Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 września 2015 r. A. P. (nazywany dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2012 r.
Pismem z dnia 10 lutego 2017 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2968/15, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 sierpnia 2015 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 marca 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Pismem z dnia 9 marca 2017 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 17 marca 2017 r. skarżący został wezwany do przesłania wymienionych w zarządzeniu dokumentów obrazujących jego sytuację materialno-finansową, jak również do złożenia odręcznie podpisanego formularza PPF, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Wezwanie doręczono ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi w dniu 21 marca 2017 r.
Pismem z dnia 27 marca 2017 r. pełnomocnik strony wniósł o przedłużenie terminu do złożenia odręczenie podpisanego przez skarżącego formularza PPF do dnia 30 kwietnia 2017 r. wraz z żądanymi dokumentami.
W uzasadnieniu pisma strona podała, że skarżący został tymczasowo aresztowany. Prokurator wyraził pełnomocnikowi zgodę na widzenie ze Stroną dopiero w dniu 27 marca 2017 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenie terminu do złożenia odręcznie podpisanego formularza PPF do 30 kwietnia 2017 r., ponieważ Sąd postanowieniem ze stycznia 2017 r. [...] przedłużył areszt tymczasowy na kolejne 3 miesiące.
Zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy, na podstawie art. 257 i art. 258 § 1 i § 2 okt 6 p.p.s.a., w związku z tym, że skarżący w zakreślonym terminie nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Odpis zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2017 r. z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 kwietnia 2017 r.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2017 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 14 kwietnia 2017 r., skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. Do sprzeciwu skarżący nie załączył urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPf).
Zarządzeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 84 w zw. z art. 252 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania wniosku o przedłużenie terminu na złożenie dodatkowych dokumentów w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, czego skutkiem było wydanie zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, Sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru określonego w przypadku osób fizycznych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257).
Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W związku z powyższym skarżący pismem z dnia 20 marca 2017 r. został wezwany do złożenia podpisanego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPf) i nadesłania go w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a.
Żądany formularz nie został przesłany przez stronę w zakreślonym w wezwaniu z dnia 20 marca 2017 r. siedmiodniowym terminie, jak również nie został dołączony do sprzeciwu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za prawidłowe uznał zarządzenie z dnia 4 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania i na podstawie art. 257 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Sąd zauważa, że obowiązku pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania nie uchylało również wystąpienie z wnioskiem o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Przedłużenie terminu dopuszczalne jest bowiem jedynie w przypadku terminów sądowych (art. 84 p.p.s.a.), natomiast termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest terminem ustawowym wynikającym z art. 49 § 1 w zw. z art. 252 § 2 p.p.s.a. Jako taki, termin ten nie może być przedłużany. Jeżeli jednak z przyczyny niezależnej od strony nie może on zostać zachowany, stronie przysługuje ewentualny wniosek o przywrócenie terminu (zob. B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, str. 124).
Należy również zauważyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie, wbrew stanowisku skarżącego, nie pozbawia go drogi sądowej w sprawie, albowiem postanowienie wydane w przedmiocie przyznania prawa pomocy, mające charakter incydentalny, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Strona ma prawo do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stąd też kolejny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy, złożony po uprawomocnieniu się poprzedniego postanowienia oddalającego takie żądanie, nie podlega odrzuceniu, tylko merytorycznemu rozpoznaniu. Ustawodawca nie wprowadził bowiem jakichkolwiek ograniczeń w zakresie liczby składanych wniosków o przyznanie prawa pomocy (R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, komentarz do art. 243).