Uzasadnienie
W piśmie z dnia 17 stycznia 2018 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca spółka zwróciła się m. in. o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka podniosła, że została "zrujnowana przez stronę przeciwną" i nie jest w stanie ponieść żadnych opłat sądowych. W związku z powyższym skarżącą wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPPr". Jednocześnie zobowiązano stronę do nadesłania dokumentów źródłowych.
W zakreślonym terminie strona nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku o prawo pomocy, w którym zaznaczyła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu strona podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, spółka nie posiada środków trwałych, a strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Strona wskazała również, że obecnie nie posiada jakichkolwiek środków finansowych, a zadłużenie spółki wynosi [...] i rośnie. Skarżąca spółka nie nadesłała natomiast żadnych dokumentów, do złożenia których została zobowiązana wezwaniem z dnia 26 stycznia 2018 r.
Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś spółki ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji gospodarczej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis). Podkreślić należy, że szczątkowe dane zawarte w urzędowym formularzu nie dawały podstaw do ustalenia rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej spółki. Z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego z Rejestru Przedsiębiorców wg. stanu na dzień 17 stycznia 2018 r. (złożonego razem z pismem z tej samej daty), nie wynika aby spółka zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, bądź aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym.
Spółka powinna zatem prowadzić pełną księgowość, w związku z czym możliwe było wykonanie przez spółkę wezwania do złożenia dokumentów źródłowych. Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jaka jest aktualna, rzeczywista sytuacja finansowa spółki, a konsekwencji ocenę możliwości płatniczych spółki poniesienia w tej sprawie kosztów postępowania. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 26 stycznia 2018 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA).
Skarżąca spółka nie wykazała zatem istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak i częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.