Uzasadnienie
Skarżąca – M. Sp. z o.o., w odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości niespełna 9 tys. zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (formularz PPPr z 9/12/2016 r. i 4/01/2017 r.). Wyjaśniła, że z uwagi na działania podjęte przez organy administracji skarbowej znajduje się w trudnej sytuacji. Ma zaburzoną płynność płatniczą, stąd nie ma możliwości wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania. Na rachunku posiada 358 zł, przysługują jej należności z tytułu dostaw w wysokości 116352 zł, z tytułu podatków – 90697 zł, inne należności – 189651 zł. Skarżąca obciążają zobowiązania w wysokości 166792 zł.
W wykonaniu wezwania referendarz sądowego Skarżąca poinformowała, m.in., o tym, że:
- - koszty za 11 miesięcy 2016 r. wyniosły 732995,62 zł;
- - zarząd nie pobiera wynagrodzenia;
- - zadłużenie na 30 listopada 2016 r. wynosi 145859,22 zł;
- - spółka jest finansowana z kapitału podstawowego (50 tys. zł) i z kapitału zapasowego utworzonego z niewypłaconych zysków (303056 zł);
- - w ostatnich sześciu miesiącach Spółka uzyskiwała wpływy jedynie z odsprzedaży materiałów i robót budowlanych – wpływy netto (bez VAT) wyniosły 295855,78 zł;
- - z uwagi na działania organów administracji Skarżącą znalazła się w stanie zaburzenia płynności finansowej;
- - w wypadku nieuwzględniania wniosku Skarżącej nie będzie ona w stanie wykonywać działalności gospodarczej, zostanie pozbawiona prawa do Sadu.
Skarżąca zadeklarowała przekazanie do Sądu ewidencji VAT za okres 06-11.2016r.; ewidencji zakupów za ten sam okres, rachunek zysków i strat (rzis) za 1/1/2016 r.- 30/11/2016 r.; odpisy wyciągów bankowych Spółki oraz Wspólników, aktualny odpis z KRS.
Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi wymagany w kwocie 37717 zł. Zdolność Skarżącej do uiszczenia tej kwoty warunkuje jej dostęp do Sądu, co jest nie bez znaczenia dla wyniku sprawy.
Referendarz sądowy wskazuje, że przyznanie prawa pomocy nie jest pozostawione wyłącznie uznaniu urzędnika sądowego, lecz uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718ze zm.) – dalej: "u.p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 u.p.p.s.a., jednostka organizacyjna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom Skarżącej o jej subiektywnym odczuciu i wykazuje szacunek dla przekonań Skarżącej, co do sytuacji finansowej w której znajduje się, zdolności poczynienia nakładów finansowych oraz możliwych skutkach uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych. Urzędnik sądowy podziela też poglądy Skarżącej, zgodnie z którymi pozbawienie jej dostępu do Sądu czy spowodowanie zakończenia przez nią działalności gospodarczej byłyby zjawiskami niekorzystnymi i związanymi z nałożeniem obowiązku pokrycia wymagalnych kosztów sądowych w kwocie 38 tys. zł. Uwaga ta jest uniezależniona od przedmiotu sporu, którym jest – jak wynika z odpowiedzi na skargę – rozstrzygnięcie, czy faktury wystawione przez Stronę na rzecz kontrahentów, dokumentują rzeczywistą sprzedaż: okoliczności te bowiem będą dopiero oceniane przez Sąd, a nie przez urzędnika sadowego w trakcie postępowania o prawo pomocy.
Powyższe nie zmienia jednak konieczności stwierdzenia, że prowadząc jakąkolwiek działalność gospodarczą Skarżąca jest zobowiązana poczynić rezerwy na poczet sporów sądowych, które są "kosztem" działalności gospodarczej. Co więcej, nawet prowadzenie wobec strony egzekucji nie uniemożliwia jej występowania z wnioskiem o zwolnienie środków na poczet sfinansowania sporu sądowego, od którego wyniku może zależeć – na co wskazują przekonania Strony – jej przyszła kondycja finansowa.
Referendarz sadowy zauważa nadto, że Skarżąca pozostaje w obrocie gospodarczym, otrzymuje płatności oraz dokonuje płatności, o czym świadczy zestawienie faktur sprzedaży (na kwoty 49200, 70400, 72800, 34637 i in.), czy, po prostu – rachunek zysków i strat (przychód za rok poprzedni – 622827,03, za rok bieżący – 436664 zł). Referendarz sądowy ma też świadomość, że Skarżąca ponosi koszty związane z tą działalnością, będące zapewne wynikiem tak wydatków, jak odpisów księgowych – jednakże Strona nie wykazała, by którykolwiek z tych wydatków korzystał z pierwszeństwa zaspokojenia przez zobowiązaniami z tytułu kosztów postępowania sądowego. Jak wynika z orzecznictwa sądowego, które to wskazania referendarz sądowy w pełni podziela (curiae est via, veritas et vita), ani zobowiązania wobec banków, ani wobec kontrahentów nie posiadają tej cechy wyróżniającej. Uciążliwość (poniesienia) wydatków na rzecz postępowania nie uzasadnia przyznania Stronie prawa pomocy i odmiennego jej traktowania od innych podmiotów w tej samej sytuacji.
Referendarz sądowy uzasadnia fakt zwolnienia (i zakres zwolnienia) tym, że zgromadzenie pełnej (wymaganej) kwoty w krótkim terminie siedmiu dni mogłoby spowodować zakłócenie bieżącej działalności gospodarczej, względnie ponoszenie dodatkowych kosztów w związku z "pomocą" szeroko pojętych instytucji finansowych. Natomiast kwota wyrażona w sentencji, zważywszy na wielkość obrotów wynikających z nadesłanej dokumentacji, jest możliwa, przy zachowaniu zapobiegliwości wymaganej od przedsiębiorcy, do wygospodarowania.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., referendarz sądowy uznał, jak w sentencji.