Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. N. na niewykonanie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2004 r., sygn. akt 3 II SA/Gd 2771/00.
W dniu 28 września 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego – radca prawny W. Ł. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi.
Następnie w dniu 23 października 2015 r. pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, to jest wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków radcy prawnego w kwocie 20 zł.
W złożonym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawarto oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W tym stanie należało uznać, co następuje.
Przepis art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do radców prawnych zasady powyższe zostały uregulowane w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Stosownie do treści § 15 ww. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
- 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 - 4 rozporządzenia;
- 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Z kolei z godnie z § 16 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Nie ulega wątpliwości, iż z treści ww. przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa.
Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona.
Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W reasumpcji, skoro wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków radcy prawnego nie zawierał wymaganego oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, należało orzec jak w sentencji postanowienia i odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.