Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 14 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 542/22

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2022 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki Jawnej M. P. i R. P. z siedzibą w R. od decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] 2022 r., nr [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] 2021 r. skarżąca [...] Spółka Jawna M. P. i R. P. z siedzibą w R. zawiadomiła Prezydenta Miasta Lublin o byciu pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Wraz z zawiadomieniem skarżąca złożyła kopię faktury z dnia [...] 2020 r. Organ pierwszej instancji wystąpił do Urzędu Miasta w R. z zapytaniem, czy skarżąca zgłaszała zbycie w tamtejszym organie. Wydział Komunikacji Urzędu Miasta w [...] pismem z dnia 21 kwietnia 2022 r. poinformował, że nie posiada informacji o zgłoszeniu zbycia.

Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca przekroczyła 180-dniowy termin na zgłoszenie zbycia przedmiotowego pojazdu. Pismem z dnia 11 maja 2022 r. Prezydent Miasta Lublin zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niespełnienie obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 988 z późn. zm.; dalej jako: "p.r.d.") i art. 31i ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 z późn.zm.; dalej jako: "ustawa COVID-19").

Pismem z dnia 25 maja 2022 r. strona poinformowała, że do przeniesienia własności pojazdu doszło w dniu wydania pojazdu, a nie w dniu wystawienia faktury VAT oraz, że od dnia wydania pojazdu skarżąca nie jest jego właścicielem, w związku z czym obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie dotyczył skarżącej lecz nabywcy pojazdu. Jednocześnie strona wskazała, że w dniu 20 kwietnia 2020 r. za pośrednictwem urny na dokumenty został złożony wniosek informujący organ o zbyciu pojazdu przez skarżącą.

Decyzją z dnia [...] 2022 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 180 dni o zbyciu pojazdu.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z art. 78 ust. 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu, 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Na mocy art. 31i ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 powyższy termin wydłużono do 180 dni wobec czynności związanych z nabyciem lub zbyciem pojazdu, które miały miejsce nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W myśl zaś art.140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

Organ drugiej instancji podniósł, że zgodnie z art. 140n ust. 4 p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Jednocześnie w stosunku do kar wynikających z art. 140mb p.r.d. znajdują zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a. regulujące problematykę odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo rozważył okoliczności sprawy pod kątem przewidzianego w art. 189f k.p.a. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wprawdzie strona zaprzestała naruszania prawa, co wynikało ze zgłoszenia zbycia pojazdu, ale waga naruszenia nie była znikoma. Skoro ustawodawca ustanowił obowiązek zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu oraz ustalił wysokość kar z tytułu jego niewykonania, to oznacza, że uznał co do zasady, iż waga takich naruszeń jest na tyle istotna, że należy dążyć do ograniczenia ich ilości poprzez zagrożenie dotkliwością finansową. Organ drugiej instancji podkreślił, że wskazany termin został dodatkowo wydłużony do 180 dni na podstawie przepisów związanych z pandemią COVID-19. Pomimo tego skarżąca przekroczyła nawet dodatkowo wydłużony termin o 109 dni. Waga naruszenia nie była więc znikoma.

Organ odwoławczy zauważył, że z akt sprawy nie wynikają żadne obiektywne okoliczności, które mogły mieć wpływ na opóźnienie w dokonaniu zawiadomienia. Mając na względzie działalność prowadzoną przez skarżącą, procedury rejestracji powinny być jej bardzo dobrze znane. Jednocześnie organ pierwszej instancji zbadał sprawę pod kątem art. 140n ust. 4 p.r.d. i ustalił, że naruszenie miało charakter jednorazowy, a strona nie uzyskała z tytułu naruszenia korzyści finansowych. Słuszne zatem było nałożenie kary administracyjnej w minimalnej określonej przez prawo wysokości 200 zł.

Odnosząc się do argumentacji odwołania organ drugiej instancji podniósł, że termin określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest okresem, w którym oba podmioty, to jest nabywca, jak i zbywca zobowiązane są do przedstawienia dokumentu przenoszącego prawo własności, co ma na celu weryfikację czy przedstawione dokumenty nie różnią się od siebie. Zawarte w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. pojęcie właściciela pojazdu zarejestrowanego oznacza zarówno zbywcę, jak i nabywcę pojazdu, natomiast o zbyciu może zawiadomić jedynie zbywca – jego dotychczasowy właściciel i kara pieniężna za brak zawiadomienia o zbyciu pojazdu może zostać nałożona jedynie na zbywcę pojazdu. Inna wykładnia jest nie do przyjęcia, gdyż nabywca pojazdu nie może zawiadomić starosty o jego zbyciu, a jedynie o jego nabyciu. Tak rozumiany art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. skorelowany jest z § 17 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, który stanowi, że w przypadku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel pojazdu do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu.

