Uzasadnienie
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta K decyzją z dnia [..] 2014 r., wydaną na podstawie art. 5 pkt. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) i art. 104, 107 kpa, na wniosek Burmistrza Miasta K z dnia [...] 2013 r. orzekł o zatrzymaniu T R prawa jazdy kat. B o [...] na druku [...] wydanego w dniu 12 stycznia 2012 r. przez Starostę K. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do wniosku o zatrzymanie prawa jazdy załączono decyzję Burmistrza Miasta K z dnia [...] 2013 r. nr [...] orzekającą, że T R jest dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych.
Natomiast zgodnie z art. 5 pkt. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy na podstawie wniosku organu, który wydał ostateczną decyzję o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji T R wniósł "o odstąpienie od wydanej decyzji przez Burmistrza Miasta K o zatrzymaniu prawa jazdy". Odwołujący podniósł, że skierował do organu oświadczenie, iż postara się spłacać co miesiąc kwotę minimum połowy zasądzonych alimentów, co pozostało jednak bez odpowiedzi.
W piśmie z 11 lutego 2014 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K T R wskazał, że ma zajęte wynagrodzenie przez komornika i nie jest prawdą, że w ogóle nie spłaca alimentów. Już raz został uznany za dłużnika alimentacyjnego i był skazany za niepłacenie alimentów przez Sąd Rejonowy w K. Pozbawienie go prawa jazdy oznacza utratę pracy i dalsze popadanie w długi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K decyzją z dnia [...] 2013 r. [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych rodzi konieczność złożenia przez właściwy organ wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, starosta zaś wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy).
Organ II instancji wyjaśnił, że decyzję z dnia [...] 2013 r. odebrała siostra T R – o nazwisku M. Decyzja ta była kierowana na adres ustalony i wskazany przez komornika sądowego jako adres pobytu strony (K). Również T R w korespondencji kierowanej do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K podawał powyższy adres i dopiero w pismach z dnia 14 sierpnia 2013 r. i 1 września 2013 r. wskazał jako adres do korespondencji K – D M. Organ podkreślił ponadto, że w niniejszym postępowaniu przedmiotem badania nie są kwestie wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego oraz wyjaśnił w jakich okolicznościach następuje uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T R wniósł o uchylenie decyzji Burmistrza Miasta K z dnia [...] 2013 r. o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że MOPS w K nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie uznania strony za dłużnika alimentacyjnego. Zabranie prawa jazdy pozbawi go pracy na drugim etacie i środków utrzymania. T R zadeklarował chęć wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego w sytuacji posiadania w dalszym ciągu prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K wniosło o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze, a ponadto podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 kpa w zakresie niewyjaśnienia, czy doręczono stronie prawidłowo decyzję z dnia [...] 2013 r. uznającą skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. Pełnomocnik złożył też wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconej choćby w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Wskazać należy na wstępie, że procedura zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Procedura ta uległa zmianie od 1 stycznia 2012 r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r., Nr 205, poz. 1212).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego.
W myśl art. 5 ust. 2 powyższej ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:
- 1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny;
- 2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.
Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
- 1) złożenia oświadczenia majątkowego,
- 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,
- 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie organ zobligowany jest zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się, jeżeli przez okres 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Na podstawie art. 5 ust. 3 b ww. ustawy jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji.
Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje natomiast decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy).
Z kolei w myśl art. 5 ust. 6 ustawy uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy:
- 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub
- 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
W przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta K decyzją z dnia [...] 2013 r. orzekł, że T R jest dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych.
W uzasadnieniu organ wskazał w szczególności, że dłużnik alimentacyjny uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odebranie oświadczenia majątkowego, ponieważ nie stawił się na wezwanie Ośrodka Pomocy Społecznej celem przeprowadzenia powyższych czynności. Z pisma Komornika przy Sądzie Rejonowym w K wynika, że w okresie ostatnich 6 miesięcy dłużnik nie dokonał wpłaty co najmniej 50 % kwoty bieżąco zasądzonych alimentów.
Zdaniem Sądu decyzja ta została prawidłowo doręczona siostrze skarżącego w dniu 27 maja 2013 r., na adres K – k. 53 akt adm. (bez naruszenia art. 43 k.p.a.). Jak słusznie stwierdził organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji decyzja z dnia [...] 2013 r. była kierowana na adres wskazany przez komornika sądowego jako adres pobytu skarżącego (K). Był to też adres wskazywany przez samą stronę w korespondencji kierowanej do Ośrodka Pomocy Społecznej. Dopiero w pismach z dnia 14 sierpnia 2013 r. i 1 września 2013 r. T R jako adres do korespondencji podał D M, K (k. 51, 52 akt adm.).
W tym miejscu zauważyć trzeba, że odbiór decyzji o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego został potwierdzony przez siostrę skarżącego, wskazaną później w adresie do doręczeń.
T R nie kwestionował prawidłowości doręczenia powyższej decyzji tylko doręczeń wcześniejszych pism – wezwań przesyłanych z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (zob. m. in. odwołanie z dnia 29 sierpnia 2013 r.) podnosząc, że listy polecone pod jego adresem odbierane są przez osoby mu nieznane (str. 3 akt administracyjnych – tom II)
W skardze do Sądu również skarżący tego nie uczynił, a nawet wyraźnie wskazał, że chodziło mu o wyjaśnienie doręczeń pism dotyczących przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że decyzja z dnia [...] 2013 r. nie została prawidłowo doręczona i że organy nie wyjaśniły dostatecznie tej kwestii naruszając art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeciwnie materiał zebrany w aktach administracyjnych, w tym dowód doręczenia tej decyzji (k. – 53 akt administracyjnych) potwierdza prawidłowość doręczenia stronie decyzji Burmistrza Miasta K z [...] 2013 r. Nie wniesiono od niej odwołania, więc stała się ostateczna i dlatego Burmistrz Miasta K wnioskiem z dnia 16 lipca 2013 r. wniósł do Starosty K o zatrzymanie T R prawa jazdy kat. B o nr [...] na druku [...] wydanego w dniu 12 stycznia 2012 r. przez Starostę K. Starosta K orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy decyzją z dnia [...] 2014 r. działając w trybie art. 5 ust. 5 omawianej ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organ był zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy T R na skutek uprzedniego wydania decyzji ostatecznej o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W tym postępowaniu administracyjnym bada się jedynie fakt wydania decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i czy ma ona przymiot ostateczności. Nie są natomiast już badane okoliczności dotyczące przesłanek uznania za takiego dłużnika. Dlatego argumenty skarżącego dotyczące trudnej sytuacji i jego stosunku do wypełniania obowiązków alimentacyjnych były w niniejszym postępowaniu administracyjnym bezprzedmiotowe.
Okoliczności tego rodzaju mogą być ewentualnie podnoszone przez stronę w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 5 ust. 6 powyższej ustawy.
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że skarżona decyzja SKO w K i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa.
Z tego względu Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.
O zwrocie pełnomocnikowi strony kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd postanowił w oparciu o art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 2 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).