Uzasadnienie
Pismem z 17 sierpnia 2020 r. Dyrektor Zarządu Lokali Miejskich w Ł. poinformował G. P. o braku podstaw do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku o oddanie w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Ł. Wskazał, że wnioskodawczyni wraz z mężem jest najemcą lokalu nr [...] w Ł. przy ul. A na podstawie umowy najmu z 31 maja 1984 r. Zamieszkiwany lokal o strukturze dwóch pokoi, kuchni oraz wc, wyposażony w instalację wodociągowo-kanalizacyjną i ogrzewanie piecowe zaspokaja potrzeby 2-osobowej rodziny. W przypadku konieczności wykonania prac remontowych lub wyłączenia lokalu z użytkowania z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego na rzecz najemcy.
Od powyższego rozstrzygnięcia G. P. wniosła odwołanie.
W piśmie z 2 września 2020 r Dyrektor Zarządu Lokali Miejskich w Ł. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając, że wniosek strony nie może być procedowany w trybie § 7 ust. 2 pkt 4 uchwały Rady Miejskiej w Ł. z 29 czerwca 2012 r. nr XLIV/827/12 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Ł. Organ wyjaśnił, że do Komisji Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej Rady Miejskiej w Ł. kierowane są sprawy osób, które nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i które ubiegają się o wstąpienie w stosunek najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta. Tymczasem odwołująca zamieszkuje w lokalu, który zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe 2-osobowej rodziny.
G. P. i K. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pismo Dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w Ł. z 2 września 2020 r., podnosząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest sprzeczne z prawem i nie uwzględnia w sposób prawidłowy ich sytuacji życiowej, w tym zdrowotnej i finansowej.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Lokali Miejskiej w Ł. wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie przedmiotu sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w Ł. z [...] w którym w odpowiedzi na wniosek o oddanie w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Ł., poinformowano skarżącą, iż wniosek nie może być procedowany w trybie § 7 ust. 2 pkt 4 uchwały Rady Miejskiej w Ł. z 29 czerwca 2012 r. Nr XLIV/827/12 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Ł., bowiem skarżąca zamieszkuje w lokalu, który zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe 2-osobowej rodziny, a obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego w przypadku wykonywania prac remontowych w budynku lub wyłączenia lokalu z użytkowania z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny spoczywa na właścicielu nieruchomości.
W ocenie sądu zaskarżone pismo Dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w Ł. z 2 września 2020 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, ani postanowienia, nie jest też aktem prawa miejscowego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, który objęty byłby kognicją sądu administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego, który przewidywałby właściwość sądów administracyjnych w stosunku do takich form działania podmiotu wykonującego w imieniu gminy czynności w zakresie zarządu mieszkaniowym zasobem gminy.
Wskazać należy, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 611). Stosownie do treści art. 4 ust.1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie art. 4 ust. 3 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób.
Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Ł. jest wskazana powyżej uchwała Rady Miejskiej w Ł. z 29 czerwca 2012 r. Nr XLIV/827/12 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Ł., która jako akt prawa miejscowego określa zasady, na jakich wynajmowane są mieszkańcom Ł. lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta.
Zagadnienie dotyczące istoty i charakteru uprawnień w zakresie przyznania lokalu mieszkalnego było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90), w której przyjęto, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z tej listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych.
W niniejszej sprawie nie zostały podjęte akty, które dawałyby podstawę do przyjęcia kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżone pismo Dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w Ł. z 2 września 2020 r. nie dotyczy bowiem kwestii związanej z zakwalifikowaniem i umieszczeniem skarżących na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego. Informuje ono jedynie, że wniosek o oddanie w najem lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Ł. nie może zostać pozytywnie rozpatrzony, ponieważ wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu, który zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe 2–osobowej rodziny, co wyklucza możliwość oddania w najem lokalu z tego zasobu. Pismo to nie posiada cech rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w znaczeniu procesowym, ani materialnym. Rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jest działanie organu administracji publicznej podejmowane bezpośrednio w celu wywołania skutku prawnego i wywołujące ten skutek przez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki.
Przedmiotowe pismo zawiera jedynie wyjaśnienie stronie stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie zgłoszonego żądania, przez co nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Dodatkowo wskazać należy, że kwestionowanie przez stronę okoliczności związanych z samą czynnością zawarcia umowy najmu podlega rozpatrzeniu jako sprawa cywilna przez sąd powszechny na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1279/15, 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 908/19, 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 2236/11, 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10, 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2192/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego, skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest akt z zakresu administracji publicznej, który podlegałby kognicji sądu administracyjnego, to skargę w niniejszej sprawie w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało odrzucić jako niedopuszczalną.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
d.j.