Kolegium wskazało, że wbrew stanowisku skarżącej w sprawie zostały przeprowadzone czynności wyjaśniające, w celu ustalenia momentu dokonania zgłoszenia oraz wykluczenia dokonania zgłoszenia w innym terminie. Zbycie i wydanie pojazdu nastąpiło w dniu [...] 2020 r. Organ podkreślił, że na fakturze wystawionej nabywcy wskazany został numer rejestracyjny i numer nadwozia, który zgodnie z powszechną wiedzą stanowi unikalne oznaczenie konkretnego egzemplarza pojazdu. Przedmiotowy pojazd jest więc rzeczą niezastępowalną. Natomiast w świetle art. 155 kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży, której przedmiotem są rzeczy oznaczone co do tożsamości, ma charakter umowy konsensualnej. Ważność umowy zależy zatem wyłącznie od zgodnych oświadczeń woli stron, w ramach których sprzedawca zobowiązuje się do przeniesienia własności rzeczy na nabywcę i wydania rzeczy, a kupujący do odebrania rzeczy i zapłaty ceny.

Natomiast wydanie rzeczy i zapłata ceny są zdarzeniami będącymi wyłącznie przejawami wykonania umowy. Ponadto organ zauważył, że na fakturze brak jest informacji, iż strony transakcji z dnia [...] 2020 r. ustaliły inny moment przeniesienia prawa własności pojazdu. Zatem należy przyjąć, że do zbycia pojazdu doszło w dacie wystawienia faktury sprzedaży i dla powstania obowiązku informacyjnego nie miał znaczenia wskazywany przez stronę termin wydania pojazdu w dniu 1 kwietnia 2020 r.

W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy nie potwierdza też podnoszonej przez stronę okoliczności dokonania w dniu 20 kwietnia 2020 r. zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu, przez złożenie zawiadomienia do urny. Przesłuchany na wniosek skarżącej świadek M. K. podał, iż w dniu 20 kwietnia 2020 r. złożył w organie pierwszej instancji informację o zbyciu przedmiotowego pojazdu oraz, że nie posiada żadnego potwierdzenia złożenia wniosku, z uwagi na złożenie go do urny. Świadek oświadczył, że nie jest w stanie przypomnieć sobie okoliczności ponownego złożenia informacji o zbyciu przedmiotowego pojazdu.

Natomiast z kwerendy protokołów spraw pobranych z urny znajdującej się w organie pierwszej instancji od dnia 20 kwietnia 2020 r. do dnia 27 maja 2020 r. wynika, że nie dokonano zgłoszenia zbycia przedmiotowego pojazdu we wskazanym przez skarżącą czasie. Jednocześnie w aktach pojazdu oraz w systemie CEP nie odnotowano informacji o zbyciu przedmiotowego pojazdu aż do dnia [...] 2021 r., gdy został do urny zdeponowany wniosek z dnia 7 stycznia 2021 r. Ponadto ustalono, że w dniu 27 kwietnia 2020 r. do urny zostały złożone dokumenty jednego pojazdu w celu rejestracji, w dniu [...] 2020 r. do urny złożono pięć wniosków z informacją o zbyciu pojazdów oraz dwa wnioski o rejestrację pojazdów. Z przeanalizowanych pięciu wniosków z dnia [...] 2020 r. wynika, że skarżąca poinformowała organ pierwszej instancji o pojazdach zbytych w dniach od 10 marca 2020 r. do 30 marca 2020 r. Przeanalizowano również trzydzieści dwa zgłoszenia złożone do urny w dniu [...] 2021 r. Wnioski dotyczyły pojazdów zbytych w dniach od 24 marca 2020 r. do dnia 30 grudnia 2020 r. Tylko jedno zawiadomienie dotyczyło pojazdu zbytego w marcu - pojazdu, którego dotyczy niniejsze postępowanie, a reszta zawiadomień dotyczyła pojazdów zbytych od dnia 24 lipca 2020 r. Zatem zawiadomienia o pojazdach zbytych w marcu 2020 r. strona przedłożyła w dniu [...] 2020 r., jednakże nie zostały wówczas złożone dokumenty o zbyciu przedmiotowego pojazdu.

