Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 7 maja 2008 r. Skarżący - J. L. zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że z braku pieniędzy nie dotrzymał terminu do uiszczenia wpisu, wpłacając żądaną kwotę w dniu 30 kwietnia 2008 r., tj. dwa dni po terminie. Poinformował, że aby uiścić kwotę wpisu musiał zbierać złom i następnie go sprzedać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana - w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Przywrócenie terminu uzależnione jest więc od łącznego spełnienia wymienionych wyżej przesłanek. Jest ono możliwe w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, przy czym to właśnie na stronie postępowania spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku.
Analiza wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu pierwotnemu terminowi do uiszczenia wpisu.
Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.
Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Powyższe poglądy, aczkolwiek wyrażane na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, wobec analogicznego unormowania przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zachowują tu swoją aktualność.
Jako przyczynę uchybienia terminu Skarżący wskazał brak możliwości zgromadzenia odpowiednich środków finansowych. Jak wynika z treści wniosku udało mu się je zgromadzić w terminie późniejszym, co umożliwiło dokonanie stosownej opłaty.
Okoliczności wskazane przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią dostatecznego potwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Skarżący nie wskazał bowiem, żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiły mu zachowanie terminu do uiszczenia wpisu. W szczególności nie stwierdził, że brak środków finansowych wynikał z sytuacji nagłej, niemożliwej do przewidzenia i uniknięcia.
Sąd stwierdza, że brak środków finansowych nie pokrycie wymaganych kosztów sądowych co do zasady nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej, uzasadniającej przywrócenie terminu z uwagi na brak winy strony (por. analogicznie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1974 r., III CRN 223/74, LEX 7603). W tym zakresie podkreślić należy, że przepisy p.p.s.a. przewidują odpowiedni tryb postępowania w przypadku braku posiadania przez stronę środków na uiszczenie opłat sądowych. Skarżący ma bowiem możliwość wystąpienia do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych. Jeżeli więc strona po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu stwierdzi, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na zgromadzenie odpowiedniej kwoty w wyznaczonym terminie, może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W żadnym razie natomiast brak środków finansowych, jeżeli nie jest spowodowany sytuację nagłą niezależną od strony, nie może po ich późniejszym uzyskaniu przemawiać za zasadnością przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.
Z wyjaśnień Skarżącego wynika, że był on świadomy faktu, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiedniej kwoty w wyznaczonym terminie. W związku z tym zdając sobie sprawę ze skutków jego przekroczenia (odrzucenie skargi - o czym został pouczony) mógł wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Nie uczynił jednak tego.
Jednocześnie - oprócz braku możliwości zgromadzenia odpowiedniej kwoty -Skarżący nie wskazał żadnych nadzwyczajnych okoliczności uprawdopodabniających brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu.
Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.