Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 23 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 1236/16

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie na podstawie art.102 ust.1 pkt4, ust.1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2015.155.ze zmian.), art.7ust.1pkt2 ustawy z dnia 20.03.2015r. o zmianie ustawy-Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.541 ze zmian.), art.138 § 1pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej skarżący) od decyzji Starosty K. z dnia [...].2016r. o zatrzymaniu prawa jazdy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...].2016r. Starosta K. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązując jednocześnie do jego zwrotu.

Skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przez organ I instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisu art. 7ust.1pkt 2 ustawy z dnia 20.03.2015r. o zmianie ustawy-Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, poprzez wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w sytuacji gdy organ I instancji nie otrzymał informacji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w trybie art. 135ust.1pkt1a ustawy-Prawo o ruchu drogowym, poprzez wydanie decyzji w oparciu o informacje zawarte w zawiadomieniu Policji, nie odpowiadające rzeczywistemu stanowi faktycznemu, poprzez uznanie, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało skutecznie doręczone, w czasie w którym przebywał za granicą, z której wrócił dzień przed otrzymaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, poprzez niewskazanie ram czasowych oznaczonych datami rozpoczęcia o zakończenia zatrzymania prawa jazdy, poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, bez wskazania przesłanek warunkujących nadanie takiego rygoru.

W uzupełnieniu odwołania zarzucił, że w zawiadomieniu o awizowaniu przesyłki błędnie było wskazane imię adresata (C.. R), przez co należy przyjąć, iż pismo nie zostało należycie dostarczone na adres skarżącego, a tym samym organ I instancji błędnie zastosował fikcję prawną doręczenia z art. 44§1kpa oraz że funkcjonariusze Policji nie doręczyli organowi oryginału lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem świadectwa legalizacji urządzenia pomiarowego, co uniemożliwia dokonanie zweryfikowania okresu ważności świadectwa oraz czy urządzenie pomiarowe spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17.02.2014r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu lądowym, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Powołując się na treść postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 28.06.2016r. wniósł o rozważenia zawieszenia postępowania oraz wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności wydanej decyzji.

Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że pismem z dnia [...].2016r. Komenda Miejska Policji we W. zawiadomiła Starostwo Powiatowe Oddział Zamiejscowy w B. o kierowaniu przez skarżącego w dniu [...].2016r. we W. na ul. G. o godz.[...]:[...] samochodem osobowym popełniając czyn, o którym mowa w art. 135ust.1pkt1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym, dopuszczając się przekroczenia prędkości o 70km/h w związku z którym wydano prawomocne rozstrzygnięcie. Czynności w sprawie wykroczenia zostały zakończone w drodze nałożenia grzywny w postępowaniu mandatowym w wysokości [...] zł. Podczas kontroli drogowej kierujący pojazdem nie okazał dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami. Pismem z dnia [...].2015r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu kierowania pojazdem w obszarze zabudowanym z prędkością przekraczającą o więcej niż 50km/h, na podstawie informacji od Policji w związku z przekroczeniem prędkości o 70km/h na obszarze zabudowanym.

Przesyłka zawierająca zawiadomienie, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 19.05.2016r. i 27.05.2016r. nie została podjęta z Urzędu przez jej adresata. Decyzją z dnia [...].2016r. doręczoną stronie w dniu [...].2016r. organ I instancji zatrzymał skarżącemu prawo jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązując jednocześnie do zwroty prawa jazdy, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Kolegium wskazało, że zgodnie z art.135ust.1pkt1a lit.a ustawy-Prawo o ruchu drogowym policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym i stosownie do art. 136 przekazuje je w terminie 7 dni staroście. Jednocześnie z art. 102ust.1pkt4,ust.1c ustawy o kierujących pojazdami wynika, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art.135ust.1 ustawy-Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie Kolegium zawiadomienie Komendy Miejskiej Policji we W. zawiera informacje niezbędne do przyjęcia, że skarżący kierował w dniu [...].2016r. pojazdem, przekraczając prędkość w obszarze zabudowanym o więcej niż 50km/h, co pozwala przyjąć, że zostały spełnione przesłanki ustawowe do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem Kolegium organy administracji publicznej w tym postępowaniu nie mają kompetencji do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ocenę prawidłowości czynności podjętych przez Policję, w tym zasadności zatrzymania dokumentu prawa jazdy w oparciu o dokonany pomiar prędkości. Stosownie bowiem do art.7ust.1pkt1i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy-Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.541.) do dnia 31.12.2016r. podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135ust.1pkt1a ustawy-Prawo o ruchu drogowym, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem, natomiast podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102ust.1pkt4 i 5 oraz art. 103ust.1pkt5 ustawy o kierujących pojazdami, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135ust.1pkt1a ustawy-Prawo o ruchu drogowym.

Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie prawo jazdy nie zostało zatrzymane w okolicznościach, o których jest mowa w art. 135ust.1pkt1 lit. a ustawy-Prawo o ruchu drogowym, albowiem kierujący pojazdem nie okazał tego dokumentu w czasie kontroli drogowej, natomiast w sprawie popełnionego wykroczenia drogowego został nałożony mandat karny, zatem zostały spełnione przesłanki faktyczne i prawne, o których mowa jest w art. 102ust.1pkt4 ustawy o kierujących pojazdami do wydania, na podstawie art.102ust.1c w/w ustawy, decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. W ocenie Kolegium, ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, do dnia 31 grudnia 2016 r., podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest wyżej wymieniona informacja.

Według Kolegium z przedmiotowej informacji wynika co prawda, że kierujący nie posiadał podczas kontroli drogowej dokumentu prawa jazdy, niemniej jednak w pełni podzielić należy przekonanie organu I instancji, iż wskazana informacja jest w świetle przytoczonej wyżej regulacji prawnej wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Fakt prowadzenia na drodze publicznej pojazdu bez posiadania przy sobie wymaganych dokumentów, tj. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 38 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie może zwalniać kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej, chroniąc przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Fakt ten wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który liczony jest w tym przypadku od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego, co jeszcze nie nastąpiło. Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie mógł więc wskazać datami okresu zatrzymania prawa jazdy.

W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Dlatego te zdaniem organu odwoławczego bezzasadne są zarzuty skarżącego co do naruszenia jego zdaniem przepisów k.p.a. w przedmiocie niewyjaśnienia przez organ I instancji okoliczności faktycznych sprawy i wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jedynie na podstawie ww. informacji.

Także zarzut błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz związany z nim zarzut naruszenia art. 79 i 81 k.p.a., uznać należy za niezasadne. W rzeczywistości poszczególne punkty art. 7 ust. 1 odnoszą się do różnych stanów faktycznych i prawnych, a w konsekwencji, sytuacji stanowiącej przedmiot sprawy dotyczy pkt 2. Przesądza on zaś w obecnym stanie prawnym jednoznacznie, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest informacja, o której mowa powyżej.

Dalej w uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w Trybunale Konstytucyjnym zawisła sprawa o sygn. akt 24/15 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą i aktami międzynarodowymi m.in. art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami. Stosownie do art. 97§1 pkt 4kpa fakt ten zezwala Kolegium na zawieszenie toczącego się postępowania. Z uwagi jednak na to, że zaskarżona decyzja wywoływała skutki prawne w postaci pozbawienia skarżącego prawa jazdy przez okres 3 miesięcy, zdaniem Kolegium skorzystanie z możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania nie byłoby w przedmiotowej sprawie celowe. W razie natomiast wydania w przyszłości przez Trybunał orzeczenia pozbawiającego wskazaną normę domniemania konstytucyjności skarżącemu służyć będzie uprawnienie, o którym mowa w art. 145a k.p.a. Odnosząc się do kwestii dotyczących doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, w ocenie SKO nie ulega wątpliwości, że strona na podstawie art.10kpa ma zagwarantowane prawo uczestniczenia w postępowaniu.

