Uzasadnienie
Pismem z 29 września 2023r. skarżąca E. F. wniosła skargę na bezczynność P Okręg [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej co do załatwienia jej wniosku z 30 czerwca 2023r.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że pismem z 30 czerwca 2023 r. złożonym na podstawie § 14 pkt 3 (Statutu PZD – przyp. Sądu) przesłanym drogą elektroniczną zwróciła się o udzielenie przez organ odpowiedzi w sprawie wysokości opłaty za 1 kWh energii elektrycznej. W szczególności zadała pytanie, na jakiej podstawie ROD "[...]" pobiera opłatę za energię elektryczną w kwocie 1,20 za 1 kWh i czy jest ona zgodna z uchwałą nr [...] Prezydium Krajowej Rady PZD, z której wynika, że rozliczanie energii elektrycznej zużytej przez działkowca następuje wg ceny 1 kWh wynikającej z faktury wystawionej przez zewnętrznego dostawcę. Jej mąż, który 12 czerwca 2023r. zwrócił się do Komisji Rewizyjnej w tej sprawie otrzymał odpowiedź, że stawka opłaty wynosi 0,74 zł za 1 kWh, co uzasadnia jej pytanie, bo różnica wynosi 0,46 zł.
Kolejne pytanie dotyczyło sprawozdania finansowego ROD "[...]" za 2022 r., gdyż informacje przedstawione na walnym zebraniu ROD i wywieszone w gablocie nie są tożsame, a informacja – mało czytelna.
Ponieważ skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na powyższe pismo, wystąpiła ze skargą do sądu administracyjnego zarzucając bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w której wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytania zadane w piśmie z 30 czerwca 2023 r. w terminie przewidzianym w kpa oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę PZD wniósł o oddalenie skargi.
Stwierdził, że stosownie do § 14 ust. 1 pkt 3 statutu PZD w obowiązującym brzmieniu członek zwyczajny ma prawo uzyskiwać informacje o działalności PZD.
Pismami z 30 czerwca 2023 r. oraz z 16 sierpnia 2023 r. skarżąca i jej mąż wnieśli o udzielenie przez organ odpowiedzi w sprawie wysokości stawki za 1 kWh zużytej energii elektrycznej oraz w sprawie informacji finansowej i sprawozdania finansowego ROD "[...]" za 2022 r. Organ udzielił odpowiedzi skarżącym na powyższe pisma pismem z 31 października 2023 r. na podstawie § 14 ust. 1 pkt 3 statutu PZD, a nie w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie udzielenie odpowiedzi w niniejszej sprawie wymagało czasu celem zweryfikowania i ponownego przeliczenia stawki za 1 kWh zużytej energii elektrycznej za 2022 r.
Zatem pismem z 31 października 2023 r. organ odpowiedział na pytania skarżących, natomiast nie udostępnił im dokumentów będących podstawą udzielonej odpowiedzi, ponieważ przepisy związkowe nie dopuszczają możliwości udostępnienia członkom PZD (działkowcom) dokumentów źródłowych (np. rachunki, faktury, umowy).
Ponadto PZD nie jest organem władzy publicznej, ale jest stowarzyszeniem ogrodowym. Zatem w stosunku do PZD nie znajdują zastosowania terminy kpa dotyczące załatwiania spraw administracyjnych. Również przepisy związkowe, w szczególności statut PZD i regulamin ROD nie regulują kwestii terminu udzielenia odpowiedzi na pytania działkowców dotyczące funkcjonowania ROD.
Według art. 1 ust. 1 ustawy z 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.
Nie sposób z charakteru PZD jako stowarzyszenia ogrodowego wyciągać wniosku, że PZD jest podmiotem zajmującym się sprawami publicznymi. Wprawdzie PZD podlega przepisom tej ustawy, to jednak nie oznacza to, że jest zobowiązany udostępnić każdą informację będącą w dyspozycji stowarzyszenia lub odnoszącą się do jego funkcjonowania, lecz tylko taką, która dotyczy wykonywania zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym.
Zdaniem organu, żądane przez skarżących informacje (wysokość stawki za 1 kWh zużytej energii elektrycznej oraz wyjaśnienie informacji finansowej i sprawozdania finansowego ROD) nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądane informacje nie dotyczą bowiem sprawy publicznej, tj. zadań władzy publicznej, gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zgodnie ze wskazanym przepisem informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, czyli dotycząca działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, a więc mieniem komunalnym bądź Skarbu Państwa.
