stanowił, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Dodany ust. 5b otrzymał następujące brzmienie "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem" zaś od 1 lipca 2004 r. treść ust. 5b uległa kolejnej zmianie tj. "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego".

W związku z brakiem przepisów przejściowych w ustawie z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych powstał problem czy wydłużony z 5 do 10 lat termin przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy także składek wymagalnych przed dniem 11 stycznia 2003 r.

Organ odwoławczy wskazał, że dotyczące przedawnienia regulacje ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązujące od 1 stycznia 2003 r., poza wydłużeniem terminu przedawnienia składek z 5 do 10 lat, zmieniły także zasady, według których liczony jest bieg terminu przedawnienia. I tak od dnia 1 stycznia 2003 r., z mocy art. 24 ust. 5b, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Regulacji takiej nie przewidywał art. 24 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. Bieg przedawnienia przerywało jedynie wyszczególnione w ust. 5 art. 24 odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik, a termin przedawnienia wynoszący 10 lat był w takim przypadku liczony od dnia, w którym należności z tytułu składek stały się wymagalne.

Organ podkreślił także, że skutki zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia (przerwanie, zawieszenie) należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia.

Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zaległe składki dotyczą okresu za lata 1998-2001, natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego winno spowodować liczenie biegu terminu przedawnienia według zasad określonych wart. 24 ust. 5b w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003 r., ponieważ opisane w tym przepisie zdarzenie (wszczęcie egzekucji) nastąpiło po tej dacie, a wobec tego jego skutki należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego na dzień wszczęcia egzekucji odnośnie poszczególnych należności składkowych jak też opłaty dodatkowej, co w analizowanej sprawie, w odniesieniu do ww. tytułów wykonawczych, miało miejsce w 2004r. i 2006r. Również czynności egzekucyjne w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostały podjęte po 2003 r.

W świetle powyższego organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że zaległości objęte tytułami wykonawczymi o numerach od [...]5259[...] do [...] 5272[...] oraz od [...]6186[...] do [...]6226[...] uległy przedawnieniu.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie zasługuje również na uwzględnienie zawarty w zażaleniu zarzut nie otrzymania przez stronę odpisów tytułów wykonawczych. Jak wynika bowiem z akt sprawy, odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] zostały doręczone zobowiązanej wraz z zawiadomieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia 15.11.2004r. Nr [...] o zajęciu wierzytelności w A sc, w trybie art. 44 k.p.a.

Z kolei odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...]6186[...] do [...] 6226[...] zostały doręczone zobowiązanej wraz z zawiadomieniem organu egzekucyjnego z dnia 28.02.2006r. Nr [...] o zajęciu wierzytelności w A sc w trybie art. 44 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 44 k.p.a. - w brzmieniu obowiązującym od dnia 24.08.2003r., nadanym art. 69 ustawy z dnia 12.06.2003r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2003r. Nr 130, poz. 1188) - stanowił:

,,§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce, w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pisma składa się w urzędzie właściwej gminy na okres siedmiu dni, w przypadku doręczania pisma przez pracownika lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1 ".

Począwszy od dnia 06.06.2005r. powyższy przepis zyskał nowe brzmienie, nadane przez art. 1 ustawy z dnia 11.03.2005r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2005r. Nr 78, poz. 682), wobec czego w dniu dokonania zajęć zawiadomieniami z dnia 24.08.2007r. przepis ten stanowił:

,,§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy".

W ocenie organu odwoławczego ustanowione wyżej cytowanym art. 44 k.p.a., przesłanki domniemania prawnego doręczenia przesyłek zawierających powyższe zawiadomienia o zajęciach z dni: 15.11.2004r. i 28.02.2006r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały spełnione. W związku z tym, że skarżąca nie podjęła w zakreślonym siedmiodniowym terminie przesyłki zawierającej zawiadomienie o zajęciu z dnia 15.11.2004r., przesyłkę tę awizowano w dniu 26.11.2004r. oraz w dniu 03.12.2004r., a uznano za doręczoną z upływem ostatniego dnia tego terminu, tj. w dniu 10.12.2004r. Z kolei, w odniesieniu do przesyłki zawierającej zawiadomienie o zajęciu z dnia 28.02.2006r., przesyłkę tę awizowano w dniu 06.03.2006r. oraz w dniu 13.03.2006r., a uznano za doręczoną z upływem ostatniego dnia terminu, tj. w dniu 20.03.2006r.

Ustosunkowując się natomiast do zawartego w zażaleniu zarzutu, iż zobowiązana nie otrzymała informacji o zajęciu nadpłaty podatku w roku 2007 przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na poczet zaległości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyjaśnić należy, iż jak wynika z akt sprawy zawiadomieniem z dnia 07.05.2007r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał - na podstawie tytułów wykonawczych m.in. o numerach [...]4161[...], od [...]5259[...] do [...]5272[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...] - zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r.