Zawiadomienie o zbyciu przedmiotowego pojazdu strona złożyła w dniu [...] 2021 r. W ocenie organu odwoławczego w świetle tych ustaleń nie można uznać za wiarygodne twierdzeń skarżącej odnoszących się do innego terminu dokonania zgłoszenia zbycia pojazdu. W opinii Kolegium nie występują w tym przypadku nieusuwalne wątpliwości co do stanu faktycznego, które w oparciu o dyspozycję przepisu art. 81a § 1 k.p.a. powinny być rozstrzygane na korzyść skarżącej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. I. art. 138 § 2 k.p.a., polegające na nieuchyleniu decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem:
2. 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d. - polegającym na niepodjęciu przez organ pierwszej instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a tym samym ustalenie stanu faktycznego, w oparciu o który została wydana decyzja organu pierwszej instancji z pominięciem czynności zmierzających do ustalenia czy nabywca pojazdu marki [...] tj. [...] sp. z o. o. poinformował organ pierwszej instancji o nabyciu pojazdu, jako okoliczności świadczącej o wypełnieniu obowiązku określonego w przepisach prawa o ruchu drogowym lub też zakwalifikowania wagi naruszenia ze strony skarżącej jako znikomego;
3. 2) art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. - polegające na nieuznaniu przez organ pierwszej instancji za udowodnioną okoliczności dokonania pierwotnego zgłoszenia przez spółkę w dniu 20 kwietnia 2020 r. informacji o zbyciu pojazdu, a tym samym wypełnieniu obowiązku wskazanego w art. 78 ust 2 pkt 1 p. r. d. w terminie, pomimo zeznań złożonych przez świadka M. K., który złożył stosowną informację do urny organu, pomimo braku dowodów przeciwnych;
4. 3) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 7a k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z § 17 ust 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych - polegające na podmiotowym ograniczeniu stron postępowania i uznaniu, iż nabywca pojazdu nie jest stroną niniejszego postępowania oraz dokonaniu rozstrzygnięcia w oparciu o § 17 ust. 2 rozporządzenia, podczas gdy obowiązek dokonania zgłoszenia zbycia lub nabycia pojazdu, o którym mowa w art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d., ciąży na właścicielu tj. na podmiocie któremu przysługuje prawo własności do pojazdu, a treść przywołanego § 17 ust. 2 rozporządzenia stanowi wyłącznie opis procedury dotyczącej zgłoszenia i nie przesądza ogólnych zasad prawa odnoszących się zaliczenia danego podmiotu jako właściciela;
5. 4) art. 15zzzzzn2 § 1 i § 2 ustawy COVID-19 w zw. z art. art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d. - polegającym na braku zawiadomienia skarżącej o uchybieniu terminu na dokonanie zgłoszenia o zbyciu pojazdu i niewyznaczeniu skarżącej przez organ pierwszej instancji 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ograniczenie skarżącej możliwości skorzystania z instytucji przewidzianej w ramach ustawy COVID-19, w tym podjęcia działań zmierzających do przywrócenia terminu i spełnienia obowiązku wynikającego z p.r.d. w nowym przywróconym terminie;
6. 5) art. 15zzr w zw. z art. 31i ustawy COVID-19 w zw. z art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d. – polegającym na jego błędnym niezastosowaniu i pominięciu w ramach dokonywanych ustaleń faktycznych okresu zawieszenia biegu terminu przewidzianego w ramach art. 31i ustawy COVID-19, który to bieg powinien być liczony od dnia [...] 2020 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie ustalenia wagi potencjalnego naruszenia;
7. 6) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - polegającą na odmowie jego zastosowania w sytuacji, w której skarżąca dokonała zgłoszenia o zbyciu pojazdu, a zgłoszenie to dokonane przez skarżącą podczas powszechnego rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19 i nie stanowiło podstawy osiągnięcia jakichkolwiek korzyści materialnych przez skarżącą, jak również nie wyrządziło żadnej szkody w majątku organu, a tym samym błędnym uznaniu przez organ pierwszej instancji, iż naruszenie to nie ma charakteru o znikomej wadze z pominięciem wyżej wymienionych okoliczności, podczas gdy pojęcie "znikomej wagi" nie zostało zdefiniowane na mocy obowiązujących przepisów i wymagało zweryfikowania przez organ pierwszej instancji wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych wiążących się z dokonanym zgłoszeniem;
8. 7) art. 155 § 1 i § 2 k.c. - polegające na uznaniu przez organ pierwszej Instancji, że pojazd jest przedmiotem oznaczonym co do tożsamości, a nie co do gatunku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w związku z ustaleniem momentu realizacji umowy sprzedaży pomiędzy spółką a nabywcą;
9. 8) art. 140mb pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 155 § 2 k.c. i art. 8 k.p.a. - poprzez jego błędne zastosowanie wobec spółki i nałożenie przez organ pierwszej instancji w ramach decyzji kary pieniężnej na spółkę, podczas gdy spółka w dniu 1 kwietnia 2020 r. zbyła pojazd na rzecz nabywcy, a tym samym nie była właścicielem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia do organu w ramach dyspozycji zastosowanej normy prawnej;
10. 9) art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 155 § 2 k.c. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dniem dokonania zbycia pojazdu w przypadku samochodu, jako przedmiotu oznaczonego wyłącznie co do gatunku, jest dzień wystawienia dokumentu finansowego, a nie dzień faktycznego przeniesienia posiadania, tj. wydania pojazdu nabywcy, w wyniku czego organ pierwszej instancji błędnie uznał, że dniem w którym rozpoczyna się bieg terminu na dokonanie zgłoszenia o zbyciu pojazdu, jest dzień 25 marca 2020 r. - podczas gdy do przeniesienia własności, a tym samym zbycia pojazdu doszło w dniu 1 kwietnia 2020 r., a tym samym bieg terminu rozpoczął się dopiero [...] 2020 r.;
