Uzasadnienie
1.Przedmiotem skargi J. L. (dalej: strona, skarżący) jest bezczynność Wójta Gminy M. (dalej: także jako organ) dotycząca zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.
- 2. Postępowanie przed organem administracji
- 2.1. Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia [...] r. J. L. (dalej: wnioskodawca) wystąpił do Wójta Gminy w M. o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.
Decyzją z [...] r. nr [...] organ ustalił roczny limit zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w kwocie 1.230,14 zł wraz z przysługującą wnioskodawcy z powyższego tytułu kwotą podatku akcyzowego do zwrotu wynoszącą 414,07 zł oraz pozostałą do wykorzystania w drugim półroczu kwotą 816,07 zł.
Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji wypłata miała nastąpić w terminie do 30 kwietnia 2015 r. Z uwagi jednak na to, że wnioskodawca zmarł, a spadkobiercy nie dostarczyli dokumentu potwierdzającego nabycie spadku po zmarłym, zwrotu podatku akcyzowego nie dokonano.
Pismem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy w M. powiadomił żonę wnioskodawcy E. L. o ustalonej kwocie zwrotu podatku akcyzowego informując zarazem, iż przyznana J. L. (mężowi) kwota może być wypłacona jego spadkobiercom po przedłożeniu postanowienia o nabyciu spadku po zmarłym oraz zakreślił 14-dniowy termin do przedłożenia tego dokumentu.
Ponieważ powyższy dokument nie został nadesłany, a pismem z 20 maja 2015r. E. L. i strona zażądały wypłaty ustalonej kwoty zwrotu podatku akcyzowego, organ pismem z [...] r. poinformował E. L., iż ustalony w decyzji z [...] r. zwrot podatku akcyzowego został przekazany Wojewodzie [...]. Zgodnie bowiem z art. 8 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. nr 52, poz. 379 oraz z 2011 r. nr 106, poz. 622, nr 171, poz. 1016 i nr 291, poz. 1707) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 23 sierpnia 2006 r. określa zasady przekazywania gminom dotacji celowej na postępowanie w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej i jego wypłatę (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1339). I tak stosownie do § 2 ust. 1 tego rozporządzenia wójt składa do właściwego miejscowo wojewody wniosek o przekazanie gminie dotacji celowej na postępowanie w sprawie zwrotu producentom rolnym podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej i jego wypłatę.
Następnie właściwy wojewoda na podstawie złożonych przez wójtów, burmistrzów (prezydentów miast) wniosków o przekazanie gminie dotacji występuje do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi z zapotrzebowaniem na dotację. Po jej otrzymaniu Wojewoda S. przekazuje je gminom. Gmina w M. otrzymała dotację celową przeznaczoną na zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej przez producentów rolnych za pierwszy okres płatniczy 2015 r. na podstawie decyzji z dnia 24 kwietnia 2015 r. Z otrzymanej dotacji Wójt w terminie do 1 czerwca 2015 r. miał obowiązek złożyć Wojewodzie okresowe sprawozdanie rzeczowo finansowe i okresowe rozliczenie dotacji z realizacji wypłaty zwrotu podatku. Ponieważ Wójt nie przyznawał zwrotu podatku akcyzowego ze środków własnych lecz z dotacji przyznanej z budżetu państwa dlatego też niewypłaconą kwotę zwrócił do budżetu państwa.
Jednakże po przedłożeniu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz dokumentu potwierdzającego nabycie praw do gospodarstwa po zmarłym producencie rolnym J. L. zobowiązał się wystąpić do Wojewody S. ego o przekazanie stosownych środków, które następnie wypłaci spadkobiercom (pismo z 28 lipca 2015 r.).
Ponieważ [...] r. zmarła E. L. organ poinformował syna spadkodawców J. L. o konieczności przedłożenia wskazanych wyżej dokumentów potwierdzających nabycie prawa do spadku zarówno po ojcu J. jak i matce E. L. (pismo z [...] r.). Skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów.