Powyższe zawiadomienie doręczono zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a.

Z kolei zawiadomieniem z dnia 30.05.2014r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. dokonał - na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...]4161[...], od [...]5259[...] do [...]5272[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...] - zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r. Powyższe zawiadomienie zostało odebrane w dniu 4.06.2014r. w trybie art. 43 k.p.a. przez pełnoletniego domownika (córkę).

Organ odwoławczy uznał za niezasadne twierdzenie strony, że organ egzekucyjny błędnie powołuje się na fakt, iż pierwszą czynnością egzekucyjną powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia, było zajęcie wierzytelności w A s.c. ponieważ jak wskazała zobowiązana nigdy nie była pracownikiem tej firmy i nie należały jej się od tej firmy żadne świadczenia. W odniesieniu do powyższego, zauważyć należy, iż doręczenie zobowiązanej odpisów tytułów wykonawczych w trybie art. 44 k.p.a. w dniach 10.12.2004r. i 20.03.2006r. skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia.

Ponadto w dniu 16.03.2005r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego u M. S. Z kolei zawiadomieniem z dnia 7.05.2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r., natomiast zawiadomieniem z dnia 30.05.2014r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r.

Zatem nie powołując się nawet na czynności egzekucyjne polegające na skierowaniu do A s.c. zawiadomień o zajęciu wierzytelności z dnia 08.11.2004r., 15.11.2004r. i 28.02.2006r., uznać należy, że bieg terminu przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...]5259[...] do [...]5272[...] oraz od [...]6186[...] do [...]6226[...] został przerwany wskutek dokonania innych czynności egzekucyjnych. Tym samym okoliczności w postaci skierowania do A s.c. ww. zawiadomień, nie mają znaczenia dla kwestii przedawnienia przedmiotowych należności.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu strony, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych samowolnie dokonał korekt deklaracji do pełnych kwot składek, a organ egzekucyjny nie odniósł się do tej kwestii, organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ze względu na odmienność postępowania egzekucyjnego i postępowania prowadzonego w celu merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie to ma służyć jedynie wyegzekwowaniu określonych obowiązków, ma ono bowiem charakter wykonawczy. Organ podkreślił, że kwestia nieistnienia obowiązków objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi (ze względu na samowolne, zdaniem strony, dokonanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych korekt deklaracji do pełnych kwot składek) została podniesiona na etapie zażalenia, dlatego też organ egzekucyjny nie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do argumentacji strony w tym zakresie.

Reasumując, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia,,[...].01.2015 r.", nie narusza obowiązujących regulacji prawnych, zaś zażalenie skarżącej jest niezasadne.

W skardze T. A. zarzuciła zastosowanie błędnej interpretacji w zakresie skutecznych doręczeń tytułów egzekucyjnych, których nigdy nie otrzymała, co zdaniem organu spowodowało przerwanie biegu przedawnienia roszczeń. Skarżąca podkreśliła, że pod adresem E 19 m 16/16a przebywała i była zameldowana od roku 2002 i na ten adres nie otrzymywała korespondencji, zatem nie mogła uczestniczyć w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu.

W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej podniosła, że organy błędnie przyjmują, że w sprawie doszło do doręczenia zastępczego. Do takie doręczenia nie mogło dojść, ponieważ skarżąca zamieszkiwała pod wskazanym adresem od 2002 r. W sprawie nie doszło zatem do przerwania czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia egzekwowanych w toku egzekucji zaległości.

W piśmie z dnia 12 stycznia 2017 r. organ administracji podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Ocena legalności zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że skarga T. A. jest niezasadna. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz. 1954 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.59 § 1 wymienionej ustawy postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Jak wynika z treści wniosku skarżącej z dnia 18 czerwca 2014 r., (uzupełnionego w dniu 17 lipca 2014 r.) wnosiła ona o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności wynikających z tytułów wykonawczych. Kwestionowane przez skarżąca tytuły wykonawcze obejmowały składki za okres od kwietnia 1998 roku do grudnia 2001 roku.

Organy administracji słusznie uznały, że nie doszło do przedawnienia należności z tytułu składek objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi [...]5259[...] do [...]5272[...], od [...]6186[...] do [...]6226[...].

Na wstępie należy podkreślić, że do składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenie społeczne.

