Uzasadnienie
III SA/Łd 951/14
T.N., pismem z dnia 23 października 2014 r., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz trójka dzieci (13 lat, 9 lat i 7 lat). Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 124 m2 oraz działki budowalnej o powierzchni 980 m2 oraz domu pozostającego w budowie o powierzchni 110 m2. Dochody gospodarstwa domowego, na które składają się dochody z pracy zawodowej skarżącego w kwocie 9.000 zł, z działalności gospodarczej w kwocie 850 euro oraz zasiłek, świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 1.153 zł, zamykają się łączną kwotą 10.153 zł + 850 euro.
Skarżący wykazał także fakt posiadania oszczędności: 40.000 zł, 10.000 euro oraz fakt posiadania papierów wartościowych na kwotę 15.000 zł. Jest też właścicielem pojazdu marki Citroen Xsara Picasso z 2008 r. Nadmienił, że jedno z dzieci wymaga stałej opieki matki (orzeczenie o niepełnosprawności), a dochody uzyskiwane w euro z działalności gospodarczej są wydatkowane na leczenie dziecka, zakup leków za granicą.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim zauważyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny.
Wskazać w związku z tym należy, że skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody w łącznej kwocie 10.153 zł. Zauważyć również należy, iż skarżący, zgodnie z przedłożonym oświadczeniem dysponował zgromadzonymi oszczędnościami, tj. 40.000 zł, 10.000 euro oraz papierami wartościowymi na kwotę 15.000 zł.
W tej sytuacji, w ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów oraz posiadania bieżących środków majątkowych w formie oszczędności oraz papierów wartościowych skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II OZ 985/07, z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OZ 730/10; z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1231/10.
Nie może być przy tym argumentem na rzecz przyznania prawa pomocy, podnoszony przez skarżącego fakt ponoszenia kosztów leczenia dziecka za granicą. Niewątpliwie są to bardzo ważne wydatki z punktu widzenia skarżącego, ale zauważyć należy, iż – jak wskazał sam skarżący – celowi temu służą dochody uzyskiwane z dochodów uzyskiwanych w euro. Pozostają zatem pozostałe stosunkowo wysokie dochody oraz zgromadzone oszczędności i papiery wartościowe.
Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a ich uiszczenie spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
U.K.