11. II. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, przy czym utrzymanie to zostało dokonane z naruszeniem:
12. 1) przepisów postępowania w postaci art. 28 k.p.a. w zw. z art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 7a k.p.a. i art. 8 k.p.a. - poprzez podmiotowe ograniczenie stron postępowania polegające na uznaniu, iż nabywca pojazdu nie jest stroną niniejszego postępowania pomimo, iż organ drugiej instancji uznał, iż "Pojęcie właściciela pojazdu zarejestrowanego oznacza zarówno zbywcę, jak i nabywcę pojazdu" i dokonaniu dalszej wykładni z pominięciem dyspozycji art. 7a k.p.a. nakazującej dokonywanie rozstrzygnięć prawnych na korzyść strony;
13. 2) przepisów postępowania w postaci art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 189f k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego z urzędu w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie i niezlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji - podczas gdy argumentacja organu drugiej instancji uznała za prawidłowe ustalenia organu pierwszej instancji odnoszące się do kwalifikacji wyżej wymienionego naruszenia jako naruszenia o znikomej wadze w oparciu o potrzebę aktualizacji danych na rzecz organów publicznych, które w przypadku dokonania zgłoszenia przez nabywcę pozbawia zasadności przedstawionych przez organ pierwszej instancji argumentów i umożliwia odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu;
14. 3) przepisów postępowania w postaci art. 9 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez niepoinformowanie skarżącej o uchybieniu terminu na poinformowanie starosty o zbyciu pojazdu i nieprzekazanie informacji dotyczącej 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu - co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ograniczenie skarżącej możliwości skorzystania z instytucji przewidzianej w ramach art. 15zzzzzn2 § 1 i § 2 ustawy COVID-19, a tym samym podjęcia działań zmierzających do przywrócenia terminu i spełnienia obowiązku wynikającego z p.r.d. w nowym przywróconym terminie;
15. 4) przepisów postępowania w postaci art. 15zzzzzn2 § 1 i § 2 ustawy COVID-19 – poprzez pominięcie w ramach wydawanej decyzji instytucji zawiadomienia skarżącej o uchybieniu terminu na dokonanie zgłoszenia o zbyciu pojazdu i niewyznaczeniu skarżącej przez organ drugiej instancji 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, pomimo precyzyjnie wskazywanych zastrzeżeń skarżącej w wyżej wymienionym zakresie w ramach pisma z dnia 3 sierpnia 2022 r. - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ograniczenie skarżącej możliwości skorzystania z instytucji przewidzianej w ramach ustawy COVID-19, a tym samym podjęcia działań zmierzających do przywrócenia terminu i spełnienia obowiązku wynikającego z p.r.d. w nowym przywróconym terminie;
16. 5) przepisów postępowania w postaci art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. - poprzez odmowę jego zastosowania w oparciu o sprzeczną z logiką wykładnię uznającą, iż wprowadzenie przepisów dotyczących nałożenia kary administracyjnej jest sprzeczne z uznaniem wagi danego naruszenia za znikome, co czyniłoby przywołaną instytucję prawną bezużyteczną, podczas gdy skarżąca dokonała zgłoszenia o zbyciu pojazdu, a zgłoszenie to - dokonane przez spółkę podczas powszechnego rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19 i nie stanowiło podstawy osiągnięcia jakichkolwiek korzyści materialnych przez spółkę, jak również nie wyrządziło żadnej szkody w majątku organu;
17. 6) przepisów prawa materialnego w postaci art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. - poprzez uznanie, iż dyspozycja tego przepisu odnosi się do skarżącej jako zbywcy pojazdu, podczas gdy w treści przywołanej normy prawnej wskazany jest właściciel pojazdu, który to status nie należał do skarżącej;
18. 7) przepisów prawa materialnego w postaci art. 155 §1 i § 2 k.c. - poprzez uznanie przez organ drugiej instancji, iż pojazd jest przedmiotem oznaczonym co do tożsamości, a nie co do gatunku, z uwagi na jego niezastępowalność w oparciu o oznaczone na fakturze numery VIN, podczas gdy numery VIN w ramach przeprowadzonej transakcji nie dowodziły unikatowego lub niezastępowalnego charakteru rzeczy - co miało istotny wpływ na wynik sprawy w związku z ustaleniem momentu realizacji umowy sprzedaży pomiędzy spółką a nabywcą;
19. 8) przepisów prawa materialnego w postaci art. 15zzr w zw. z art. 31i ustawy COVID-19 w zw. z art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d., poprzez jego błędne niezastosowanie i pominięcie w ramach dokonywanych ustaleń faktycznych okresu zawieszenia biegu terminu przewidzianego w ramach art. 31i ustawy COVID-19, pomimo precyzyjnie wskazywanych zastrzeżeń skarżącej w ww. zakresie w ramach pisma z dnia 3 sierpnia 2022 r. - który to bieg powinien być liczony od dnia [...] 2020 r., a co miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie ustalenia wagi potencjalnego naruszenia;
20. 9) przepisów prawa materialnego w postaci art. 140mb pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d. - poprzez jego błędne zastosowanie wobec skarżącej i uznanie, że treść przywołanej instytucji odnosi się do osoby, która nie jest właścicielem pojazdu w chwili wykonywania obowiązku, podczas gdy treść przywołanej normy prawnej odnosi się do właściciela pojazdu, którym to właścicielem nie była skarżąca.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były zasadne.