Udostępnieniu podlega nie każda informacja będącą w dyspozycji stowarzyszenia lub odnosząca się do jego funkcjonowania, lecz tylko ta, która dotyczy wykonywania zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn, akt: I OSK 1514/14).
Ponadto przepisy związkowe nie dają działkowcowi prawa do nieograniczonego wglądu we wszystkie dokumenty, jakie są w posiadaniu Zarządu ROD. Pomimo tego członek PZD (działkowiec) ma prawo dostępu do wielu dokumentów, będących w posiadaniu Zarządu ROD, w szczególności będących przedmiotem uchwał Walnego Zebrania. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 9 statutu PZD w obowiązującym brzmieniu członek zwyczajny ma prawo wglądu w dokumentację dotyczącą jego członkostwa. Stosownie do § 60 ust. 2 statutu PZD w obowiązującym brzmieniu w zawiadomieniu o Walnym Zebraniu podaje się ponadto miejsce, termin i godziny wyłożenia materiałów sprawozdawczych zgodnie z zasadami określonymi przez Krajowy Zarząd. Wyłożeniu nie podlegają dokumenty źródłowe np. korespondencja, faktury, rachunki, umowy, które są badane przez Komisje Rewizyjne ROD lub zespoły kontrolne organów nadrzędnych. W pozostałym zakresie przepisy nie nakładają na Zarząd ROD obowiązku udostępniania członkom PZD (działkowcom) do wglądu dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Na wstępie należy wyjaśnić, że – wbrew treści odpowiedzi na skargę – skarżącą jest jedynie E. F., gdyż to ona wniosła skargę. Natomiast jej mąż posiada w sprawie status uczestnika. Zgodnie bowiem z art. 33 § 1 ppsa osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Przechodząc do meritum sprawy przypomnieć należy, że występując z pismem z 30 czerwca 2023r. dot. stawki opłaty za energię elektryczną i sprawozdania finansowego skarżąca wprost wskazała, że czyni to "korzystając z uprawnień zawartych w § 14 Statutu PZD". Stosownie bowiem do § 14 ust. 1 pkt 3 Statutu PZD, członek zwyczajny ma prawo uzyskiwać informacje o działalności PZD. Zatem adresat żądania nie miał podstaw do stosowania do wniosku przepisów ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"). Z powyższego wynika, że nie obwiązywały go także terminy do załatwienia sprawy wynikające z tej ustawy. W takim zaś razie nie można mu przypisać bezczynności w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Nawet gdyby jednak hipotetycznie założyć obowiązek organu rozpoznania wniosku w trybie udip, to również takie założenie prowadziło do uznania, że organ nie pozostaje w bezczynności, choć – co należy wyraźnie podkreślić - to powyżej omówiona przyczyna jest zasadniczym powodem oddalenia skargi.
Prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Udip w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Zatem informacją publiczną w rozumieniu ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Dla oceny, czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a także czy żądana informacja stanowi informację publiczną.
W przypadku negatywnej odpowiedzi na którekolwiek z powyższych pytań, adresat nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, a zatem jeśli tego nie czyni, nie można mu skutecznie postawić zarzutu bezczynności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że PZD jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, ale tylko w takim zakresie, w jakim dysponuje środkami publicznymi, a więc wyłącznie w zakresie rozliczenia dofinansowania dotacji lub wykonywania zadań zleconych z udziałem środków publicznych (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24 lipca 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 124/19). WSA w Gliwicach w wyroku o sygn. akt III SA/Gl 11/23 stwierdził, że od podmiotu obowiązanego na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 udip nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Stanowiłoby to bowiem nadmierną ingerencję w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny.
Zatem nie każda informacja będąca w dyspozycji PZD bądź odnosząca się do jego funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten podmiot w trybie udip, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym.
Odnosząc to do stanu faktycznego sprawy przypomnieć należy, że skarżąca wnosiła o wyjaśnienia dot. stawki opłaty za energię elektryczną, którą są obciążani użytkownicy działek oraz wyjaśnienia w zakresie informacji finansowej. Co do stawek opłat zauważyć należy, że są one związane z dostawą i zużyciem mediów na prywatne potrzeby użytkowników działek. Podobnie informacja finansowa dotyczy gospodarowania środkami członków, czyli co prawda ich wspólnymi, ale nie publicznymi, lecz prywatnymi. Skoro więc adresat wniosku nie działał w zakresie objętym pytaniem jako podmiot wykonujący zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, bo nie dysponował środkami publicznymi, nie był zobowiązany w tym zakresie do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym nie mógł pozostawać w bezczynności co do udostępnienia informacji, która nie posiada waloru informacji publicznej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.