Uzasadnienie
Pismem z 10 września 2024 r. K. L. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego M. L. (skarżący, strona skarżąca) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 lipca 2024 r. nr 010000.620.32376.2024.WSW w przedmiocie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Sąd bada swoją właściwość miejscową ustalając, czy jest właściwy do jej rozpoznania. W przypadku, gdy właściwym okazuje się być inny sąd administracyjny, przekazuje sprawę według właściwości, w myśl art. 13 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) — dalej: p.p.s.a.: do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 491 ze zm.) — dalej: u.s.u.s. Prezes Zakładu jest organem Zakładu, zaś zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy u.s.u.s., Prezes Zakładu jako jego organ, kieruje Zakładem i reprezentuje go na zewnątrz. Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.s.u.s. zasadą jest, że Zakład wydaje decyzje w sprawach indywidualnych. Na zasadzie wyjątku, zgodnie z art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy u.s.u.s. oraz na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2024 r., poz. 1631), do zakresu działania Prezesa Zakładu należy przyznawanie "świadczeń w drodze wyjątku". W tym wyjątkowym przypadku Prezes ZUS występuje jako organ administracji publicznej, na co dodatkowo wskazuje przepis § 2 ust. 1 Statutu Zakładu, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2021 r., poz. 431).
Uzasadnieniem takiej regulacji jest odmienne źródło finansowania "świadczeń w drodze wyjątku", którym to źródłem, zgodnie z art. 84 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jest budżet państwa, nie zaś Fundusz, którego dysponentem jest zgodnie z art. 51 ust. 2 u.s.u.s. Zakład a nie Prezes Zakładu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 18/10, CBOSA).
Ze względu na fakt, że siedziba Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajduje się w Warszawie przy ul. Szamockiej 3, 5, 01-748 Warszawa, właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z treścią art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.