Przedmiot zaskarżenia stanowiła decyzja nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 200 zł za niewykonanie w terminie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu.

Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Natomiast art. 140mb pkt 2 p.r.d. stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę (art. 140n ust. 1 i ust. 2a p.r.d.). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d.).

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 31i ust. 1 ustawy COVID-19, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, to jest od dnia 31 marca 2020 r., do dnia 31 grudnia 2020 r.:

1. 1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2. 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

Stosownie do art. 31i ust. 2 ustawy Covid-19, przepisy ust. 1 stosuje się:

1. 1) do pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw;
2. 2) do pojazdu zarejestrowanego nabytego lub zbytego nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Kontrolując decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie w pierwszym rzędzie wskazać należy na niezasadność zarzutów kwestionujących ustaloną przez organy datę zbycia pojazdu. Mając na względzie treść faktury dokumentującej zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowego samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], organy prawidłowo uznały, że zbycie pojazdu nastąpiło w dacie zawarcia umowy, to jest w dniu [...] 2020 r., kiedy została wystawiona faktura.

Stosownie do art. 155 § 1 k.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Natomiast, jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy (art. 155 § 2 zdanie pierwsze k.c.).

Przedmiotem sprzedaży udokumentowanej złożoną w sprawie fakturą był nowy pojazd marki [...] [...] [...] [...], 3 miejscowy [...] o numerze identyfikacyjnym [...] oraz o numerze rejestracyjnym [...], wyposażony w elementy szczegółowo opisane na fakturze. Tak określony pojazd, oznaczony ściśle określonym numerem VIN, a także numerem rejestracyjnym i wyposażony w elementy szczegółowo opisane na fakturze, uznać należy w świetle art. 155 k.c. za rzecz ruchomą oznaczoną co do tożsamości. Nie ma bowiem innego pojazdu o tym samym numerze VIN oraz dodatkowo tym samym numerze rejestracyjnym i w opisany sposób wyposażonego. Wprawdzie samochód jest rzeczą produkowaną masowo, jednakże uzyskuje w procesie produkcji takie cechy, które pozwalają na jego wyodrębnienie spośród innych rzeczy. Do prawidłowego stosowania art. 155 k.c. istotne jest zaś skonkretyzowanie tożsamości rzeczy w sposób umożliwiający jej identyfikację. (por. Jacek Gudowski (red.), Kodeks cywilny.

Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, wyd. II, System Informacji Prawnej LEX oraz powołany tam wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 1983 r., I CR 46/83, PiP 1983, z. 12, s. 132, z glosą aprobującą E. Łętowskiej). Jak wskazuje się też w doktrynie, samochód indywidualnie wybrany z całej szerokiej partii sprzedawanych pojazdów jest rzeczą określoną co do tożsamości, a jego własność przechodzi na kupującego solo konsensu, z mocy umowy zobowiązująco – rozporządzającej, z chwila jej zawarcia (tak Edward Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX).