Pismem z dnia [...] r. skarżący wyznaczył organowi termin do załatwienia sprawy do dnia [...]r.., a następnie pismem z dnia [...] r. wezwał do wypłaty kwoty zwrotu podatku akcyzowego wyznaczając termin do 30 marca 2016r.
W odpowiedzi organ [...] r. poinformował, iż wzywał stronę do przedłożenia stosownych dokumentów, a wobec ich braku niewypłaconą kwotę przekazał do budżetu państwa.
3.Postępowanie przed Sądem I instancji.
3.1. W skardze na bezczynność Wójta Gminy w M. strona wskazała, iż organ bezzasadnie odmawia zwrotu podatku akcyzowego i wykonania decyzji z [...] r. początkowo jego matce (jako spadkobiercy po zmarłym mężu), a teraz jemu (jako jedynemu spadkobiercy po zmarłym ojcu i matce) zasłaniając się zwrotem środków do Wojewody S., podczas gdy to Gmina zobowiązana jest je wypłacić.
3.2. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy w M. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że działaniom organu trudno zarzucić bezczynność. Na złożony wniosek o wypłatę podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej została wydana decyzja. Z przyczyn od organu niezależnych wypłata przyznanego podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej żonie wnioskodawcy E. L. oraz synowi J. L. nie została dokonana. Prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, podobnie jak dokument potwierdzający nabycie praw do gospodarstwa po zmarłym producencie rolnym J. L. nie zostały do dnia dzisiejszego przedłożone, mimo kierowanych w tym przedmiocie wezwań.
3.3. W piśmie procesowym z [...] r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o: zobowiązanie Wójta Gminy w M. do załatwienia sprawy w terminie 14 dni; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł; ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz powzięcia kroków mających na celu zapobieżenie naruszenia prawa w przyszłości.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że organ mając wiedzę, iż strona postępowania zmarła powinien był wezwać do udziału w postępowaniu spadkobierców lub zawiesić postępowanie czego nie uczynił, tym bardziej, że organ w toku postępowania administracyjnego ma możliwość ustalenia spadkobierców zmarłej strony nie tylko poprzez sądowe stwierdzenie nabycia spadku (notarialny akt dziedziczenia). Z art. 3 ust. 3 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej wynika bowiem, że podmiotem uprawnionym do otrzymania zwrotu jest nie tylko właściciel ale i dzierżawca lub biorący w użyczenie bez względu na zawartą umowę o posiadanie zależne (umowa ustna). Ponieważ organ zaniechał jakiegokolwiek ustalenia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy (kręgu osób uprawnionych do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego) tym samym naruszył zasadę prawdy materialnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzyskanie pełnego i obiektywnego materiału dowodowego wiąże się z obowiązkiem dowodzenia (ciężarem dowodu) w postępowaniu administracyjnym, który jak wynika z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. spoczywa na organie.
To oznacza, że nie może on przyjmować biernej postawy ograniczając się jedynie do oceny czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania. Nie może również ograniczyć się do przeprowadzenia dowodów, które są niekorzystne dla strony pomijając całkowicie okoliczności i dowody dla niej korzystne.
Dalej pełnomocnik podniósł, że bezczynność organu, która wystąpiła w rozpoznawanej sprawie kwalifikuje się jako rażące naruszenie prawa, gdyż termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a., został kilkukrotnie przekroczony. Ponieważ o przyczynach zwłoki skarżący nie został poinformowany (nie zna bowiem przyczyn przewlekłości) naruszono zasadę praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów (art. 7 i art. 8 K.p.a.). Dlatego też na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000,00 zł.
- 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
- 4.1. Skarga okazała się niezasadna.
- 4.2. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga z dnia 1 czerwca 2016r. wpłynęła do WSA w Gliwicach w dniu 6 czerwca 2016r., a zatem w sprawie znajdą zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017r. Art. 17 ust. 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, iż do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym.
