Uzasadnienie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli we wnioskowanym w sprawie, następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli skarżąca zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinna uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF z 7 grudnia 2009 r. A. B. – dalej jako skarżąca – wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazała wysokie wydatki, które ponosi co miesiąc jej rodzina, tj spłatę kredytu (1100,- zł), czynsz (610,- zł), media (245,- zł) oraz wydatki na poratowanie zdrowia i codzienne utrzymanie (ok. 400,- zł na osobę). Zadeklarowała gotowość do zapłaty wpisu w wysokości 100,- zł. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci (ur. 2002 i 2008 r.). Posiada mieszkanie w ustroju wspólności małżeńskiej o pow. 68 m.kw.. Jej mąż jest współwłaścielem samochodu [...] z 2001 r. (zadeklarowana wartość ok. 40 tys zł). Skarżąca wskazał, ze osiągają wraz z mężem, co miesiąc kwotę ok. 5151,- zł brutto.
Referendarz sądowy, pismem z 20 stycznia 2010 r., wezwał skarżącą o nadesłanie dodatkowych informacji o jej dochodach i stanie majątkowym. W szczególności zwrócił się o przesłanie odpisów zeznań podatkowych i wyciągów z rachunków bankowych.
Wpis od skargi w wysokości 500,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania, zatem z uwzględnieniem jego wysokości należy rozważać zdolność skarżącej w partycypowaniu w kosztach postępowaniach sądowego. Skarżąca nie jest osobą trwale niezaradną – podobnie, jak jej mąż - co wynika z treści nadesłanych przez nią deklaracji. W analizowanej sprawie wydatkami, którymi należy miarkować zdolność skarżącej do uczestniczenia w ponoszeniu kosztów sądowych, obok wydatków związanych z podtrzymaniem egzystencji, są także koszty wychowania dzieci, czy struktura wydatków wskazująca – na przykład – na konieczność poratowania zdrowia.
Z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, doręczone skutecznie skarżącej 27 stycznia 2010 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, dołączonego do akt sprawy, referendarz nie dysponował informacjami umożliwiającymi mu analizę sytuacji majątkowej skarżącej. Poprzestając jedynie na informacjach złożonych przez skarżącą należy stwierdzić, że kwota ok. 5 tys zł brutto nie uniemożliwia jej wygospodarowania środków na poczet jedynych wymagalnych należności sądowych, tj, wpisu od skargi w wysokości 500,- zł, a przynajmniej skarżąca nie wskazała na takie okoliczności. Referendarz sądowy, bez dokumentów źródłowych nie jest uprawniony do przypuszczeń nt sytuacji majątkowej skarżącej, opierając się na, choćby, domniemanych wydatkach na utrzymanie samochodu.
Co do przyznania stronie pełnomocnika, referendarz sądowy wskazuje, ponad uwagi poczynione powyżej, że skarżąca nie wskazała żadnych szczególnych powodów o konieczności przyznania jej pomocy prawnej. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek, co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego (postanowienie NSA z 27 maja 2008 r. sygn. I FZ 154/08). Skarżący może też, o czym zostanie odrębnie poinformowany w wezwaniu na rozprawę, złożyć wniosek o pisemne uzasadnienie wyroku – w razie oddalenia skargi.
Nadto Sąd orzeka, na podstawie akt sprawy, nie jest związany zarzutami i powołaną podstawą prawną oraz nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 1 i § 2 u.p.p.s.a.). Zdaniem referendarza sądowego, skarżąca nie wskazała na tym etapie postępowania na procesową konieczność powołania pełnomocnika. Natomiast konieczność pomocy profesjonalnego pełnomocnika należy miarkować uwagi sposobem działania Sądu Administracyjnego, jak też brakiem przymusu adwokackiego i brakiem konieczności posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (postanowienie z 24 czerwca 2008 r. sygn. I FZ 240/08).
Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.