Dodatkowo trzeba zauważyć, że zgodnie z treścią faktury z dnia [...] 2020 r. nabywcą przedmiotowego pojazdu była [...] Sp. z o.o. oraz, że w treści faktury jako datę wydania towaru wskazano dzień [...] 2020 r. Natomiast w dołączonym do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji protokole odbioru samochodu z dnia 1 kwietnia 2020 r. jako klient odbierający pojazd został wskazany inny podmiot, niż nabywca z faktury z dnia [...] 2020 r., a mianowicie [...] Sp. z o.o. sp. k. Uznać zatem należy, że protokół ten nie dotyczy wydania pojazdu nabywcy z umowy z dnia [...] 2020 r. udokumentowanej złożoną w sprawie fakturą, zgodnie z którą wydanie towaru nabywcy [...] Sp. z o.o. nastąpiło w dniu [...] 2020 r.

Zatem zasadnie ustalono w zaskarżonej decyzji, że zbycie pojazdu nastąpiło w dniu [...] 2020 r.

Trafnie również organy stwierdziły, że skarżąca była zobowiązana do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Skarżąca niezasadnie kwestionuje ten obowiązek powołując się na okoliczność, iż z chwilą zbycia pojazdu nie była już jego właścicielem, o jakim mowa we wskazanym przepisie. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. uznając, że użyte w tym przepisie pojęcie właściciela pojazdu zarejestrowanego obejmuje zarówno nabywcę, jak i zbywcę pojazdu, gdyż nabywca może zawiadomić jedynie o nabyciu pojazdu, o zbyciu zaś zawiadamia jego zbywca.

Zasadnie również organ uznał, że prawidłowość powyższej wykładni potwierdza, wyłącznie dodatkowo, treść § 17 rozporządzenia wykonawczego Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355). Według tego przepisu w przypadku zawiadomienia o nabyciu pojazdu zarejestrowanego, organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu (ust. 1 zdanie pierwsze). W przypadku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel pojazdu do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu (ust. 2 § 17). Analogiczne przepisy zawarte są w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2022 r., poz. 1847).

Zgodnie z § 15 ust. 3 tego rozporządzenia w przypadku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego dotychczasowy właściciel pojazdu do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu.

Z przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. wynika, że nabywca oraz zbywca mają własne obowiązki zawiadomienia w ustawowym terminie starosty – odpowiednio – nabywca o nabyciu oraz zbywca o zbyciu pojazdu i niewywiązywanie się z każdego z tych obowiązków jest sankcjonowane karą administracyjną przewidzianą w art. 140mb pkt 2 p.r.d. Dlatego też nie budzi wątpliwości, że na skarżącym, jako na zbywcy pojazdu, spoczywał własny obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu przedmiotowego pojazdu w wynikającym z przepisów prawa terminie.

Z omówionych ostatnio względów nie zasługiwał też na podzielenie zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 28 k.p.a. W świetle art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nabywca pojazdu nie jest bowiem stroną niniejszego postępowania, dotyczącego wyłącznie oceny zaistnienia podstaw do nałożenia kary na zbywcę pojazdu w związku z niewywiązaniem się z własnego obowiązku zbywcy zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., wskutek nieuznania przez organ za udowodnioną okoliczności dokonania przez skarżącą zawiadomienia o zbyciu pojazdu w dniu 20 kwietnia 2020 r. i tym samym wypełnienia w terminie obowiązku przewidzianego w art. 78 ust 2 pkt 1 p.r.d.

Wbrew powołanemu przez skarżącą zarzutowi, w sprawie zostały podjęte czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia daty zawiadomienia przez stronę o zbyciu pojazdu. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Ocena zgromadzonych dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny, a ustalenia organów pozostają w logicznym związku z materiałem dowodowym. Wprawdzie zgłoszony przez stronę świadek M. K. twierdził, że złożył w organie pierwszej instancji zarówno wniosek z dnia 7 stycznia 2021 r., jak i wniosek z dnia 20 kwietnia 2020 r., jednakże nie był w stanie podać okoliczności złożenia dwukrotnie wniosków dotyczących tego samego pojazdu.

Jednocześnie przeprowadzona przez organ pierwszej instancji kwerenda pism pobranych w okresie od 20 kwietnia 2020 r. do 27 maja 2020 r. z urny znajdującej się w siedzibie tego organu, w tym zawiadomień skarżącej o pojazdach zbytych w marcu 2020 r., nie potwierdziła złożenia w dniu 20 kwietnia 2020 r. zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Jak ustaliły organy, w tym dniu skarżąca nie składała do urny żadnych dokumentów. Z kolei trzydzieści dwa zgłoszenia skarżącej złożone do urny w dniu [...] 2021 r. dotyczyły pojazdów zbytych w dniach od [...] 2020 r. do dnia 30 grudnia 2020 r. Jednakże tylko jedno zawiadomienie dotyczyło pojazdu zbytego w marcu, a mianowicie pojazdu, którego dotyczy kontrolowane postępowanie.

