Uzasadnienie
- I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy") z [...] maja 2021 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] (dalej: Marszałek) z [...] marca 2021 r., nr [...] odmawiające spółce S. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych podania w ramach postępowania w sprawie zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
- II. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.1. Pismem z 3 marca 2020 r. skarżąca zwróciła się do Marszałka z wnioskiem o dokonanie zmiany posiadanego przez spółkę zezwolenia na przetwarzanie odpadów udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] Pismem z 8 maja 2020 r. Marszałek wezwał stronę na podstawie art. 64 § 2 Kpa do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez doręczenie organowi wymienionych w wezwaniu dokumentów. Wezwanie zostało odebrane przez stronę w dniu 18 maja 2020 r. Marszałek pismem z 22 lipca 2020 r. poinformował skarżącą, że jej wniosek o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów pozostawiony został bez rozpoznania w związku z jego nieuzupełnieniem. Zawiadomienie zostało odebrane w dniu 11 sierpnia 2020 r. W dniu 21 sierpnia 2020 r. firma kurierska doręczyła organowi I instancji oznaczony datą 18 sierpnia 2020 r. wniosek Spółki o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosków o wydanie zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów, do pisma zaś dołączono część żądanych przez Marszałka dokumentów. Strona wskazała, że wcześniejsza korespondencja dotycząca uzupełnienia wniosku nie dotarła do organu i w związku z tym została złożona reklamacja u operatora pocztowego.
II.2. Marszałek pismem z 25 września 2020 r. wezwał stronę do przedłożenia oryginału dokumentacji potwierdzającej rozstrzygnięcie złożonej reklamacji ewentualnie kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem zgodnie z wymogami art. 76a § 2 Kpa. Wezwanie zostało odebrane w dniu 12 października 2020 r. Skarżąca pismem z dnia 23 października 2020 r. przekazała kopię mailowej korespondencji z Pocztą Polską S.A. dotyczącą reklamacji złożonej w związku z niedoręczeniem przesyłki. Dokumentację złożono w formie wydruku potwierdzonego przez stronę za zgodność z oryginałem. Jak wynika z treści odpowiedzi udzielonej przez operatora pocztowego przesyłka została zwrócona do nadawcy z powodu nieprawidłowego adresu doręczenia. Z treści dokumentu nie wynika jakiej przesyłki dotyczy powyższa informacja. Ponownego wezwania do przedłożenia oryginałów dokumentacji lub uwierzytelnionych kopii dokonano pismem z dnia 16 listopada 2020 r. odebranym 1 grudnia 2020 r. Marszałek, działając na podstawie art. 59 § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku zgodnie z wezwaniem organu z dnia 8 maja 2020 r. Organ wyjaśnił, że strona nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 58 k.p.a. tj. składając wniosek o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, dla której przewidziany był termin. Nie został również spełniony obowiązek uwiarygodnienia, o którym mowa w przepisie, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że uchybienie nastąpiło bez winy strony.
II.3. Postanowieniem z [...] maja 2021 r., nr [...] Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Marszałka. Organ odwoławczy podkreślił, że strona w dniu 11 sierpnia 2020 r. powzięła informację, że nie usunęła braków formalnych wniosku zgodnie z wezwaniem organu, a zatem przewidziany termin siedmiu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 18 sierpnia 2020 r. Minister podkreślił, że zachowanie w postępowaniu przesłanki siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku wymagało jego nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe w terminie do dnia 18 sierpnia 2020 r. W niniejszej sprawie natomiast przesyłka została nadana dopiero w dniu 20 sierpnia 2020 r. a jej doręczenie zlecono firmie kurierskiej, która nie jest operatorem wyznaczonym, o którym mowa wyżej. Przesyłka została doręczona organowi I instancji w dniu 21 sierpnia 2020 r. W ocenie organu odwoławczego, wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonano z uchybieniem terminu.
Minister nadmienił, że nadanie przesyłki w dniu 20 sierpnia 2020 r., gdyby nawet nastąpiło u operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, należałoby również uznać za nadanie bez zachowania terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Mając na względzie te okoliczności badanie pozostałych przesłanek do przywrócenia terminu organ uznał za niezasadne.
III.1. Pismem 17 czerwca 2021 r. skarżąca wywiodła skargę na postanowienie Ministra z [...] maja 2021 r., nr [...] zarzucając mu:
- 1. Pominięcie art. 15 zzzzzn2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i prowadzenie postępowania o przywrócenie terminu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego podczas gdy w stanie epidemii ogłoszonej z powodu COVID-19 Organ odwoławczy powinien skorzystać ze szczególnej procedury przewidzianej pominiętym przepisem i poinformować Skarżącego, że uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej i na jego wniosek złożony w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia Organ odwoławczy winien wyznaczyć 30 dni na uzupełnienie braków formalnych,
- 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zgodnie z art. 174 pkt 2 PostAdmU tj.:
- 2.1. art. 58 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżący nie dochował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przyjmując za podstawę swoich twierdzeń datę doręczenia pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania jako początkową datę dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu podczas gdy faktycznie i realnie Skarżący miał możliwość zapoznać się z wezwaniem dopiero w dniu 14 sierpnia 2020 r. przez co nie można uznać, iż Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu,
- 2.2. art. 80 w zw. z 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w postaci nie ustalenia kiedy Skarżący faktycznie i realnie mógł zapoznać się z pismem o pozostawieniu podania bez rozpoznania, a tym samym od kiedy należy liczyć termin początkowy do złożenia podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, a w konsekwencji na stwierdzeniu, że termin początkowy do uzupełnienia braków formalnych wniosku należy liczyć od dnia doręczenia Skarżącemu pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania co oznacza, że całokształt zebranych dowodów nie został oceniony w sposób swobodny tylko dowolny co narusza zasadę prawdy obiektywnej,
- 2.3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przyjęcie, że wobec niespełnienia jednej z przesłanek warunkujących możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku niezasadne jest rozważanie pozostałych przesłanek, które winny być spełnione łącznie przy ubieganiu się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma, podczas gdy prawidłowe i rzetelnie prowadzone postępowanie administracyjne obliguje Organ co podejmowania czynności i wydawania aktów administracyjnych na podstawie całkowitej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego zgodnie z należytą interpretacją przepisów prawa w tym zakresie.
