Uzasadnienie
Skarżący T. O. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100zł, w terminie zakreślonym na uiszczenie wpisu, pismem z dnia 14 listopada 2009 roku (k.13) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tej opłaty. Pismo nie zostało podpisane.
W dniu 24 listopada 2009 roku, czyli już po zamknięciu terminu na uiszczenie wpisu, Wnioskodawca złożył w placówce pocztowej wniosek o prawo pomocy sporządzony w prawem przewidzianej formie (k.21-24), w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 23 listopada 2009 roku, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, zobowiązano Skarżącego do podpisania pisma z 14 listopada 2009 roku pod rygorem przyjęcia, że wniosek o prawo pomocy nie został złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu (k.20).
Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W konsekwencji postanowieniem z dnia 04 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, albowiem skarżący T. O. ani nie uiścił wpisu w wyznaczonym 7 – dniowym terminie, ani nie złożył skutecznie w tym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Do pisma z dnia 22 lutego 2010 roku Skarżący załączył urzędowy formularz wniosku o prawo pomocy, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k.36).
Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych wyjaśnień oraz zaświadczenia urzędu skarbowego ustalono, że Wnioskodawca ma 57 lat i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje na nieruchomości należącej do Skarżącego i jego żony; małżonkowie od kilku lat pozostają w faktycznej separacji i nie zamieszkują razem. Wnioskodawca użytkuje samochód osobowy marki Volkswagen Golf wyprodukowany w 1981 roku.
Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada stałego źródła dochodu i utrzymuje się z prac dorywczych. W zeznaniu podatkowym złożonym w roku 2009 nie wykazał żadnego dochodu. Koszty utrzymania koniecznego określił na około 500zł miesięcznie (żywność, opał, środki czystości, opał, gaz, energia elektryczna). Zaznaczył, że rachunki za energię elektryczną uiszcza w formie "karty doładowania". Podał, że nie posiada rachunków bankowych, oszczędności czy wartościowych ruchomości.
Sytuacja majątkowa i rodzinna Wnioskodawcy usprawiedliwia twierdzenie, iż nie jest on w stanie uiścić nawet najniższych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący nie posiada stałego źródła dochodu i utrzymuje się z prac dorywczych. Osiągany dochód pozwala jedynie na zabezpieczenie środków niezbędnych na koszty utrzymania koniecznego. Powyższe uzasadnia także ocenę, że Skarżący nie ma realnych możliwości wsparcia się niewielką pożyczką lub kredytem w celu pokrycia kosztów niniejszego postępowania jakiejkolwiek części.
W tych okolicznościach odmowa przyznania prawa pomocy spowodowałby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Wyjaśnić należy, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest skuteczny od chwili jego wniesienia, a zatem obejmuje opłaty i wydatki, co do których termin na ich uiszczenie jest otwarty na dzień złożenia wniosku (H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz" Warszawa 2005, komentarz do art. 243, teza 3, str. 627).
Niedopuszczalne jest orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy. Upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do przekształcenia sytuacji prawnej strony postępowania, gdyż aktualizuje kompetencję sądu do odrzucenia skargi.
W konsekwencji oczywiście niedopuszczalne jest zwolnienie od wpisu od skargi, jeśli sytuacja prawnoprocesowa strony, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, uległa przekształceniu na skutek odrzucenia skargi. Obowiązek uiszczenia wpisu został skonsumowany orzeczeniem o odrzuceniu skargi. Nie ma już sytuacji, czy stanu, zobowiązania do uiszczenia tej opłaty, a strona nadal podtrzymuje żądanie zwolnienia od wpisu od skargi. Dlatego, w tym zakresie, należało odmówić przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S. Michalski