Natomiast reszta zawiadomień dotyczyła pojazdów zbytych od dnia 24 lipca 2020 r. Wobec wyłącznie lakonicznych zeznań zgłoszonego przez stronę świadka, który nie był w stanie podać żadnych bliższych okoliczności dotyczących złożenia zawiadomienia do urny, organy zasadnie nie obdarzyły zeznań świadka walorem wiarygodności. Organy w oparciu o kwerendę dokumentów składanych do urny trafnie wywiodły, że skarżąca nie składała żadnego zawiadomienia w dniu 20 kwietnia 2020 r. Zawiadomienia o pojazdach zbytych w marcu 2020 r. strona przedłożyła w dniu [...] 2020 r., ale nie zostało wówczas złożone zawiadomienie o zbyciu przedmiotowego pojazdu. To zawiadomienie strona złożyła dopiero w dniu [...] 2021 r.

Niezasadnie powołuje się skarżąca na naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W niniejszej sprawie nie występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Przeprowadzona przez organy analiza dokumentów składanych do urny wskazuje, że zawiadomienie o zbyciu przedmiotowego pojazdu zostało dokonane przez skarżącą pismem z dnia 7 stycznia 2021 r., wrzuconym do urny w dniu [...] 2021 r. Stąd też w sprawie nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 81a § 1 k.p.a.

Zasadnie natomiast skarżąca zarzuciła pominięcie przez organy obu instancji przepisów art. 15zzr oraz art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 oraz nieodniesienie się przez Kolegium do podniesionych w odwołaniu zarzutów w tej kwestii. W rozpoznawanej sprawie istotne jest bowiem, że okoliczności stanu faktycznego miały miejsce w okresie obowiązywania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej najpierw stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii.

Wyjaśnić należy, że od dnia 14 marca 2020 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Odwołano go rozporządzeniem z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 490). Następnie rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 z późn. zm.) ogłoszono na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii, który trwał od dnia 20 marca 2020 r. Stan epidemii został odwołany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r., poz. 1027), które weszło w życie z dniem 16 maja 2022 r..

Na mocy art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568) z dniem 31 marca 2020 r. dodany został art. 15zzr ustawy COVID-19. Przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19 przewidywał, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1. 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2. 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3. 3) przedawnienia,
4. 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5. 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6. 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
7. - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

W powołanym przepisie ustawodawca określił więc, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 następuje wstrzymanie rozpoczęcia biegu określonych terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego i dokonuje się zawieszenia tych terminów, które rozpoczęły już bieg.

Jak wskazuje w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, skoro zatem norma zawarta w art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19", z tą okolicznością wiążąc skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, to przyjąć należy, że od dnia 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu tych terminów. Fakt wejścia w życie powyższej regulacji z dniem 31 marca 2020 r. oznacza, że od tego momentu na przyszłość możliwe jest powoływanie się na skutki prawne, które norma ta wiąże z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19".

Jednocześnie brak podstaw do twierdzenia, że doszło do sytuacji działania prawa wstecz w sposób niezgodny z zasadami demokratycznego państwa prawnego. W polskim porządku prawnym obowiązuje norma dopuszczająca możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie (art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów - Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia językowa art. 15zzr ust. 1 prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Chociaż powołany przepis art. 15zzr ust. 1 wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r., to ustawodawca w sposób wyraźny wskazał w nim, że nierozpoczęcie biegu terminów jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w czasie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Skoro stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa nastąpił skutek wynikający z tej normy prawnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2021 r., I OSK 456/21 oraz z dnia 25 marca 2022 r., I OSK 1223/21). Powyższe stanowisko podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Przepis art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), która weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r. Przy tym zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 14 maja 2020 r., terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli od dnia 24 maja 2020 r.). Stosownie zaś do art. 68 ust. 2 ustawy zmieniającej, terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli od dnia 24 maja 2020 r.).

W konsekwencji stwierdzić należy, że w okolicznościach sprawy termin 180 dni do wykonania przez skarżącą przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. obowiązku zawiadomienia starosty o mającym miejsce w dniu [...] 2020 r. zbyciu pojazdu, rozpoczął bieg od dnia [...] 2020 r., gdyż termin ten jest terminem zawitym, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony.

Jednocześnie trzeba wskazać, że na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczegółach rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2255) z dniem 16 grudnia 2020 r. dodany został do ustawy COVID-19 przepis art. 15zzzzzn˛. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn˛ ust. 1). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15zzzzzn˛ ust. 2).

