Uzasadnienie
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje jednolity pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2013 r., sygn. akt II FZ 717/13, postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 988/13, postanowienie NSA z 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 223/14).
W niniejszej sprawie w dniu 30 maja 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2023 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej oraz za niewyposażenie kierowcy pojazdu w wypis z licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła, że uchybiła terminowi, ponieważ pozostawała w błędnym przekonaniu, że termin do wniesienia skargi wynosi dwa miesiące od dnia doręczenia decyzji z uzasadnieniem. W dniu 23 maja 2023 r. osoby upoważnione do reprezentacji spółki udzieliły pełnomocnikowi umocowania do wniesienia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Jednocześnie podkreślono, że osoby reprezentujące skarżącą nie posiadają wykształcenia prawniczego i dostatecznej wiedzy, aby skutecznie bronić interesów podmiotu gospodarczego.
Okoliczność, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi jest bezsporna. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie została doręczona skarżącej 3 kwietnia 2023 r. (dowód doręczenia – k. 77 akt adm.). Termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., upłynął w dniu 4 maja 2023 r. Skarżąca skargę wniosła w dniu 30 maja 2023 r.
Oceniając przesłanki przywrócenia terminu sąd stwierdził, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w wymaganym, siedmiodniowym terminie oraz spełniła warunki wskazane w art. 87 § 4 p.p.s.a. – jednocześnie z wnioskiem złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2023 r.
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminowi.
Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. O braku winy można mówić jedynie w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należą stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagła choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie WSA w Warszawie z 2 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1045/15, postanowienie NSA z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II GZ 786/14).
Przeszkoda ta musi również istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności (por. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, wyrok NSA z 24 września 2015 r., sygn. akt I GSK 124/14).
Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają natomiast okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA: z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1369/15; z 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 869/12; z 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08; z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OZ 155/20; z 12 maja 2021 r., sygn. akt I GZ 116/21; z 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 431/22). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie.
We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej podniósł, że przyczyną uchybienia terminu było to, że osoby reprezentujące skarżącą spółkę nie posiadają wykształcenia prawniczego. Zdaniem pełnomocnika, powyższe potwierdza sam sposób sformułowania odwołania od decyzji I instancji, ogólny i lakoniczny. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi spowoduje, że skarżąca poniesie znaczną szkodę i zostanie pozbawiona przedstawienia swoich racji i obrony swoich praw przed sądem.
W ocenie sądu, powyższa argumentacja nie pozwala przyjąć, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej, to znaczy wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Wymaga zwrócenia uwagi, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W pouczeniu wyraźnie wskazano, że prawo wniesienia skargi przysługuje w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Treść pouczenia jest jasna i nie budzi wątpliwości.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca nie dochowała należytej staranności wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy, wobec czego uznać należy, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.