Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. B. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ II Instancji) z dnia [...] (nr [...]-ponowne rozpatrzenie), utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: ZUS, organ I instancji) z dnia [...] (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości strony z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne.
Z akt sprawy wynika, że strona 9 października 2018 r. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek za 2006 i 2007 r., wskazała strona na art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm., dalej: u.s.u.s.).
Decyzją z dnia [...] ZUS, powołując się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 30 i art. 83b ust. 1 u.s.u.s., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, oraz na podstawie art. art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 83b ust. 1 u.s.u.s. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za pracowników w części finansowanej przez płatnika. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zaległości, o umorzenie których wnosi strona (zaległe składki za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz w części finansowanej przez płatnika) nie podlegają umorzeniu. Decyzją z dnia [...] ZUS utrzymał w mocy ww. decyzję, podzielając przedstawiony w niej pogląd prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 85/19 uchylił decyzje organów obu instancji. WSA podzielił stanowisko ZUS odnośnie braku możliwości umorzenia należności objętych wnioskiem strony, jednak stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] obarczone są istotną wadliwością procesową, związaną z brakiem wskazania w rozstrzygnięciu tych decyzji pełnego przedmiotu rozstrzygnięcia organu rentowego. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ZUS decyzją z dnia [...] powołując się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 30 i art. 83b ust. 1 u.s.u.s., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne za okres kwietnia 2007 r. za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz, na podstawie art. art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 83b ust. 1 u.s.u.s. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres listopada 2006 r. oraz kwietnia 2007 r., za pracowników w części finansowanej przez płatnika. W uzasadnieniu decyzji powołał się na art. 30 u.s.u.s. wyjaśniając, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s., na podstawie którego ZUS umarza należności z tytułu składek.
Dalej ZUS wskazał, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. (w myśl którego, w uzasadnionych przypadkach możliwe jest umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami tych składek, gdy nie są one całkowicie nieściągalne) ma zastosowanie wyłącznie w przypadku umarzania składek na własne ubezpieczenie płatnika składek. Powyższe oznacza, że przepis ten nie ma zastosowania do należności z tytułu składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez płatnika.
W związku z wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji argumentował, że na koncie strony figurują należności, których możliwość umorzenia ustawodawca wyłączył, a zatem organ zobligowany jest odmówić wszczęcia postepowania. Wskazał ZUS, że w sprawie należności o których umorzeni wnioskowała strona nie uległy przedawnieniu, ponieważ prowadzone było postepowanie egzekucyjne.
W skardze wniesionej do WSA skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] z uwagi na naruszenie prawa oraz o zobowiązanie ZUS do wydania decyzji umarzającej zaległości strony na podstawie art. 24 u.s.u.s. Podniósł, że rozpoznając wniosek organ rentowy skoncentrował się na przesłankach z art. 28 u.s.u.s. Tymczasem, wniosek strony dotyczył umorzenia zaległości składkowych w związku z treścią art. 24 u.s.u.s.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019 poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto z uwagi na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 85/19, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OSK 670/11, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Innymi słowy wyłącznie zmiana stanu faktycznego czy prawnego pozwala na odstąpienie od oceny i wskazań zawartych w wyroku.
W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, w sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych przesłanek wyłączających obowiązek zastosowania się do wykładni prawa zawartej w wyroku WSA.
W ocenie Sądu organ w ponownie prowadzonym postepowaniu wypełnił wskazania zawarte w wyroku WSA.
Sąd w całości podziela stanowisko organów obu instancji, że nie podlegają umorzeniu składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń społecznych w części finansowanej przez ubezpieczonych. Powyższe wynika z treści art. 30 u.s.u.s., który stanowi o tym, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s. A zatem organ zasadnie względem zaległości za okres kwietnia 2007 r. w kwocie 81,88 zł odmówił wszczęcia postępowania zgodnie art. 61a § 1 k.p.a.
Podobnie uzasadnione jest stanowisko, że nie podlegają umorzeniu na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. składki na ubezpieczenie społeczne za pracowników w części finansowanej przez płatnika. Stąd też prawidłowo organ odmówił wszczęcia postępowania odnośnie umorzenia składek za okres listopada 2006 r. oraz kwietnia 2007 r. w kwocie 164,69 zł na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił i wskazał zarówno okres jakiego składki dotyczą, jak również ich wysokość oraz wskazał na okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia tych należności, tj. na okoliczności związane z prowadzeniem postepowania egzekucyjnego. Organ wskazał również, rozpoznając wniosek o umorzenie należności wydał [...] decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres listopad 2006 r.- maj 2007 r. w łącznej kwocie 2.692,27 zł na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 31 i 32 u.s.u.s. oraz o odmowie umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem tych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres listopad 2006 r. – maj 2007 r. w łącznej kwocie 2.226,58 zł na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 31 i 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365). Ww. decyzja został utrzymana w mocy decyzją z [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji organy wyjaśniły przesłanki podjętych rozstrzygnięć.
W tym miejscu Sąd zauważa, że przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległych składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz za pracowników w części finansowanej przez płatnika, a zatem poza zakresem sprawy pozostają kwestie dotyczące innego rodzaju zaległości.
Wskazując na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.