Uzasadnienie
Pismem z 2.07.2022 r. (P. N. dalej jako strona, skarżący) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Przedszkola nr [...] w S. (dalej:"organ") w udostępnianiu informacji publicznej w związku z wnioskiem z dnia 2.06.2022 r.
W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z 6.09.2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej udip) przez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego i wniósł o stwierdzenie bezczynności, organu, nakazanie organowi rozpoznania wniosku zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W treści skargi wskazał, iż za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 2.06.2022 r. skierował do organu wniosek o dostęp do informacji publicznej o następującej treści: "Zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 10 ust 1 ustawy mówiącej o dostępie do informacji publicznej wnoszę o przesłanie następującej informacji publicznej: 1. Wszystkich umów jakie szkoła podpisywała z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi 2. Wszystkich faktur/rachunków jakie zostały wystawione dla szkoły przez kościoły i inne związki wyznaniowe 3. Całej korespondencji jaką szkoła prowadziła z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi. Dla pytań 1,2 i 3 proszę o przesłanie informacji za lata 2020, 2021 i 2022 w formacie PDF lub innym możliwym formacie przez system epuap.
Zaznaczył, iż organ w sprawie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a pytania dotyczyły informacji publicznej i pomimo upływu ustawowego terminu organ nie odniósł się do wniosku w jakiejkolwiek formie, co stanowi naruszenie art. 13 ust. 1 udip.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że zaniechanie udzielenia żądanej informacji wynikało z natłoku obowiązków służbowych, stąd nie udzielono odpowiedzi w terminie 14 dni. Jednak po otrzymaniu 6.07.2022r. skargi w tym samym dniu została udzielona odpowiedź w zakresie żądanych informacji publicznych przez skrzynkę epuap.
Organ wskazał ponadto, iż wniosek strony nie dotyczy informacji publicznej. Treść umów nie stanowi informacji publicznej ponieważ może zawierać dane osobowe oraz treści poufne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a - (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) wynika, że sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Poza tym należy wskazać, iż Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, dalej: u.d.i.p.) informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. Katalog podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej ma charakter otwarty.
Dyrektor Przedszkola nr [...] w S. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej albowiem wykonuje zadania publiczne dysponując w tym zakresie środkami publicznymi. Nie jest to sporne pomiędzy stronami.
Dokonując oceny charakteru informacji objętej przedmiotowym wnioskiem skarżącego wskazać należy, że, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. charakter informacji publicznej ma każda informacja o sprawach publicznych. Niewątpliwie żądane informacje dotyczące umów jakie placówka oświatowa w postaci Przedszkola nr [...] w S. zawierała z kościołami i związkami wyznaniowymi lub kościelnymi osobami prawnymi; faktur lub rachunków jakie zostały szkole wystawione w związku z realizacją umów z kościołami i związkami wyznaniowymi lub kościelnymi osobami prawnymi rok 2020,2021 i 2022 czy korespondencja jaka była prowadzona z kościołami i związkami wyznaniowymi lub kościelnymi osobami o ile miała związek z realizacją umów z kościołami i związkami wyznaniowymi lub kościelnymi osobami prawnymi z tytułu których wystawione były w latach 2020, 2021 i 2022 faktury prawnymi stanowi informację publiczną. Placówka ta bowiem jest jednostką organizacyjną, która wykonują zadania publiczne w zakresie edukacji – wychowanie przedszkolne i w tym zakresie gdy wniosek odnosił się do informacji publicznej i skierowany był do organu zobowiązanego do jej udostępnienia, winien być procedowany w trybie określonym w u.d.i.p.
Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu 02.063.2022 r., zatem "podstawowy" 14-dniowy termin do jego rozpatrzenia upłynął 17.06. 2022 r. Organ odpowiedział na niego dopiero pismem z 08.07.2021 r. po wpłynięciu skargi na bezczynność do Sądu.
Stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z § 1a p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, albowiem odpowiedź została udzielona 08.07.2022 r. i w tym zakresie oczywiście bezprzedmiotowe byłoby zobowiązywanie organu do wykonania czynności, która została już dokonana.
Sąd uznał, że zaistniała w tej sprawie bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W rozpatrywanej sprawie odpowiedź na wniosek z 02.06.2022 r. strona otrzymała 08.07.2022 r. Zatem w ocenie Sądu jakkolwiek udzielenie odpowiedzi nastąpiło z naruszeniem 14 dniowego terminu, jednak naruszenie to nie ma charakteru rażącego o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Wreszcie stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać skarżącemu od organu sumę pieniężną. Odnośnie tego zauważyć należy, że strona takiego wniosku w skardze nie zawarła, zaś Sąd nie znalazł ku temu podstaw. Grzywna ma charakter dyscyplinująco-represyjny, dlatego winna być stosowana wówczas, gdy okoliczności sprawy wskazują, że takie dyscyplinujące działanie jest konieczne, co ma miejsce w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Może być stosowana w sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, wskazuje, że noszą one znamiona celowego unikania udzielenia informacji, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p. Skoro zaś w przedmiotowej sprawie odpowiedź została skarżącemu udzielona, to nie zachodzi obawa, że bez tej sankcji organ nie będzie realizować powinności obciążających go na mocy u.d.i.p.
Natomiast przyznanie sumy pieniężnej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny i ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwego działania organu. W konsekwencji również suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności o szczególnym charakterze, tj. w sytuacji, gdy bezczynność organu doprowadziła do wyrządzenia stronie krzywdy, co uzasadnia przyznanie jej rekompensaty w postaci sumy pieniężnej. Przy czym to strona wnosząca o przyznanie sumy pieniężnej powinna uzasadnić wniosek w tym przedmiocie i wskazać na zakres krzywdy wywołanej bezczynnością. (Tak m.in. wyroki: I OSK 3271/19 z 11 sierpnia 2020r., I SAB/Go 4/20 z 23 września 2020r. czy I SAB/Wa 68/20 z 3 lipca 2020r., wszystkie dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie strona takiej szkody nie wykazała.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa materialnego art. 13 ust. 1 u.d.i.p, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, które obejmują wpis od skargi w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.