Na podstawie podniesionych zarzutów spółka wniosła o:
- 1. Uchylenie zaskarżonego postępowania Organu odwoławczego w całości wraz z rozważeniem uchylenia postanowienia Marszałka i rozstrzygnięcie o możliwości przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- 2. Zasądzenie od Organu odwoławczego na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III.2. W odpowiedzi na skargę, Minister podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
- IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
IV.1. Skarga była zasadna, bowiem organ winien zastosować w niniejszej sprawie art.15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095, dalej "ustawa COVID-19" lub "ustawa o szczególnych rozwiązaniach").
IV.2. Stosownie do treści art.15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
- 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
- 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,3) przedawnienia,
- 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
- 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
- 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
Zgodnie zaś z art. 15zzzzzn2 ust. 2 powoływanej ustawy organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
IV.3. W tym stanie rzeczy należy mieć na względzie, że wynikający z art. 58 § 2 k.p.a. 7- dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu zmodyfikowany został na mocy art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID – 19. Szczególny 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wprowadzono na czas obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został wprowadzony zaś od dnia 20 marca 2020 r. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020 poz. 491) ogłoszonego w związku z COVID-19, a który nie został dotychczas odwołany. Art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dodany został natomiast na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 2255).
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zatem możliwość stosowania art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID – 19 do stanów faktycznych występujących w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (zgodnie z ust. 1 tegoż przepisu), a przed wejściem w życie przywołanej regulacji, tj. do 16 grudnia 2021 r. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (tak trafnie - wyrok WSA w Bydgoszczy z 24.08.2021 r., I SA/Bd 406/21, LEX nr 3217185, Wyrok WSA w Szczecinie z 23.09.2021 r., I SA/Sz 593/21, LEX nr 3228814., Wyrok WSA w Poznaniu z 8.09.2021 r., III SA/Po 162/21, LEX nr 3226444., Wyrok WSA w Poznaniu z 8.09.2021 r., III SA/Po 160/21, LEX nr 3226497, wyrok WSA w Poznaniu z 25.08.2021 r., III SA/Po 86/21, LEX nr 3217541.).
Należy w szczególności odwołać się do argumentacji odnośnie tej problematyki zawartej w uzasadnieniu w wyroku WSA w Warszawie z 20 października 2021 r., sygn.. akt IV SA/Wa 971/21 oraz w wyroku WSA w Szczecinie z 23.09.2021 r., I SA/Sz 593/21, LEX nr 3228814, którą Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela i przyjmuje jako własną.
IV.4. W ocenie Sądu, zarówno dyrektywy wykładni językowej, jak i pozajęzykowej, prowadzą do konkluzji, że art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID – 19 ma zastosowanie do wszystkich zdarzeń w okresie obowiązywania stanu epidemii. Wynika to nie tylko z jednoznacznego brzmienia tegoż przepisu, ale również celu wprowadzenia tej regulacji, którą była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Skoro ze względu na epidemię, ochrona zdrowia obywateli jest priorytetem i w tym celu wprowadzane są ograniczenia ich aktywności oraz ograniczenia w działaniu instytucji publicznych, a zamiarem ustawodawcy było przyjęcie regulacji zapewniających skuteczną ochronę prawną, to tym bardziej nie można regulacji art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID- 19 w spornym zakresie wykładać zawężająco. Taka wykładania prowadziłaby do sytuacji, w której w okresie poprzedzającym wejście w życie omawianej regulacji, w którym następował wzrost liczby zakażeń oraz wprowadzano kolejne społeczno-gospodarcze ograniczenia, obywatel pozbawiony zostałby ochrony przed ich negatywnymi skutkami.
Skoro bowiem ustawodawca wprowadził przepis szczególny, dający obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci obowiązku organu administracji publicznej zawiadamiania strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, rolą organu jest dokonanie wykładni tego przepisu z uwzględnieniem jego celu. Doręczony organowi w dniu 21 sierpnia 2020 r. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku nie został złożony po upływie 30 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a w tym stanie rzeczy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z tej tylko przyczyny, że wniosek został złożony po upływie 7 dniowego terminu z art. 58 § 2 kpa, jest niezasadne.
Mając na względzie, że Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z własnej inicjatywy, to na gruncie niniejszej sprawy nie aktualizuje się wynikający z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, obowiązek zawiadomienia Skarżącego przez organ administracji o możliwości złożenia takiego wniosku.
IV.5. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organ odwoławczy winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu kierując się powyższą wykładnią co do zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu przez skarżącego, rozpoznając w szczególności zarzuty zażalenia.
IV.6. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.