Uzasadnienie
C. W. (dalej: skarżąca), wnioskiem z 18 lipca 2022 r., zwróciła się do Urzędu Gminy w J. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących o działaniach organów samorządu w latach 2016-2022, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy, w szczególności:
- 1. dokumentów zawierających informacje dotyczące Gminnej Ewidencji Zabytków z wyszczególnieniem dat jej sporządzenia, dat jej aktualizacji, formy prowadzenia ewidencji włączonych i wyłączonych z Gminnej Ewidencji Zabytków przedmiotów,
- 2. dokumentów zawierających informacje dotyczące zabytków nieruchomych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków,
- 3. dokumentów zawierających informacje dotyczące historycznych układów urbanistycznych lub ruralistycznych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków,
- 4. dokumentów zawierających informacje dotyczące zabytków archeologicznych na terenie gminy włączonych i wyłączonych z gminnej ewidencji zabytków,
- 5. dokumentów zawierających informacje dotyczące Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami - w zakresie wskazania daty jego sporządzenia, daty jego aktualizacji, wskazania celów do realizacji we wspomnianym dokumencie,
- 6. dokumentów zawierających informacje dotyczące wydatków związanych ze sporządzonym programem opieki nad zabytkami - w zakresie środków wydatkowanych - wydanych, oraz planowanych do wydania we wnioskowanym okresie,
- 7. dokumentów stanowiących sprawozdania z realizacji Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami,
- 8. dokumentów zawierających informacje dotyczące finansowania ochrony zabytków w gminie,
- 9. dokumentów zawierających informacje dotyczące porozumienia o samorządowym konserwatorze zabytków,
- 10. dokumentów zawierających informacje o gminnym programie rewitalizacji,
- 11. dokumentów zawierających informacje o lokalnym programie rewitalizacji,
- 12. uchwały Rady Gminy stanowiące w zakresie spraw opisanych powyżej,
- 13. informacji o innych, niewymienionych informacji o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do działań wskazanych powyżej.
Wójt Gminy J. (dalej: organ administracji), wiadomością przesłaną 1 grudnia 2022 r. na wskazany we wniosku adres e-mail, poinformował skarżącą, że dokumenty zawierające informacje dotyczące Gminnej Ewidencji Zabytków oraz Gminnego Programu Rewitalizacji dostępne są na stronie internetowej Urzędu Gminy [...]. Żądane materiały dotyczące pkt 1 do 4 Gminnej Ewidencji Zabytków zawarte zostały w ustaleniach w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy J.. W zakładce System Informacji Przestrzennej (w załączeniu instrukcja obsługi do w/w systemu). Gmina nie posiada Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami. Dokumenty zawierające informacje o Gminnym Programie Rewitalizacji znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej www.bip.pl pod uchwałą nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Rewitalizacji dla Gminy J..
Pismem z 17 listopada 2022 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia wniosku, zarzucając naruszenie:
- 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek,
- 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022, poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania tego wniosku. Nadto pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Argumentując zasadność skargi pełnomocnik wskazał, że organ administracji pomimo wyznaczonego ustawą terminu nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej oraz nie powiadomił jej o możliwych opóźnieniach w jego rozpatrzeniu.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o umorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Podkreślił, że wnioskowane informacje zostały przekazane skarżącej w wiadomości e-mailowej z 1 grudnia 2022 r.
W dniu 4 stycznia 2023 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej stanowiące replikę do odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik skarżącej podniósł w nim, że wbrew twierdzeniom organu administracji wnioskowane informacje w dalszym ciągu nie zostały udzielone skarżącej. Nie przedstawiono bowiem gdzie skarżąca może uzyskać dostęp do Gminnej Ewidencji Zabytków, a Gminny Program Rewitalizacji nie został jej przesłany. Nadto organ nie odpowiedział na pytania skarżącej zawarte w pozostałych punktach wniosku. Pomimo upływu terminu do wydania decyzji organ administracji nie podjął żadnych działań. Nie przeprowadził postępowania, czy przedmiotowa informacja nie jest informacją przetworzoną, a także nie zwrócił się do skarżącej celem uzyskania jej adresu do wysłania ewentualnej decyzji odmownej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Przepisy tej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki informacji, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Z bezczynnością organu mającego udzielić informacji publicznej mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a żądane przez stronę informacje mają charakter informacji publicznej. Kwestią sporną jest natomiast to, czy pismo organu z 1 grudnia 2022 r. stanowiło realizację wniosku skarżącej. Uwzględniając zatem treść udzielonej przez organ odpowiedzi Sąd uznał, że odpowiadała ona zakresowi żądania skarżącej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądań skarżącej w zakresie punktów 1-4 oraz 10-13 organ wskazał, że dokumenty zawierające informacje dotyczące Gminnej Ewidencji Zabytków oraz Gminnego Programu Rewitalizacji dostępne są na stronie internetowej Urzędu Gminy [...]. W zakresie materiałów dotyczących Gminnej Ewidencji Zabytków poinformował, że zawarte zostały one w ustaleniach w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy J. natomiast w zakresie dokumentów zawierających informacje o Gminnym Programie Rewitalizacji, że znajdują się one w Biuletynie Informacji Publicznej www.bip.pl pod uchwałą nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Rewitalizacji dla Gminy J..
