Uzasadnienie
B. P. (dalej "skarżący" lub "strona") w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i wydatków w całości albo zwolnienie od poniesienia kosztów sądowych i wydatków bądź ich ułamkowej części albo określonej ich kwoty pieniężnej, a szczególności wpisu stosunkowego od skargi.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że posiada wierzytelność w wysokości [...] złotych oraz odsetki od niej. Nieuczciwość kontrahenta, który nie zapłacił za wykonane usługi spowodowała utratę płynności finansowej prowadzonej przez skarżącego firmy oraz trudności w regulowaniu zobowiązań podatkowych i dalszym prowadzeniu działalności. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i synem, posiada nieruchomość (dom) o powierzchni 100 m.kw. Skarżący uzyskuje dochód z prowadzonej działalności (T. T.) w wysokości 23.961 złotych (miesięcznie brutto). Wskazał również dochody w kwocie [...] złotych oraz 1.100 złotych oraz dodał, że jego syn jest osobą bezrobotną. Do formularza PPF skarżący załączył zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B. z [...] lutego 2008 roku stwierdzające, że jego syn jest zarejestrowanym bezrobotnym bez prawa do zasiłku od 27 stycznia 2005 roku, zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych[...] Oddział [...] w W. z [...] lutego 2008 roku stwierdzające, że żona skarżącego pobiera świadczenie emerytalne, które w styczniu 2008 roku wyniosło 1.160,87 złotych (netto).
Skarżący przedstawił również zestawienie dochodów i wydatków w maju 2008 roku, nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczym wystawione przeciwko P. Spółka z o.o. we W. oraz przeciwko D. G., kopie decyzji wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wyciągi z dwóch rachunków bankowych skarżącego, zestawienie obrotów - wydruk z 26 czerwca 2008 roku, kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za miesiące od lutego do maja 2008 roku, zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2007 rok (PIT-28), informację PIT-28/A za 2007 rok, kopie dokumentów potwierdzających spłatę kredytu, zapłatę przez skarżącego i jego żonę należności wobec ZUS z tytułu składek (zaległych i bieżących) oraz dokumenty stwierdzające koszty napraw i remontów samochodu S..
Ponadto, w dniu 1 lipca 2008 roku do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w którym skarżący wniósł o przedłużenie siedmiodniowego terminu do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów, ponieważ nie miał możliwości ich zgromadzenia w zakreślony terminie.
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu orzeczenia referendarz wskazał, że skarżący w dniu 26 czerwca 2008 roku złożył dwa pisma procesowe: w jednym z nich wniósł o przedłużenie terminu sądowego do przedstawienia formularza PPF oraz dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej, a w drugim przedstawił wypełniony formularz o przyznanie prawa pomocy oraz plik dokumentów, o które skarżący został wezwany w dniu 5 czerwca 2008 roku. Referendarz sądowy stwierdził, że od 1 lipca 2008 roku, gdy do Sądu wpłynęło pismo z wnioskiem o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentów, skarżący nie przedstawił nowych dokumentów oraz innych informacji na temat sytuacji finansowej.
Po przeanalizowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów i informacji przedstawionych przez stronę referendarz stwierdził, że poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis stały od skargi w wysokości 500 złotych, nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny, a więc przyznanie skarżącemu prawa pomocy nie jest zasadne, zwłaszcza że skarżący posiada stałe źródło utrzymania w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, która przynosi dochód (według oświadczenia złożonego we wniosku – 23.961 zł), natomiast jego żona otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.030 zł miesięcznie.
Od powyższego skarżący pismem z dnia 28 lipca 2008 r. złożył do Sądu sprzeciw, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. Skarżący dodatkowo przesłał 11 faktur VAT na okoliczność wskazania ponoszenia podstawowego kosztu jakim jest paliwo przedsiębiorcy jako [...] od 17 kwietnia 2008 r. do 17 lipca 2008 r. oraz wykazania aktualnego dochodu z działalności gospodarczej skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zważywszy powyższe w przypadku wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, postanowienie przez niego wydane traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sąd w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Do sądu zaś należy ocena przytoczonych przez nią okoliczności.
Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje.
Analizując informacje zamieszczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dokumentach źródłowych Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uprawnia do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym.
Sąd uznał, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie pozwala mu na poniesienie pełnych kosztów postępowania – w chwili obecnej uiszczenie należnego wpisu od skargi w wysokości 500 zł.
Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i bezrobotnym synem, dochody uzyskuje z prowadzonej działalności gospodarczej, której prowadzenie wiąże się ze znacznymi wydatkami takimi jak koszty paliwa, naprawa [...] i inne. Ponadto skarżący ponosi wydatki związane z nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, a także wydatki związane ze spłatą kredytu. Skarżący do pisma z dnia 28 lipca 2008 r. przedłożył dodatkowo faktury potwierdzające fakt ponoszenia kosztów paliwa [...]. Z tego względu Sąd uznał za zasadne przyznanie zwolnienia od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi, gdyż uiszczenie wpisu może spowodować powstanie uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.