Jednak zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że uchybienie jej przez organ administracji publicznej musi rodzić ujemne skutki dla strony. Podnosząc ten zarzut, skarżący, wskazując na pobyt w tym czasie za granicą, po pierwsze, nie uwiarygodnił tej okoliczności, po drugie - w tych okolicznościach sprawy, w dalszym toku tego postępowania, nie wskazał na okoliczności, dowody, które wskutek przyjęcia przez organ I instancji fikcji doręczenia, nie mógł ich podnieść-mając na uwadze wcześniejsze rozważania Kolegium, że w tym postępowaniu strona ma ograniczoną możliwość dowodzenia, przytaczania nowych okoliczności, a które obligowałyby Kolegium do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po trzecie z dowodu doręczenia przesyłki wynika, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie była awizowana w dniu 19.05.2016r. oraz w dniu 27.05.2016r., co oznacza, że za doręczoną została uznana w dniu [...].2016r. tj. w terminie 14 dni od dnia pierwszej próby doręczenia przesyłki. Zatem wskazanie awiza skierowanego do C..R.(ojca) nie można uznać, że dotyczyło A. C., gdyż z jego treści wynika, że przesyła była awizowane w dniu [...].2016r., a więc już po uznaniu jej za doręczoną. W ocenie Kolegium Odwoławczego podniesione w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 roku. Zaskarżył w całości decyzję z powodu jej niezgodności z prawem, a w szczególności z uwagi na: 1. dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. błędną wykładnię przepisów prawa, co w rezultacie doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 102 ust. 1 pkt. 4, ust. 1 c Ustawy o kierujących pojazdami, art. 7 pkt. 1 ust. 2 Ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, poprzez przyjęcie, iż w sytuacji gdy dokument prawa jazdy nie zostanie zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym to wówczas wystarczy samo zawiadomienie o przekroczeniu przez kierowcę dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym, podczas gdy art. 7 pkt. 1 ust. 2 Ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (który należy interpretować wprost, zgodnie z wykładnią językową) expressis verbis stanowi, iż: podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, a więc przytoczony przepis nie przewiduje rozszerzenia podstawy wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy o inne przesłanki niż te wyraźnie wskazane, co w konsekwencji doprowadziło do:

1. 2. wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 pkt. 1 ust. 2 Ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, poprzez wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, oraz utrzymanie jej w mocy w sytuacji gdy Starosta nie otrzymał informacji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, co zgodnie z art. 7 pkt. 1 ust. 2 Ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw jest do 31 grudnia 2016 roku jest warunkiem sine qua non wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy na 3 miesiące, toteż Starosta oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dopuścili się działania sprzecznego z przepisami prawa;
2. 3. błędne uznanie przez organ administracji, iż w niniejszej sprawie nie miał kompetencji do przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ocenę prawidłowości czynności podjętych przez Policję, w tym zasadności zatrzymania dokumentu prawa jazdy w oparciu o dokonany pomiar prędkości, co w konsekwencji doprowadziło do wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a., w sytuacji, kiedy zawiadomienie o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym, przesłane organowi I instancji, przez funkcjonariuszy Policji Miejskiej, na podstawie którego została wydana decyzja o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy, nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu, ponieważ zdarzenie opisane w rzeczonym zawiadomieniu nie miało miejsce dnia [...] 2016 roku o godzinie [...], natomiast organ winien był podjąć z urzędu działania polegające na ustaleniu czy zawiadomienie przesłane przez funkcjonariuszy Policji z Komendy Miejskiej odpowiadało rzeczywistemu stanowi faktycznemu, czego nie uczynił, choć okoliczności dotyczące nieprawidłowości stanu faktycznego były mu sygnalizowane;
3. 4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez całkowity brak odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, do podniesionej w piśmie z dnia 21 lipca 2016 roku, argumentacji dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dna 28 czerwca 2016 roku w sprawie o sygnaturze akt: SKO 407/K/857/2016 w przedmiocie wymogów które muszą zostać spełnione, aby mogła zostać wydana decyzja administracyjna na okres 3 miesięcy oraz poprzez brak odniesienia się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a., a dotyczące błędnej daty zdarzenia w przesłanym przez funkcjonariuszy Policji Komendy Miejskiej zawiadomieniu o przekroczeniu prędkości, co może uzasadniać przypuszczenie, iż przedmiotowe zawiadomienie nie dotyczyło zdarzenia mającego miejsce z udziałem skarżącego tylko dotyczyło kogoś innego, jak również faktu, iż do zawiadomienia tego nie doręczono potwierdzonego za zgodność z oryginałem świadectwa legalizacji urządzenia radarowego (gdzie taki obowiązek wynika z przepisów prawa), 5.błędne uznanie, iż zasada określona w art. 10 § k.p.a. nie ma charakteru bezwzględnego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że prawidłowe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zasadniczo jest bezcelowe, ponieważ postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie jest ograniczone, a decyzja i tak zostałaby wydana, niezależnie od oświadczenia strony, co stanowi istotne naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 79 i art. 81 k.p.a., 6.naruszenie art. 2 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy, w sytuacji kiedy skarżący został już ukarany mandatem karnym, czym organ doprowadził do ponownego zastosowania środka represyjnego wobec skarżącego za ten sam czyn.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, iż skarga jest nieuzasadniona.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zawiadomienia Komendy Miejskiego Policji z dnia [...] 2016 r. skierowanego do organu I instancji wynika, iż skarżący w dniu [...] 2016 r. we W. na ul. G., kierując pojazdem marki [...][...] o nr rej. [...] popełnił wykroczenie polegające na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (o 70km/h). W związku z wykroczeniem nałożono grzywnę w postępowaniu mandatowym. Nie zatrzymano prawa jazdy, gdyż skarżący nie okazał dokumentu prawa jazdy podczas kontroli. Pismem z dnia [...].2015r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu kierowania pojazdem w obszarze zabudowanym z prędkością przekraczającą o więcej niż 50km/h. Przesyłka zawierająca zawiadomienie, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 19.05.2016r. i 27.05.2016r. nie została podjęta z Urzędu przez jej adresata.