Podkreślić należy, że ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej jest najszerszą z form udostępniania informacji publicznej, stanowiącą jednocześnie najprostszy sposób uzyskania informacji publicznej. Dopiero wówczas, gdy informacja publiczna, nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, co wynika z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Zakres realizacji sposobu dostępu do informacji publicznych przez Biuletyn Informacji Publicznej wynika z treści art. 8 i 9 u.d.i.p., a także z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 styczni 2007r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. z 2007 r. nr 10, poz.68). Udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej ma charakter generalny i nie wymaga wniosku żadnego podmiotu (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 55).
Następuje ono ex lege, w wyniku realizacji obowiązku nałożonego na organy administracji publicznej, określonego w treści art. 8 ust. 3 u.d.i.p. i obejmuje całodobowy i nieprzerwany dostęp do informacji publicznych. Wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony Biuletynu Informacji Publicznej, jako jej źródła, stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko i wyłącznie w przypadku, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, tj. bezpośrednio zawierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia dodatkowych czynności (informacja prosta) (wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r.,sygn. akt I OSK 718/12). Informacje publiczne opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej uważa się zatem za udostępnione, zaś wszystkie inne informacje, w tym w szczególności wymienione w art. 6 u.d.i.p. są udostępniane na wniosek.
Sąd nie podziela przy tym stanowiska kreującego wymóg dookreślenia miejsca publikacji wnioskowanej informacji publicznej na stronach Biuletynu Informacji Publicznej w korespondencji dotyczącej udostępnienia informacji publicznej (np. wyrok WSA w Białymstoku z 27 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 7/08; wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2011 r., II SAB/Wa 236/11; wyrok WSA w Warszawie z 13 lipca 2012 r., II SAB/Wa 30/12, wyrok WSA w Warszawie z 4 stycznia 2012 r., II SAB/Wa 184/11).
Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu organ administracji zrealizował wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 1-4 oraz 10-13. Organ w odpowiedzi na wniosek powiadomił o możliwości powzięcia informacji poprzez odesłanie do strony internetowej Gminy J. ([...].) oraz znajdującej się na tej stronie zakładki Biuletynu Informacji Publicznej Gminy J.. Porównanie zakresu żądania wyrażonego we wniosku o jej udostępnienie i zakresu informacji znajdujących się w Biuletynie Informacji Publicznej, wbrew zarzutom zawartym w skardze oraz w piśmie z 2 stycznia 2023 r., uprawnia do twierdzenia, że informacje o które skarżąca wnosiła się tam znajdują.
Również, co do żądań skarżącej zawartych w punktach 5-9 nie można zarzucić organowi bezczynności. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. organ jest zobowiązany do udostępnienia tylko takiej informacji, którą posiada.
W niniejszej sprawie Wójt Gminy poinformował skarżącą, że Gmina nie posiada Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami tym samym uwolnił się od zarzutu bezczynności w sprawie. Z oczywistych względów nie można oczekiwać udostępnienia danych, którymi podmiot ten nie dysponuje.
W konsekwencji należy uznać, że organ w całości zrealizował żądania skarżącej zawarte w wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie organ administracji nie miał podstaw do wydania decyzji odmownej, bowiem na gruncie u.d.i.p. tego rodzaju rozstrzygnięcia wydaje się po pierwsze w przypadkach, które dotyczą informacji publicznej, ale brak jest szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie wnioskowanej informacji o charakterze przetworzonym, wymaganego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a po drugie, gdy żądane informacje publiczne nie mogą być udostępnione ze względu na dobra prawnie chronione (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.