Uzasadnienie
W dniu 25 kwietnia 2012r. P. G. złożył wniosek o umorzenie należności składkowych na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 03/2002 do 03/2012 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł., powstałych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie od 03/2002 do 03/2012.
W uzasadnieniu wniosku P. G. wskazał, że w okresie prowadzenia działalności gospodarczej podlegał równocześnie ubezpieczeniu w KRUS, w związku z tym był przekonany, ze opłacanie składek w KRUS wyczerpuje jego obowiązki w zakresie opłacania składek. Wnioskodawca powołał art. 82 ust.8 ustawy zdrowotnej, wyjaśniając, że brak przychodu zwalniał go z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z prowadzonej działalności gospodarczej w miesiącach kiedy przychodu nie osiągał (lata 2005-2011). Odnośnie pozostałego okresu obejmującego lata 2002-2004, wnioskodawca wskazał, że nie posiada dokumentów z których wynika wysokość miesięcznego przychodu. Jednocześnie P. G. wskazał na swoją trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje oraz zły stan zdrowia, podnosząc, że dochody jakie uzyskuje są tak niskie, że nie zaspokajają podstawowych potrzeb życiowych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] odmówił P. G. umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05/2002 – 03/2011 w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę na dzień 30.04.2012r. w kwocie [...] zł.
Na skutek wniosku P. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W., decyzją z dnia [...] października 2010r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
P. G. w dniu 7 listopada 2012r.wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W toku postępowania sądowadministracyjnego, w dniu 17 listopada 2012r. r. P. G. zmarł (odpis skrócony aktu zgonu – k. 12 akt sąd.).
W dniu 25 stycznia 2013r.swój udział w sprawie zgłosili następcy prawni P. G.: Cz. G., G. G., M. G., P. G. i R. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
W niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne wraz z odsetkami skarżącego, który zmarł w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Prawo domagania się umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy (zindywidualizowane i skonkretyzowane w postępowaniu administracyjnym) jest ściśle związane z osobą dłużnika i nie podlega dziedziczeniu przez spadkobierców na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2000 r., III SA 1216/99, ONSA 2001/3/133 oraz glosa S. Babiarza do tego wyroku, Glosa 2002/2/22).
Inną natomiast kwestią jest, że spadkobiercy w zakresie nabytych praw i obowiązków majątkowych (w tym zaległości z tytułu składek), a więc już jako dłużnicy mogą domagać się umorzenia zaległości z tytułu składek na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wydanego na jego podstawie rozporządzenia, w szczególności w powołaniu na swój własny (a nie spadkodawcy) ważny interes (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20.01.2004 r., sygn. akt I SA/Po 1069/02 oraz wyżej powołana glosa S. Babiarza do wyroku NSA z dnia 7 czerwca 2000 r., III SA 1216/99).
Realizacja uprawnień, wynikających z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez następców prawnych nie zależy od wyników postępowania w zawisłej sprawie sądowoadministracyjnej. Zatem wynik toczącego się postępowania nie dotyczy interesu prawnego osób, które zgłosiły swój udział w miejsce spadkodawcy.
Mając powyższe na uwadze, jako że przedmiot niniejszego postępowania dotyczy uprawnienia do domagania się umorzenia zaległości z tytułu składek, ściśle związanego z osobą zmarłego skarżącego, należało orzec o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)