Na podstawie art.44 k.p.a zawiadomienie zostało uznane za doręczone i decyzją z dnia [...].2016r. Starosta zatrzymał skarżącemu prawo jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązując jednocześnie do zwroty prawa jazdy, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Istotą sporu w niniejszej sprawie było, czy zawiadomienie Komendy Miejskiej Policji we W. z dnia [...] 2016 r. mogło stanowić wystarczającą podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy zważywszy na fakt, że prawo jazdy nie zostało zatrzymane podczas kontroli w dniu [...] 2016 r., gdyż skarżący nie okazał dokumentu prawa jazdy do kontroli. Skarżący podnosił także, iż w zawiadomieniu wskazano błędna datę zdarzenia, nie doręczono poświadczonego za zgodność świadectwa legalizacji urządzenia radarowego. Argumentacja przedstawiona w skardze oraz stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu wskazują, że zdaniem skarżącego okoliczności te determinują brak możliwości wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tej interpretacji i zarzutów skarżącego.

Należy wskazać, że art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c i 1d tej ustawy. Zgodnie z art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji (art. 102 ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami).

Z kolei art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis ten został dodany do ustawy Prawo o ruchu drogowym przez art. 4 pkt 7 lit. a tiret drugie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. Ustawa ta w art. 5 pkt 7a i b wprowadziła także zmiany w ustawie o kierujących pojazdami dodając do art. 102 powołane wyżej: pkt 4 w ust. 1 oraz ust. 1c, ust. 1d i ust. 1e. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Ustawodawca jednoznacznie przesądził, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy do dnia 31 grudnia 2016 r. jest wskazana wyżej informacja, która stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na terenie zabudowanym. Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi zatem własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, ale z woli ustawodawcy w okresie od 18 maja 2015 r. (data wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r.) do 31 grudnia 2016 r. zobowiązany jest oprzeć swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu przez Policję informacji.

Organy administracji publicznej nie badają w związku z tym, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu pomiaru prędkości, czy rodzaju urządzeń do tego służących. Z mocy woli ustawodawcy organ administracji publicznej opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie może powoływać – ani z urzędu, ani na wniosek strony – dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

Sąd – w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (vide: wyroki WSA w Gliwicach II SA/Gl 215/16, WSA w Warszawie VIII SA/Wa 1052/15, WSA w Bydgoszczy II SA/Bd 1025/15, WSA w Krakowie III SA/Kr 74/16,WSA w Kielcach II SA/Ke289,WSA w Łodzi III SA/Łd 631/16) dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA), stwierdzających, że rozstrzygnięcie organu może opierać się wyłącznie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie at. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tak właśnie stało się w niniejszej sprawie, w której postępowanie zostało wszczęte z uwagi na otrzymaną przez organ I instancji informację Komendy Miejskiej Policji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym (k. 1 akt administracyjnych), co obligowało organ do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy.

Dodać trzeba, że w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 (OTK-A 2016/77) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym: a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U. z 2003 r., Nr 42, poz. 364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167),

b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających – ze względu na stan wyższej konieczności – kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wskazywał na jakiekolwiek okoliczności usprawiedliwiające przekroczenie prędkości. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2016 r. nie ma więc żadnego wpływu na sytuację skarżącego.

