Uzasadnienie
UZASADNIENIE.
Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na [...] automatach poza kasynem gry.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji podniósł, że strona skarżąca została zasadnie uznana za podmiot urządzający gry na automacie.
Organ wskazał m. in., że z zeznań skarżącego wynika, iż w przypadku awarii automatów czy braku pieniędzy miał on dzwonić pod wskazany numer telefonu. Ponadto skarżący osobiście uruchamiał i wyłączał automaty.
W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i I instancji.
Kwestionowanej decyzji skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika -zarzucił naruszenie
- - art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, dalej: u.g.h., poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
- - art. 89 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., poprzez błędną wykładnie i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie p0legające na pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach.
Zdaniem skarżącego nie było podstaw do uznania go za podmiot urządzający gry na automatach.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skargę należało uznać za zasadną.
Decyzja organu II instancji została wydana niezgodnie z przepisami prawa procesowego.
Zdaniem Sądu organ II instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w nieprawidłowy sposób, naruszając przepisy prawa, w tym art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego organ dokonał w ocenie Sądu niewyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy skarżący może być uznany za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry.
W tym miejscu wskazać należy, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Wskazać należy przy tym, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt. 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji, gdy każdemu z nich można przypisać cechy "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań – zob. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r. sygn.. akt II GSK 2736/16, orzeczenia.nsa.gov.pl/doc.
Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h.
Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie.
W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, organ II instancji nie ustalił jednoznacznie, czy o takich zachowaniach można mówić w przypadku strony skarżącej.
Jak już wskazano powyżej, aby uznać dany podmiot za podmiot urządzający gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych należy wykazać dowodowo, że podmiot swoimi czynnościami i zachowaniem czynnie uczestniczył w organizowaniu gier hazardowych.
W omawianej sprawie organ II instancji wskazał m. in., że z zeznań skarżącego wynika, iż w przypadku awarii automatów czy braku pieniędzy miał on dzwonić pod wskazany numer telefonu. Ponadto skarżący osobiście uruchamiał i wyłączał automaty.
Należy jednak podkreślić, że ustalenia organu dotyczące konieczności uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach należy uznać za przedwczesne i niepoparte odpowiednim materiałem dowodowym.
Skarżący przesłuchany jako świadek w dniu [...] r. zeznał m. in., że sporne automaty zostały zainstalowane w lokalu na początku [...] r. W razie awarii czy braku pieniędzy miał on dzwonić na podany numer telefonu, ale nie było takich sytuacji. Nie posiada on kluczy do automatów, które uruchamia i wyłącza. To ostatnie stwierdzenie stoi jednak w sprzeczności z treścią załącznika do protokołu zatrzymania rzeczy z dnia [...]r. bowiem wynika, że zatrzymano m.in. klucz do stacyjki automatu [...]nr [...]. Tę okoliczność należy wyjaśnić, czy kluczem tym dysponował skarżący i w jakim celu go używał w kontekście jego zeznań.
Niemniej z zeznań tych nie wynika jednoznacznie i kategorycznie, że skarżący wykonywał rzeczywiście jakiekolwiek czynności dotyczące bieżącej obsługi tych automatów. natomiast wynika bardziej gotowość do wykonywania czynności tego rodzaju.
Ponadto z umowy najmu z dnia [...] r. wynika, że kontrahent skarżącego stwierdził, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na wynajmie powierzchni użytkowej określonym podmiotom. Najemca mógł zgodnie z umową dokonywać dalszego wynajmu powierzchni lokalu skarżącego. Czynsz na wynajem nie miał zatem dotyczyć kwestii uruchomienia i używania automatów do gry w przedmiotowym lokalu.
Celem tej umowy nie było wobec tego prowadzenie przez kontrahenta skarżącego działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach.
Sporne automaty mogły być wobec tego zainstalowane w lokalu skarżącego na podstawie innego stosunku prawnego łączącego kontrahenta skarżącego z innym podmiotem. Organy nie poczyniły jednak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.
Zdaniem Sądu, aby wymierzyć karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach należy wykazać danemu podmiotowi, że podmiot ten w istocie uczestniczył przy urządzaniu przedmiotowych gier, bądź czerpał z tego korzyści, a więc był osobiście zainteresowany tym, aby gry na automatach były prowadzone. W niniejszej sprawie okazało się niewystarczającym oparcie się w szczególności na zeznaniach skarżącego jako świadka oraz zapisach umownych, tym bardziej, że omawiana umowa nie dotyczyła bezpośrednio prowadzenia działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach.
W omawianej sprawie organ działał niejako automatycznie, przypisując skarżącemu rolę podmiotu urządzającego gry na automatach tylko na podstawie tego, że automaty znajdowały się w jego lokalu.
Dla ustalenia aktywności w urządzaniu gier należy wobec tego uzupełnić materiał dowodowy o zeznania skarżącego i inne dowody w kontekście konkretnych jego działań czy zachowań, mających potwierdzić jego udział w organizowaniu przedmiotowych gier.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, organ II instancji przedwcześnie przyjął, że strona skarżąca była podmiotem współpracującym, co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki pozostające w związku z działalnością obejmującą urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że decyzja organu II instancji została wydana niezgodnie z przepisami prawa procesowego, co skutkowało koniecznością uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302), o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku.
O zwrocie skarżącemu kosztów sądowych postanowiono w oparciu o art. 200 powyższej ustawy w pkt. II wyroku.