Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr [...] i [...], wszczął egzekucję do majątku W. K. (dalej "Skarżący" lub "Strona").
Zawiadomieniami z dnia 25 października 2010 r. o nr EG [...] i EG [...] organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do dokonania zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunków bankowych w P. S.A. w S., który potwierdził ich odbiór w dniu 29 października 2010 r. Skarżący powyższe zawiadomienia o zajęciu otrzymał w dniu 28 października 2010r.
Pismem z dnia 28 października 2010 r. doprecyzowanym pismem z dnia 9 listopada 2010 r. Skarżący wniósł skargę na dokonane czynności egzekucyjne, wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz wniosek o umorzenie zaległości podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r. oddalił wniesioną skargę. Organ nie dopatrzył się bowiem nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa.
Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 3 grudnia 2010 r. zaskarżył je do Ministra Finansów. Strona zarzuca niedoręczenie wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyroku. Twierdzi, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. otrzymał wyrok i uzasadnienie z urzędu natomiast on, jako powód, nie. Skarżący stwierdził, że "miał prawo się odwołać w terminie 14 dnia do NSA". Strona w zażaleniu podniosła kwestie dotyczące prowadzonego postępowania podatkowego oraz sądowego.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – dalej "upea". Stosownie do tego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Minister Finansów wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie mogą być rozstrzygane kwestie dotyczące prowadzonych postępowań sądowych a także podatkowych. Sprawa niedoręczenia, zdaniem Skarżącego, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach również nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne. Skarga przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. Organ nadzoru dokonuje oceny czynności egzekucyjnej badając czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka.
Minister Finansów oświadczył, że z akt sprawy wynika, iż zgodnie z art. 7 upea organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a. Analizując przebieg zaskarżonych czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych nie stwierdził nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Wskazał, że podstawę dokonania zawiadomieniami z dnia 25 października 2010 r. o nr EG [...] i EG [...] zajęcia rachunków bankowych stanowiły wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. tytuły wykonawcze o nr [...] i [...]. Powyższe zawiadomienia o zajęciu Skarżący otrzymał w dniu 28 października 2010 r. Zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych dokonano zgodnie z art. 80 § 1 upea przez przesłanie do banku ww. zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnych z rachunków bankowych do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonych wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi.
Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 29 października 2010 r. Minister wskazał, że ww. zajęcia zostały podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i dostarczone zarówno do dłużnika zajętej wierzytelności, jak i Skarżącemu. W dokonanych czynnościach organu egzekucyjnego nie dopatrzono się też uchybień formalnych. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych odpowiadają bowiem wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Czynności egzekucyjne zostały zatem dokonane zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 67 i 80 upea.
Minister Finansów podniósł, że materiał dowodowy potwierdza, że wnioski zarówno o umorzenie zaległości podatkowych jak i umorzenie kosztów egzekucyjnych podlegały rozpoznaniu w odrębnym trybie. Z tego też powodu nieuprawnione jest dokonanie oceny prawidłowości powyższych postępowań. W ocenie Ministra Finansów, w analizowanym przypadku nie doszło do naruszenia przepisów regulujących procedurę zastosowanego środka egzekucyjnego. Nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Zdaniem Ministra Finansów, organ nadzoru dokonał prawidłowej oceny zaskarżonych czynności egzekucyjnych w zakresie mogącym podlegać ocenie w tym trybie. Organ nadzoru uzasadniając rozstrzygnięcie słusznie ustosunkował się jedynie do tych zagadnień, które podlegają rozpatrzeniu w tym postępowaniu.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2011 r.
Skarżący poinformował, że jest inwalidą II grupy i odliczył ulgę rehabilitacyjną na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. Dochodzone należności są już zapłacone. Niemniej jednak Strona wystąpiła o zwrot wyegzekwowanych pieniędzy. Skarżący domaga się od WSA w Warszawie skierowania zapytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie prawidłowości dokonanej egzekucji z renty oraz zgodności z Konstytucją zastosowanej przez sąd cywilny procedury dotyczącej zwrotu pisma procesowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, dalej "p.p.s.a.") wymienia przesłanki uwzględnienie przez sąd skargi na decyzję lub postanowienie. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto należy podkreślić, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.
Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej, zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390; zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/08, niepubl.). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., III SA/Wa 85/08, niepubl.; z 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, niepubl.; z 28 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1626/07, niepubl.).
Z istoty skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. wynika więc, iż w jej ramach nie można wnosić zarzutów materialnoprawnych, lecz wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Stwierdzić należy, iż organy administracji w przedmiotowej sprawie miały za zadanie rozpatrując skargę Strony zbadać prawidłowość podjętych czynności egzekucyjnych.
W ocenie Sądu zasadnie Minister Finansów uznał, iż organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 80 u.p.e.a. Przepis ten w § 1 stanowi, iż organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.
Zgodnie z § 2 tego artykułu zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z kolei według postanowień § 3 ww. artykułu jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Z przytoczonego przepisu wynika m.in., że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego. W niniejszej sprawie wszystkich tych czynności organ egzekucyjny dopełnił. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności pieniężnych, a stosownie do treści art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. wówczas może być prowadzona egzekucja z rachunków bankowych, czyli środek egzekucyjny zastosowany w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym.
Jak zasadnie wskazał organ w niniejszym postępowaniu nie podlegały rozstrzyganiu kwestie dotyczące prowadzonych postępowań sądowych, cywilnych a także podatkowych. Sąd podziela pogląd Ministra Finansów wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż sprawa niedoręczenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach nie podlegała rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne. Skarga przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania.
W ocenie Sądu Minister Finansów prawidłowo wyjaśnił Stronie, że wnioski dotyczące umorzenia zaległości podatkowych jak i umorzenia kosztów egzekucyjnych podlegały rozpoznaniu w odrębnym trybie.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie oraz według kryteriów określonych w przytoczonych na wstępie przepisach - stwierdzić zatem należało, że przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego. Wobec tego - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skarga została oddalona