Stosownie do przepisów obowiązujących ustaw procesowych (art. 37 § 2 k.p.a.) po bezskutecznym upływie tego terminu strona może podjąć przewidziane przez ustawę czynności zmierzające do usunięcia tego stanu, a następnie wnieść skargę na bezczynność.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący kilkakrotnie wzywał organ do zwrotu wynikającej z ww decyzji kwoty zwrotu podatku akcyzowego. Pismem z dnia 11 sierpnia 2016r. wyznaczył organowi termin do załatwienia sprawy do dnia 30 sierpnia 2015r., a następnie pismem z dnia 6 marca 2016r. wezwał do wypłaty kwoty zwrotu podatku akcyzowego wyznaczając termin do 30 marca 2016r.
W odpowiedzi organ pismem z dnia 11 kwietnia 2016r. poinformował, iż wzywał stronę do przedłożenia stosownych dokumentów, a wobec ich braku niewypłaconą kwotę przekazał do budżetu państwa.
Sąd za podstawę orzekania przyjął stan faktyczny wynikający z akt sprawy.
4.3. Przechodząc do meritum podnieść należy, że z bezczynnością organu podatkowego mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
W konsekwencji rozpoznając skargę na bezczynność Sąd kontroluje, analizując okoliczności faktyczne sprawy, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania, czyli czy zrealizował swoje obowiązki, wynikające z przepisów prawa. Za bezczynność uznać należy także czynności pozorne.
Przedmiotem oceny Sąd uczynił zatem stan faktyczny sprawy w aspekcie podejmowanych przez organ czynności (bądź ich braku).
4.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd podziela pogląd organu, iż nie pozostawał on w bezczynności. Przypomnieć bowiem należy, iż z akt sprawy wynika, że na złożony wniosek o wypłatę podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej została wydana decyzja. Z przyczyn od organu niezależnych (konieczność przedstawienia przez stronę dokumentu potwierdzającego nabycie spadku przez stronę po wnioskodawcy) wypłata przyznanego podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej żonie wnioskodawcy E. L. oraz synowi J. L. nie została dokonana, o czym skarżący pismem z dnia 30 kwietnia 2015r. (karta nr 11 akt administracyjnych) została poinformowana.
W konsekwencji Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła bezczynność organu, która kwalifikuje się jako rażące naruszenie prawa, gdyż termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a., został kilkukrotnie przekroczony, a o przyczynach zwłoki skarżący nie został poinformowany (nie zna bowiem przyczyn przewlekłości), co oznacza naruszenie zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów (art. 7 i art. 8 K.p.a.).
W ocenie Sądu twierdzenia te pozostają w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
4.5. W ocenie Sądu strona nie wykazała zaniechania przez organ jakiegokolwiek ustalenia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy (kręgu osób uprawnionych do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego), a tym samym naruszenia zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Przypomnieć należy, że art. 7 K.p.a. stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).
Zdaniem Sądu, choć trafnie skarżący wskazał, iż uzyskanie pełnego i obiektywnego materiału dowodowego wiąże się z obowiązkiem dowodzenia (ciężarem dowodu) w postępowaniu administracyjnym, który jak wynika z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i spoczywa on na organie, to nie oznacza to aprobaty do całkowitej bierności Strony w tym zakresie. Powołane już wyżej pismo organu z 30 kwietnia 2015r. min. wzywające do niezwłocznego dostarczenia dokumentu potwierdzającego nabycie spadku po J. L. miało właśnie na celu wypełnienie przez organ obowiązków wynikających z powołanych przepisów.
Ponadto podjęcie przez organ czynności niezgodnej z oczekiwaniami strony, nie może być utożsamiane z bezczynnością tego organu (prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I SAB/Gd 1/13, LEX nr 1301066).
- 4.6. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.