Należy przy tym wskazać - na co zwraca uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku - na zasadniczą różnicę między karą za popełnienie wykroczenia, która jest środkiem karnym a konsekwencjami administracyjnymi takiego wykroczenia w postaci zatrzymania prawa jazdy, które środkiem karnym nie jest. Zatrzymanie prawa jazdy realizuje przede wszystkim funkcję prewencyjną, ma działać odstraszająco na kierowców, zniechęcając ich do nadmiernego przekraczania dozwolonej prędkości. Tego rodzaju działanie jest charakterystyczne dla sankcji administracyjnej, która nie jest odpłatą za popełniony czyn, lecz środkiem służącym zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji.

Zdaniem sądu należy w pełni podzielić stanowisko organu, iż zawiadomienie z dnia 12 maja 2016 r. w świetle przytoczonej wyżej regulacji prawnej stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Sąd podziela także stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 08.12.2016r.,sygn.akt III SAŁd 631/16, że fakt prowadzenia na drodze publicznej pojazdu bez posiadania przy sobie prawa jazdy, tj. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 38 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis stanowi, że kierujący pojazdem jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wymagane dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem, nie może zwalniać kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej i chronić go przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego.

Nie może być bowiem tak, że osoba posiadająca dokument prawa jazdy i okazująca go w czasie kontroli drogowej policjantowi zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest traktowana w takich samych okolicznościach gorzej niż osoba nie posiadająca takiego dokumentu lub tylko twierdząca, że go nie posiada. Nie można przecież wykluczyć takiej sytuacji, że kierowcy składaliby niezgodne z prawdą oświadczenia o braku dokumentu, aby uniemożliwić jego zatrzymanie. Uznanie za prawidłowe stanowiska skarżącego w tym zakresie wywołałoby skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Jeśli kierowca przekracza dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym, to obowiązkiem policjanta jest zatrzymanie prawa jazdy za pokwitowaniem. Złożenie przez kierowcę oświadczenia o nieposiadaniu prawa jazdy nie może powodować zwolnienia go od administracyjnoprawnych skutków nieprawidłowego postępowania.

W przypadku niewydania prawa jazdy ze względu na złożenie przez kierowcę oświadczenia o jego braku Policja zobowiązana jest poinformować starostę (prezydenta miasta) o zaistniałej sytuacji i treści oświadczenia kierowcy. W piśmie z dnia 12 maja 2016 r. Komendant Miejski Policji zawarł powyższe wyjaśnienia. Policja, a także organ administracji wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie posiadają uprawnień umożliwiających badanie prawdziwości oświadczenia o przyczynie nieposiadania przez kierowcę prawa jazdy. W ocenie sądu jest rzeczą oczywistą, że konstrukcja obowiązującego do dnia 31 grudnia 2016 r. przepisu art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie miała na celu – poprzez literalną interpretację tego przepisu – umożliwienie kierowcom uniknięcia sankcji w postaci zatrzymania prawa jazdy. Ustawodawca tak formułując powyższy przepis uwzględniał bowiem obowiązek każdego kierowcy wynikający z art. 38 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie przewidywał oczywiście, że kierowcy naruszając przepis art. 38 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, będą wykorzystywać to naruszenie jako argument w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy.

To, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym ma tylko takie znaczenie, że dotyczy źródła wiedzy starosty o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 102 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami, dodanym do tej ustawy przez art. 5 pkt 7 lit. b ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r., administrator centralnej ewidencji kierowców przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Przepis ten wchodzi w życie 1 stycznia 2017 r. (zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r.).

Z tego wynika, że do 31 grudnia 2016 r. starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym (czyli od Policji), a od 1 stycznia 2017 r. na podstawie informacji od administratora centralnej ewidencji kierowców na podstawie art. 102 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami. Oznacza to, że również po 31 grudnia 2016 r. podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi wyłącznie informacja tylko, że pochodząca z innego źródła – od administratora centralnej ewidencji kierowców i dotyczy to również sytuacji, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane. W obowiązującym od wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. (18 maja 2015 r.) stanie prawnym zarówno przed 31 grudnia 2016 r., jak i po tej dacie w sytuacji, gdy został ujawniony czyn polegający na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a kierujący pojazdem nie posiadał przy sobie prawa jazdy, starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Zgodnie bowiem z powołanym wyżej art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami starosta zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy jeżeli dokument nie został zatrzymany. Oznacza to, że decyzja taka jak w niniejszej sprawie może być również wydana w sytuacji, gdy przy zatrzymaniu przez policjanta kierujący nie ma przy sobie prawa jazdy. Brak prawa jazdy podczas kontroli wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który zgodnie z powołanym wyżej art. 102 ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami biegnie w taki wypadku od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego.

