Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotycząca odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji. Z akt sprawy wynika, że do świadczeń emerytalnych Wnioskodawczyni została skierowana egzekucja z tytułu zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca korzysta ze świadczeń opieki społecznej (zasiłki celowe).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
W myśl art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu aktu w całości lub części stanowi zatem odstępstwo od generalnej reguły i jest dopuszczalne po spełnieniu przesłanek o których mowa wyżej.
W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 §3 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania.
Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
W konsekwencji problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zaskarżona decyzja nie nosi znamion wykonalności.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek ZUS. Takie rozstrzygnięcie nie nakłada na adresata decyzji żadnych obowiązków do wykonania.
Natomiast sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji o odmowie udzielenia ulgi w spłacie zaległości z tytułu składek ZUS, nie jest upoważniony do wstrzymania wykonania obowiązków powstałych z mocy prawa (ewentualnie objętych decyzją wydaną w sprawie wysokość zadłużenia z tytułu składek).
Wyjaśnić należy, że wymiar sprawiedliwości w sprawach okresów podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, rozmiaru obowiązku ubezpieczenia społecznego oraz podstaw wymiaru składek na te ubezpieczenia, nie należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 175 ust. 1 oraz art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997r. Nr 78, poz. 483 ze zm.).
Nawet wówczas, gdy wskazane kwestie zostały rozstrzygnięte decyzją, to od takiej decyzji służy odwołanie do sądu powszechnego na zasad określonych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2014, poz. 101 ze zm.). W konsekwencji droga sądowoadministracyjna jest niedopuszczalna w sprawach okresów podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, rozmiaru obowiązku ubezpieczenia społecznego oraz podstaw wymiaru składek na te ubezpieczenia (art. 58 §1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2012 r. (II FZ 441/12, CBOSA), w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 §1 P.p.s.a. jako sprawa sądowoadministracyjna w znaczeniu materialnym jak i procesowym.
Poza granicami rozpatrywanej sprawy sądowoadministracyjnej pozostaje natomiast decyzja określająca lub ustalającą zaległości Skarżącej z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, czy też naliczonych odsetek za zwłokę w zapłacie tych należności. Przedmiotem kontrolowanej decyzji była jedynie kwestia dotycząca umorzenia wskazanych należności.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 §3 i §5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.