Ustawa z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. nr 28 poz.153 z późn. zm.), w art.28 ust. 2 stanowiła, że składki przedawniają się z upływem 5 lat od dnia w którym stały się wymagalne. Następnie obowiązująca ustawa z 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45 poz. 391 z późn. zm.) w art. 32 ust.2 oraz obecnie obowiązująca ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 164 z 2008r. poz. 1027 z późn. zm.) w art.93 ust.2 stanowią, że składki zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Odnośnie składek na Fundusz Pracy to ma do nich również zastosowanie termin przedawnienia odnoszący się do składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to z treści art.56 ust.1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. nr 58 z 2003 r. poz. 514 z późn. zm.) oraz art.107 ust.1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99 poz.1001 z późn. zm.).

Także do składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ma zastosowanie termin przedawnienia przewidziany dla składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to z treści art.19 ust.2 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 9 z 2002 r. poz. 85 z późn. zm.) i z art.30 ust.2 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158 poz.1121 z późn. zm.).

Jeżeli chodzi o składki za okres od kwietnia 1998 r. do października 1998 r. to stały się one wymagalne w okresie obowiązywania ustawy z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 z 2009 r. poz.1585 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 35 ust.3 tej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna.

Odnośnie pozostałych składek na ubezpieczenie społeczne oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych to stały się one wygalane w okresie obowiązywania ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137 poz.887 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 24 ust.4 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

W myśl art.24 ust.4 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d.

W myśl zaś art. 24 ust. 5b ustawy z 13 października 1998 r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Analiza zmian art. 24 ust.4 wskazuje, że z dniem 1 stycznia 2003 r. wydłużono termin przedawnienia składek z 5 do 10 lat. W związku z czym powstał problem czy wydłużony termin przedawnienia dotyczy także składek wymagalnych przed dniem 1 stycznia 2003r. Kwestia ta została już rozstrzygnięta w orzecznictwie sądowym. Uznano, że dziesięcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie do składek wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r. o ile nie uległy one przedawnieniu do dnia 31 grudnia 2002 r. Do należności tych stosuje się także nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg dziesięcioletniego terminu przedawnienia to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w spr. II GSK 1102/08 z 30 sierpnia 2008r. – Lex nr 552737 i w spr.

II GSK 72/09 z 30 września 2009 r. – Lex nr 597062 oraz Sąd Najwyższy w uchwałach w spr. II UZP 5/08 z 2 lipca 2008 r. (Biuletyn SN nr 7 poz.16) oraz w spr. I UZP 4/08 z 8 lipca 2008 r. (Biuletyn SN nr 7 poz.17). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie wszystkie należności skarżącej nie uległy przedawnieniu do dnia 31 grudnia 2002 r.(pierwsze niezapłacone składki dotyczyły kwietnia 1998 r., a więc pięcioletni termin przedawnienia upływałby w maju 2003 roku). W związku ze zmianą przepisów, omówioną wyżej, ma zatem do nich zastosowanie dziesięcioletni termin przedawnienia. Bieg tego terminu został zawieszony w dniu 10 grudnia 2004 r. zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b ustawy z 13 października 1998 r. (dalej zwanej "ustawą"). Tego dnia doręczono bowiem skarżącej odpisy wszystkich 59 tytułów wykonawczych. Była to więc pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Do chwili obecnej postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Prowadzi to do wniosku, że należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.

Z dniem 1 stycznia 2012 r. ponownie zmieniono art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. na podstawie ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 232 poz. 1378). Wymieniony przepis otrzymał następujące brzmienie: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.

W myśl art. 27 ust.1 ustawy z 16 września 2011 r. do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.

Zgodnie zaś z treścią art. 27 ust. 2 wymienionej ustawy jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Analiza treści art. 27 ustawy z 16 września 2011 r. wskazuje, że bieg pięcioletniego terminu przedawnienia rozpoczyna się w dniu 1 stycznia 2012 r. chyba, że przedawnienie nastąpiłoby wcześniej na podstawie dotychczasowych przepisów. W przypadku skarżącej do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek ani na podstawie dotychczasowych ani nowych przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2012 r.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia doręczenia skarżącej tytułów wykonawczych, jako czynności zawieszającej bieg terminu przedawnienia. Skarżąca konsekwentnie twierdzi bowiem, że nie doręczono jej tytułów wykonawczych na podstawie których organ prowadzi egzekucję administracyjną. Z akt sprawy wynika, że stanowisko skarżącej nie jest zasadne. Skarżąca twierdzi, że od 2002 roku zamieszkuje pod wskazanym adresem Ł., ul. E 19 m. 16/16a i pod tym adresem nie doręczono jej wskazanych tytułów wykonawczych, przy czym z pism skarżącej należy wnioskować – co potwierdził pełnomocnik na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r., że skarżąca kwestionuje sposób doręczenia w trybie art. 44.

,,§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce, w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pisma składa się w urzędzie właściwej gminy na okres siedmiu dni, w przypadku doręczania pisma przez pracownika lub upoważnioną osobę lub organ.

,,§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy".

