Uzasadnienie
Decyzją z 28 kwietnia 2023 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) w zw. z art. 30, oraz art. 28 i art. 83b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) utrzymał w mocy decyzję własną z 21 marca 2023 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku J. P. (dalej: skarżący) o umorzenie należności w związku z przeniesieniem na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania płatnika O. spółki z o.o. z siedzibą we W. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.
W decyzji tej organ administracji pouczył skarżącego o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu
Skarżący stosując się do ww. pouczenia wniósł za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję z 28 kwietnia 2023 r.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyrażoną w art. 13 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a.") sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Stosownie jednak do art. 13 § 3 p.p.s.a., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości.
W sprawie ze skargi skarżącego właściwość miejscowa sądu administracyjnego wynika z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wydanego na podstawie powołanego art. 13 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.; dalej "rozporządzeniem z 22 lutego 2017 r.") rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu działał zgodnie z pouczeniem organu udzielonym w zaskarżonej decyzji. Zarówno akta administracyjne sprawy jak i skarga wskazują jednak, że miejscem zamieszkania skarżącego zarówno w postępowaniu przed organem jak w momencie wnoszenia skargi była miejscowość K. położona w województwie opolskim.
Powołany wyżej przepis rozporządzenia z 22 lutego 2017 r. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i to ten przepis – a nie samo pouczenie organu – kształtuje właściwość miejscową wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania skargi.
Z przepisu § 1 pkt 9) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.; dalej "rozporządzenie z 25 kwietnia z 2003 r.") wynika, że dla obszaru województwa opolskiego, w którym położona jest miejscowość K., właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Oznacza to, że w sprawie właściwy jest sąd administracyjny z siedzibą w Opolu, a nie - we Wrocławiu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził swoją niewłaściwość.
Stosownie do treści art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Sprawa dotyczy skargi na decyzję ZUS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności objętych orzeczeniem odpowiedzialności skarżącego (jako byłego prezesa zarządu) za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników. Jej przedmiot mieści się zatem w kategorii umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 u.s.u.s.
Z tych względów Sąd stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 22 lutego 2017 r. i z § 1 pkt 10 rozporządzenia z 25 kwietnia 2003 r.