Uzasadnienie
W dniu 26 lipca 2012r. (data prezentaty Sądu) J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W swoim wniosku skarżący oświadczył, że nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych. Nie osiąga też żadnego dochodu, a utrzymuje się z żebrania u osób życzliwych.
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012r., sygn. akt III SAB/Kr 31/12 referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego. Swoje rozstrzygnięcie referendarz sądowy oparł na wyjaśnieniach jakie skarżący składał w innych sprawach (sygn. akt II SA/Kr 762/10, 773/10, 1023-1024/08), a z których wynika, że skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu rodzinnym stanowiącym własność matki. Matka skarżącego jest osobą chorą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Ojciec skarżącego jest mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej. Skarżący opłaca w połowie rachunki za gaz, prąd, telefon i ponosi wydatki na leczenie i lekarstwa. W ocenie referendarza sądowego skarżącego nie stać ani na opłacenie kosztów sądowych ani na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika, gdyż jest on osobą niezamożną, bez majątku, korzystającą z pomocy społecznej i borykającą się z kłopotami zdrowotnymi. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, iż zasadne jest zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu.
W piśmie z dnia 30 sierpnia 2012r. zatytułowanym "Sprzeciw", skarżący wniósł o uchylenie w/w postanowienia referendarza sądowego i wydania postanowienia bez naruszenia stanu faktycznego sytuacji materialnej skarżącego wykazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący oświadczył, iż nie korzysta z pomocy społecznej i nie opłaca w połowie rachunków za gaz, prąd, telefon oraz nie ponosi wydatków na leczenie i lekarstwa. Skarżący podniósł, iż nie osiąga żadnego dochodu a utrzymuje się z żebrania u osób życzliwych o żywność, leki i przesłanie przesyłek w postępowaniach sądowych. Skarżący stwierdził również, iż nie zna stopnia niepełnosprawności matki ani aktualnego miejsca pobytu ojca. Nie zna również stanu prawnego nieruchomości, w której zamieszkuje.
Pismem z dnia 24 października 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego o sprecyzowanie, czy pismo z dnia 30 sierpnia 2012r. jest sprzeciwem od postanowienia z dnia 3 sierpnia 2012r. i czy w związku z zawartym w nim wnioskiem o uchylenie w/w postanowienia, cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy, czy też pismo to dotyczy innej materii lub innej sprawy.
W piśmie z dnia 16 listopada 2012r. skarżący wyjaśnił, iż pismo z dnia 30 sierpnia 2012r. jest sprzeciwem od postanowienia z dnia 3 sierpnia 2012r. Oświadczył również, iż nie cofa wniosku o przyznanie prawa pomocy i wnosi o uchylenie w/w postanowienia i wydania postanowienia bez naruszenia stanu faktycznego jego sytuacji materialnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym Sąd na nowo rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności jej art. 245 i art. 246 § 1:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej."
"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy.
W ocenie Sądu skarżący wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż z treści złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnego dochodu, utrzymuje się jedynie z żebrania u osób życzliwych. Skarżący jest więc osobą ubogą i nie stać go ani na pokrycie kosztów sądowych ani na opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.