Zdaniem skarżącej fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem powoduje, że nie można powoływać się na okoliczności niemożności doręczenia korespondencji w trybie art. 42 i 43 k.p.a. Sąd nie podziela takiej koncepcji i wyjaśnia, że stwierdzenie zawarte w art. 44 k.p.a. "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43" oznacza sytuacje, w której osoba zameldowana – zamieszkująca pod wskazanym adresem jest w momencie doręczenia korespondencji nieobecna. Również osoby o których mowa w art. 43 k.p.a. nie podjęły się oddania korespondencji adresatowi. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Listonosz nie zastał adresata korespondencji w dniu jej doręczania. Z akt sprawy wynika również, że czasami w domu obecna była córka, która nie chciała przyjąć korespondencji kierowanej do matki T. A. W tej sytuacji uzasadnione zastosowanie miał art. 44 k.p.a. Z uregulowania art. 44 k.p.a. wynika, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie.

Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a.), zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza.

W aktach administracyjnych sprawy, w toku której, zapadło zaskarżone postanowienie o odmowie umorzenia postępowania, znajdują się dokumenty potwierdzające w sposób bezspornym spełnienie przesłanek z art. 44 k.p.a. w odniesieniu do korespondencji zawierającej dokumenty (tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu) których doręczenie spowodowało zawieszeniu terminu biegu przedawnienia (zwrotne potwierdzenie przesyłki dopięte do koperty – karta 52 akt admn., na którym widnieje zapis: "zaj. T. A. + 59 szt. kopii tyt. wyk."). Jak wynika z ww zwrotnego potwierdzenia korespondencję doręczono 26 listopada 2004 r. Z powodu niemożności jej doręczenia adresatowi i ewentualnie dorosłemu domownikowi - adnotacja na kopercie i "zwrotce" adresata nie zastałem (datownik i podpis listonosza) przesyłkę pozostawiono na okres 7 dni do dyspozycji adresata w UP Ł. [...] w dniu 26.11.2004 r., zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej.

Następnie, co wynika z zapisów na kopercie i "zwrotce" przesyłkę awizowano powtórnie 3 grudnia 2004 r. (datownik i podpis) po czym dokonano zwrotu z powodu niepodjęcia w terminie w dniu 11 grudnia 2004 r. Wobec powyższego prawidłowo organ stwierdził, że przedmiotową przesyłkę zgodnie z art. 44 k.p.a. należało uznać za doręczoną w dniu 10 grudnia 2004 r.

W tym miejscu należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości Sądu, że czynnością zawieszającą bieg terminu przedawnienia w rozumieniu art. 24 ust. 5b ustawy jest doręczenie tytułów wykonawczych również w trybie art. 44 k.p.a. Jest to na pewno czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, która powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, aż do końca zakończenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu prawidłowość doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych, co wykazano wyżej, powoduje, że zarzuty skarżącej dotyczące podważania doręczenia późniejszych zawiadomień o zajęciu pracodawcom u których skarżąca, jak twierdzi, nie świadczyła pracy, pozostają bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia.

Również argumenty dotyczące zarzutu, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych samowolnie dokonał korekt deklaracji do pełnych kwot składek za okres w którym skarżąca była zatrudniona na ½ etatu w firmie, co jej zdaniem zwalniało ją z obowiązku opłacania składek w pełnym wymiarze, nie mają wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W utrwalonym orzecznictwie prezentowany jest bowiem pogląd, zgodny ze stanowiskiem organu, że art. 29 par. 1 upea nie nakłada na organ egzekucyjny powinności zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Nie jest także upoważniony do badania zasadności i wymagalności istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ze względu na odmienność postępowania egzekucyjnego i postępowania prowadzonego w celu merytorycznego rozpoznania sprawy.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem i nie wydał on decyzji rozstrzygającej co do meritum, a więc nie występuje możliwość merytorycznego zbadania wymagalności obowiązku, podlegającego egzekucji. W tym miejscu należy podkreślić, że upomnienia dotyczące należności następnie objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi odebrała osobiście skarżąca (w dniu 05.05.2003 r. dot. tytułów wykonawczych nr od [...]5259[...] do [....]5272/2003, oraz w dniu 03.06.2004r. dot. tytułów wykonawczych nr od [...]6186[...] do [...]6226[...]) i zwrotne potwierdzenia ich odbioru są dopięte do wskazanych tytułów wykonawczych. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest również taki pogląd, że doręczenie upomnienia jest pierwszą czynnością zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony w rozumieniu art. 24 ust. 5b ustawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Po 829/10, Lex nr 1150528, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 432/12, Lex nr 1388012, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1025/12, Lex nr 1293634, wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1427/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 u.p.e.a. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Powołane przepisy 1

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 887/16

Metryka

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje