Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 marca 2006r. E. S. zwrócił się do Starosty z prośbą o wpisanie go w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gmina K. jako właściciela działki nr [...] o powierzchni 0.0400 ha zgodnie ze stanem prawnym zapisanym w księdze wieczystej nr [...].
Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Starosta, na podstawie art. 20 ust. 2 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027), § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wpisania E. S. w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gmina K. jako właściciela działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0400 ha, wskazując, że z uwagi na rozbieżność pomiędzy oznaczeniem nieruchomości w dziale [...] księgi wieczystej nr [...], a zapisami w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu K., wpis w księdze wieczystej nie może być podstawą dokonania zmiany w rejestrze gruntów i budynków.
Od powyższej decyzji nie wniesiono odwołania i stała się ona ostateczna z dniem [...].
W dniu [...] lipca 2006 r. E. S. zwrócił się do Starosty z ponownym wnioskiem o ujawnienie w ewidencji gruntów prawa własności do działki nr [...] o pow. 0.0400 ha położonej w K., zgodnie ze stanem prawnym nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] i wykreślenie wszelkich dotychczasowych wpisów w ewidencji gruntów jako dokonanych bez podstawy prawnej.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie wpisania E. S. w operacie ewidencji gruntów i budynków jako właściciela działki nr [...] o powierzchni 0.0400 ha położonej w obrębie K., gmina K., ponieważ został już rozpatrzony wniosek E. S. w sprawie ujawnienia w ewidencji gruntów prawa własności do przedmiotowej działki, a nadto dlatego, iż załączona kopia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 975/05 nie stanowi podstawy wnioskowanych zmian.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r., E. S. wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odwołanie od decyzji Starosty w sprawie zmian w ewidencji gruntów, z prośbą o wznowienie postępowania w wymienionej sprawie i szczegółowe przeanalizowanie kwestii wpisu do ewidencji gruntów nieprawdziwych danych naruszających jego prawo własności. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że ma 94 lata, w chwili otrzymania decyzji był chory i nie mógł przeczytać (ustalić) jakie stanowisko zajął Starosta w wydanej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...]., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) pozostawił odwołanie bez rozpoznania.
Zdaniem organu II instancji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 §2 Kpa, bowiem decyzja Starosty z dnia [...] została doręczona w dniu 08 sierpnia 2006 r. (odebrała ją J. S. – żona odwołującego), zaś odwołanie od tej decyzji E. S. wniósł w dniu 24 sierpnia 2006 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S. podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie sprawy.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.
Zgodnie z treścią art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Ustawa rozgranicza te dwie podstawy prawne orzeczenia, a w niniejszym postępowaniu organ odwoławczy podjął czynności wstępne związane ze sprawdzeniem zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ administracji potraktował odwołanie E. S. jako odwołanie od decyzji z dnia [...] umarzającej postępowanie, gdy tymczasem z treści pisma skarżącego z dnia 22 sierpnia 2006r. wyraźnie wynika, że nie aprobuje on decyzji wydanej w dniu [...] odmawiającej wpisania go w operacie ewidencji gruntów i budynków jako właściciela działki ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 0.0400 ha zgodnie ze stanem prawnym zapisanym w księdze wieczystej nr [...], a nie decyzji z dnia [...] umarzającej postępowanie w sprawie niniejszego wpisu. Zaznaczyć należy, ze żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści odwołania, a nie na podstawie jego sentencji, a w razie wątpliwości co do tego której decyzji dotyczy odwołanie, przed podjęciem postanowienia w trybie art. 134 kpa organ administracji publicznej, powinien wezwać stronę do złożenia wyjaśnień.
Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). E. S. jednoznacznie w odwołaniu z dnia 22 sierpnia 2006 roku wyraził niezadowolenie z decyzji odmawiającej mu wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Rozpatrując środek zaskarżenia organ administracji całkowicie pominął zawarty w nim wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu E. S. i wskazał przecież że uchybił terminowi do jego wniesienia z uwagi na chorobę, która uniemożliwiła mu przeczytanie (ustalenie) jakie stanowisko zajął Starosta w wydanej decyzji i dopiero po przebytej chorobie mógł zapoznać się z treścią decyzji, w której ku jego niezadowoleniu odmówiono mu dokonania prawidłowego wpisu do ewidencji gruntów.
Organ II instancji na podstawie tak poczynionych ustaleń pozostawił odwołanie bez rozpoznania stwierdzając że zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa, czym zresztą naruszył art. 134 kpa. ponieważ pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przewidzianą w powołanym przepisie, a taka w niniejszej sprawie nie zachodziła.
Niedopuszczalność odwołania może bowiem wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych w art. 30 § 2 kpa, lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 kpa.
Odwołanie wniesione po upływie terminu do jego wniesienia jest odwołaniem wniesionym po upływie terminu, a nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 kpa, bowiem termin ten może być stronie przywrócony na jej żądanie.
Jeżeli więc organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wówczas jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu ustawowemu terminowi przewidzianemu do złożenia środka odwoławczego, a nie postanowienia o pozostawieniu bez rozpoznania. Natomiast w sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdy odwołanie wniesione jest wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wówczas organ jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i dopiero wtedy gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (patrz W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989r., str. 153.).
Zaznaczyć należy, że ustawodawca nie określa wymogów co do formy prośby o przywrócenie terminu, ważne jest aby wola zainteresowanego była czytelna i zrozumiała dla organu. Może to być w oddzielnym piśmie bądź też w treści odwołania jak to uczynił skarżący, dla wniesienia którego termin był określony. Istotnym jest, aby zainteresowany miał świadomość, że ma miejsce uchybienie terminu i że od jego woli zależy przywrócenie tego terminu, gdyż organ z urzędu (bez zgody zainteresowanego) nie może tego uczynić (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1998r., sygn. IV SA 1153/96, LEX nr 45637).
Natomiast jeżeli po wnikliwym przeanalizowaniu treści przedmiotowego odwołania i wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości organ administracji uzna, iż faktycznie zostało wniesione od decyzji z dnia [...] umarzającej postępowanie w sprawie wpisu do ewidencji gruntów i budynków, organ II instancji winien ponownie dokonać ustaleń odnośnie zachowania przez E. S. terminu przy zaskarżeniu tej decyzji. Nie znajduje bowiem potwierdzenia w materiale dowodowym stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a dotyczące terminu wniesienia przedmiotowego odwołania. Dokonane ustalenia w tym zakresie są niewystarczające, ponieważ pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia 27 listopada 2006r., w którym informuje, że w dniu 24 sierpnia 2006r. w rozliczeniu przyjętych listów poleconych R był list o nr [...], lecz nie dysponuje danymi, czy przesyłka ta została nadana przez skarżącego i pod jakim adresem była kierowana nie daje podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że przesyłka ta mogła zawierać przedmiotowe odwołanie.
Stwierdzenie takie musi opierać się na faktach pewnych, a nie na domniemaniach. Ponadto brak w aktach koperty opatrzonej stemplem pocztowym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że pisma nie nadano z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. W przypadku, gdy organ miał wątpliwości, czy został zachowany termin, obowiązany był przeprowadzić w tej kwestii postępowanie wyjaśniające.
Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie, który ma także obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, co do daty nadania odwołania, powinien je wyjaśnić wzywając odwołującego do wypowiedzenia się w tym przedmiocie.
Sąd nie może bowiem domniemywać daty wniesienia odwołania, te okoliczności powinny być w sposób niewątpliwy ustalone przez orzekające w sprawie organy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2005r. sygn. VII SA/Wa 1284/04, LEX nr 179216, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2005r. sygn. I SA/Wa 1220/04, LEX nr 164767).
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że organ nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ani nie podjął kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, czym czy naruszył przepisy art. 7 i 77 Kpa.
Stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
/-/ M. Bejgerowska /-/ M. Ławniczak /-/ B. Koś
K.P.d