Zgodnie z treścią art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 norma tego przepisu obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii, a zatem w okresie od dnia 20 marca 2020 r., kiedy ogłoszono stan epidemii, do czasu odwołania stanu epidemii w dniu 16 maja 2022 r. Przepis art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 znajduje też zastosowanie w sytuacji uchybienia terminu przewidzianego do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, gdyż jak wskazano już wyżej, jest to termin zawity, a w przypadku jego niezachowania następują ujemne skutki dla strony w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb pkt 2 p.r.d. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. II GSK 821/22, przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Zamiarem ustawodawcy było stworzenie w okresie trwania stanu epidemii dodatkowej, szerokiej ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym dla stron, które nie dochowały terminów przewidzianych prawem administracyjnym. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie, nie przewidziano żadnych wyjątków (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2023 r., II GSK 907/22 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2022 r., III SA/Po 505/22 i z dnia 26 października 2022 r., III SA/Po 585/22).

Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszedł w życie w dniu 16 grudnia 2020 r. Jednakże z uwagi na jego jednoznaczną treść, a także cel, znajduje zastosowanie również do zdarzeń, które miały miejsce przed 16 grudnia 2020 r., jeżeli nastąpiły w okresie stanu epidemii (por. wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lipca 2022 r., II SA/Go 279/22, WSA w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2022 r., I SA/Rz 254/22 oraz z dnia 14 września 2021 r., II SA/Rz 923/21, WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2022 r., IV SA/Po 241/22 oraz z dnia 8 września 2021 r., III SA/Po 160/21, WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2021 r., IV SA/Wa 973/21, WSA w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2021 r., I SA/Bd 406/21, WSA w Szczecinie z dnia 23 września 2021 r., I SA/Sz 593/21). Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 obowiązywał też w okresie wszczęcia i prowadzenia postępowania przez organy obu instancji.

Zatem stwierdzając uchybienie przez skarżącą 180-dniowego terminu na zgłoszenie zbycia pojazdu, organ pierwszej instancji powinien był zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej termin 30 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Spełnienie tego obowiązku przez organ miało w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie. Przy tym zaniechanie organu stanowi nie tylko uchybienie ciążącego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, wynikającego z art. 9 k.p.a., ale także jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, o którym mowa w art. 8 § 1 k.p.a. Zaniechanie podjęcia przez organ pierwszej instancji czynności przewidzianych w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i pozbawienie strony możności zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji.

Natomiast podniesiona w skardze argumentacja nie podważa skutecznie oceny o braku podstaw do uznania znikomej wagi naruszenia prawa. Akcentowana w skardze okoliczność, że wskutek opóźnienia zawiadomienia o zbyciu pojazdu skarżąca nie osiągnęła jakichkolwiek korzyści materialnych, jak również, że w związku z zastosowaniem art. 15zzr ustawy Covid-19 faktyczny okres opóźnienia jest krótszy, niż ustalony przez organy czas 109 dni, nie ma wpływu na powyższą ocenę. Nietrafny jest zarzut nieprzeprowadzenia przez organ dodatkowego postępowania w tej kwestii. Wymaga podkreślenia, że dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. mają znaczenie także chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Jak zasadnie podniesiono w decyzji organu pierwszej instancji, kara określona w art. 140mb p.r.d. ma bowiem niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. UE. L. z 2000 r. Nr 269, str. 34 z późn. zm. tzw. dyrektywa wrakowa), Państwa Członkowskie mają obowiązek podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji będą przekazywane uprawnionym zakładom przetwarzania. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji są magazynowane (nawet czasowo) i przetwarzane zgodnie z ogólnymi wymaganiami określonymi w art. 4 dyrektywy75/442/EWG, oraz zgodnie z minimalnymi wymaganiami technicznymi przedstawionymi w załączniku I do niniejszej dyrektywy, bez naruszania krajowych regulacji dotyczących ochrony zdrowia i środowiska naturalnego.

W świetle pkt 1 preambuły do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE jej przepisy mają zminimalizować szkodliwy wpływ pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko naturalne, przyczyniając się tym samym do zachowania, ochrony i poprawy stanu środowiska naturalnego oraz oszczędzenia energii oraz po drugie, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz unikać zakłóceń konkurencji na obszarze Wspólnoty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2021 r., II GSK 476/21 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2021 r., III OSK 475/21). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 września 2021 r., sygn. II GSK 476/21, trzeba mieć również na uwadze, że w stosunku do podmiotów profesjonalnych - prowadzących działalność gospodarczą wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikających z niej wskazań co do dalszego postępowania.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 90 zł wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 z późn. zm.).