Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 października 2016r. o sygn. akt III SA/Wa 2614/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu R.B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r.
Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżący, uzasadniając konieczność przyznania mu prawa pomocy, wyjaśnił, iż nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że kwota 2.060 zł netto to jego jedyny miesięczny dochód. Skarżący prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, jest obciążony kredytami bankowymi - osobiście i w ramach firmy - na kwotę ponad 530.000 zł oraz zobowiązaniami względem urzędu skarbowego. Posiada dwa lokale mieszkalne i dwa lokale garażowe, zajęte na poczet zobowiązań. Ponoszone przez niego koszty mieszkania i mediów to około 600 zł miesięcznie. Skarżący nie nadesłał informacji o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, informacji o przychodach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za wskazane w wezwaniu referendarza sądowego okresy czasu, kalkulacji kosztów życia i innych.
Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że wobec braku wyjawienia szczegółów dotyczących gospodarki finansowej Skarżącego, jego wniosek nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Zdaniem referendarza oświadczenia zawarte we wniosku Skarżącego jest niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, jak też budzi wątpliwości, ponieważ nie wiadomo, skąd Skarżący czerpie środki na koszty codziennego utrzymania, nie wspominając o środkach na poczet wynagrodzenia pełnomocnika. Według referendarza skoro zatem Skarżący nie przekazał właściwie żadnych informacji, o które był wzywany, a które są niezbędne do odtworzenia sytuacji materialnej, w której znajduje się, to referendarz sądowy nie mógł przyznać Skarżącemu prawa pomocy.
W sprzeciwie Skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.". Według Skarżącego odmowa przyznania mu prawa pomocy nie została właściwie umotywowana. Skarżący podkreślił przy tym, że referendarz sądowy powinien wiedzieć, iż prawo przewiduje w pewnych wypadkach konieczność zachowania pewnych informacji w tajemnicy. W niniejszej sprawie dotyczy to konieczności zachowania w tajemnicy szczegółów umowy łączącej pełnomocnika i Skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 21 października 2016r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest bezspornie prawidłowa i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.
Zasadnie zatem zważył referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego sytuacja majątkowa. Skarżący wskazał, że jego dochód stanowi jedynie emerytura w kwocie 2060 zł miesięcznie (netto). Posiada dwa lokale mieszkalne i dwa lokale garażowe, zajęte na poczet jego zobowiązań. Wskazał, że koszty mieszkania i mediów to około 600 zł. Skarżący jest obciążony kredytami bankowymi zaciągniętymi przez niego osobiście oraz w ramach firmy, a także zobowiązaniami wobec urzędu skarbowego.
Skarżący nie ujawnił i nie próbował udokumentować skąd czerpie środki na poczet wynagrodzenia pełnomocnika. Zauważyć również należy, że z jednej strony jako koszty wskazuje zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności, jednakże nie wyjawia przychodu osiągniętego z tej działalności we wskazanym okresie czasu. Skarżący nie wykazał też, że nie jest możliwe osiąganie przychodu z tytułu posiadania dwóch nieruchomości lokalowych i garażowych (np. z tytułu najmu), podnosząc jedynie, że nie jest możliwe ich zbycie, w żaden sposób jednak tego nie dowodząc. Zgodzić się zatem trzeba z referendarzem sądowym, iż skoro Skarżący nie przekazał właściwie żadnych informacji, o które był wzywany, a które są niezbędne do odtworzenia jego sytuacji materialnej, to prawo pomocy nie mogło być Skarżącemu przyznane.
Podkreślenia wymaga przy tym, że także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tę argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z 21 października 2016r. W sprzeciwie argumentacja Skarżącego zogniskowała się bowiem ponownie na kwestii braku środków finansowych.
W tym miejscu wyjaśnić należy, odnosząc się do zawartej w sprzeciwie argumentacji Skarżącego o wymaganej prawem konieczności zachowania pewnych informacji w tajemnicy, tj. konieczności zachowania w tajemnicy szczegółów umowy łączącej pełnomocnika i Skarżącego, że jak wynika z akt sprawy, w skierowanym do Skarżącego (na ręce pełnomocnika) wezwaniu do nadesłania informacji (k. 29 verte akt sądowych), referendarz nie wzywał Skarżącego do przedstawienia szczegółów łączącej go z pełnomocnikiem umowy, a jedynie do wyjawienia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
W ocenie Sądu przedstawiona zatem przez Skarżącego argumentacja nie miała przełożenia na realia niniejszej sprawy i nie mogła być uwzględniona. Żądanie ujawnienia wysokości wynagrodzenia wypłacanego pełnomocnikowi jest bez wątpienia jednym z elementów oceny stanu majątkowego Skarżącego. Wydatki jakie Skarżący ponosi są bowiem elementem jego sytuacji majątkowej. Ponadto skoro Skarżący, w sytuacji braku przymusu radcowsko-adwokackiego przed Sądem pierwszej instancji, był w stanie zatrudnić pełnomocnika z wyboru, wypłacając mu wynagrodzenie, to tym bardziej należy uznać, iż był w stanie ponieść wymagane na tym etapie koszty postępowania w postaci wpisu sądowego od skargi.
Z powyższych względów stwierdzić należy, że Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.