W rozpoznawanej sprawie niezatrzymanie przez policjanta skarżącemu prawa jazdy za pokwitowaniem w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w dniu 25 marca 2016 r. było następstwem działania samego skarżącego, który miał go przy sobie wówczas nie posiadać.

W ocenie sądu taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, iż w rozpoznawanej sprawie zasadnym było wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy na podstawie powołanego wyżej art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami.

Nadto podkreślić trzeba, że skarżący kwestionował podstawę ustalenia przez organy obu instancji, iż w dniu 10 maja 2016 r. przekroczył prędkość o więcej niż 50 km/h. Z akt sprawy wynika, że został wystawiony mandat na 500 zł i okoliczności tej skarżący nie podważa.

W związku z tym wskazać należy, że świetle przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1713 ze zm.), zwanej dalej k.p.w., nałożenie grzywny w drodze mandatu jest zawsze uzależnione od zgody sprawcy. Z art. 97 § 2 i 3 w zw. z art. 99 k.p.w. wynika, że sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu karnego. Funkcjonariusz Policji nakładający grzywnę ma w związku z tym obowiązek wskazać wysokość grzywny, określić wykroczenie, za które ma być nałożona, a także pouczyć sprawcę o prawie odmowy przyjęcia mandatu oraz o konsekwencjach tej odmowy, czyli o tym, że sprawa będzie wówczas skierowana do sądu. Jeżeli skarżący skutecznie zakwestionuje w postępowaniu przed sądem fakt popełnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, to okoliczność ta może co najwyżej stanowić przesłankę wzruszenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie nadzwyczajnym w przyszłości.

Poza tym wspomnieć należy, że w myśl art. 102 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, jeżeli sprawa o naruszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, została skierowana do rozpoznania przez sąd lub organ orzekający w sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym i nie zakończyła się prawomocnym rozstrzygnięciem w okresie 3 miesięcy od dnia zatrzymania dokumentu, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1d – w okresie 6 miesięcy, podlega on zwrotowi. Oznacza to, że fakt prowadzenia postępowania przed sądem powszechnym pozostaje bez wpływu na możliwość wydania decyzji przez starostę o zatrzymaniu dokumentu. Upływ wskazanych wyżej terminów, bez względu na wynik postępowania przed sądem, stanowi przesłankę zwrotu zatrzymanego przez organ, w drodze decyzji, dokumentu. Dodać również należy, że w rzeczywistości poszczególne punkty art. 7 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw odnoszą się do różnych stanów faktycznych i prawnych, a w konsekwencji sytuacji stanowiącej przedmiot sprawy dotyczy pkt 2, nie zaś pkt 1. Przesądza on zaś w obowiązującym stanie prawnym jednoznacznie, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest informacja, o której mowa powyżej.

Zatem zatrzymanie prawa jazdy nie wymaga uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia co do zarzucanego wykroczenia. Dlatego tez podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów naruszenia przepisów postępowania w przedmiocie niewyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie zasługują na uwzględnienie.

Odnosząc się do kwestii dotyczących doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez Starostę, Sąd podziela stanowisko organu, że oczywistym jest, że strona na podstawie art.10 kpa ma zagwarantowane prawo uczestniczenia w postępowaniu. Podnosząc ten zarzut, skarżący, wskazując na pobyt w tym czasie za granicą nie uwiarygodnił tej okoliczności, w dalszym toku postępowania, nie wskazał na okoliczności, dowody, które wskutek przyjęcia przez organ I instancji fikcji doręczenia na podstawie art. 44 k.p.a nie mógł podnieść w postępowaniu. Z dowodu doręczenia przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie była awizowana w dniu 19.05.2016r. oraz w dniu 27.05.2016r., co oznacza, że za doręczoną została uznana w dniu[...].2016r. tj. w terminie 14 dni od dnia pierwszej próby doręczenia przesyłki.

Zatem wskazanie awiza skierowanego do C..R.(ojca) nie można uznać, że dotyczyło A. C., gdyż z jego treści wynika, że przesyła była awizowane w dniu 6.06.2016r., a więc już po uznaniu jej za doręczoną. Decyzja pierwszoinstancyjna w stosunku do skarżącego została wydana 15.06.2016r.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.