Uzasadnienie
Skarżący S. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. skargę na bezczynność Wójta Gminy Ż, zarzucając Wójtowi naruszenie przepisów art. 8, 12, 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j, Dz.U. z 2018 r., poz. 2096) poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o zastabilizowanie słupków granicznych usytuowanych na drodze nr [...] w B, żądając wymierzenia organowi grzywny.
Skarżący pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. cofnął ww. skargę.
Wójt Gminy Ż w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na okoliczność, że stabilizacja znaków granicznych, czy czynność wznowienia wykracza poza ramy postępowania administracyjnego i należy do czynności materialno – technicznych określonych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, to jest przywrócenie stanu jaki istniał przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem.
Z kolei, w związku z wycofaniem przez skarżącego skargi, organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Organ wskazał, że skarżący złożył w dniu 17 sierpnia 2018 r. skargę na wykonujący w B roboty kanalizacyjne Zakład [...] A. i M. A. ze S, który zdaniem skarżącego wykopał słupki graniczne wyznaczające drogę konieczną.
Wójt Gminy, zwrócił się do wykonujących roboty kanalizacyjne o wykonanie na własny koszt procedury wznowienia w razie potwierdzenia opisanego przez skarżącego zdarzenia.
Następnie skarżący ponowił wniosek do Wójta Gminy w dniu 17 września 2018 r. o zastabilizowanie słupków granicznych. Pismem z dnia 24 października 2018 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie, zarzucając Wójtowi Gminy, że nie rozpoznał jego wniosku w trybie przepisów postępowania administracyjnego.
Wójt Gminy Ż postanowieniem z dnia [...] 2018 r. nr [...] odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego o zastabilizowanie na gruncie słupków granicznych na drodze nr [...] w B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 20 grudnia 2018 r. nr [...] umorzyło postępowanie wywołane wniesieniem ponaglenia.
Skarżący pismem z dnia 21 lutego 2019 r. zwrócił się o rozpoznanie skargi pomimo jej wycofania, tłumacząc, że cofnięcie skargi nastąpiło wbrew jego woli, za namową pracownika Urzędu Gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. W tym zakresie Sąd bada, przede wszystkim, dopuszczalność skargi, to znaczy, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j., Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), który stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Nadto granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 2a.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów i czynności jest wyczerpujące (katalog zamknięty), co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż określone powyżej, nie podlega właściwości sądów administracyjnych i zostanie odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Ponadto, zgodnie z art. 5 P.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach, między innymi:
- 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej;
- 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi;
- 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba, że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa.
Skarżący S. T. uczynił przedmiotem skargi bezczynność Wójta Gminy w sprawie dotyczącej zastabilizowania na gruncie słupków granicznych, zarzucając Wójtowi, że nie wszczął postępowania, bądź nie doprowadził w sposób skuteczny do usunięcia skutków naruszeń powstałych w jego ocenie w toku przeprowadzenia robót kanalizacyjnych wykonywanych przez Zakład [...] A. i M. A. ze S, działający z ramienia Gminy Ż. Zdaniem skarżącego przedstawiciele ww. firmy bezprawnie usunęli słupki graniczne.
Czynność polegająca na ustawieniu na nowo słupków granicznych nie związana, jak wynika z treści skargi, z żądaniem wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, nie mieści się w kategoriach prawnych działań organu administracji (gminy) poddanych kontroli sądu administracji a stanowi jedynie czynność materialno – techniczną, która nie podlega ocenie sądu.
Należy podnieść, że skarga na bezczynność jest pochodną skargi na wymienione w przepisie art. 3 P.p.s.a formy działania administracji. Wobec tego, brak kognicji sądu administracji w kwestii zastabilizowania słupków granicznych (ich przywrócenia) rzutuje na brak kognicji sądu w sprawie bezczynności związanej z tą czynnością. Inaczej rzecz ujmując, nie można realizować ochrony prawnej przed sądem administracyjnym poprzez zarzucanie Wójtowi Gminy Ż, że był bezczynny w sprawie zastabilizowania słupków granicznych, gdyż czynność ta nie należy do elementów wykonywania władztwa administracyjnego poddanego kontroli sądu administracyjnego.
Skarżący złożył oświadczenie o cofnięciu skargi, niemniej oświadczenie to nie ma skutku procesowego, ponieważ jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1829/07 badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. W konsekwencji, cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna, jej przedmiot należy do zakresu kognicji sądu administracyjnego lub zostały uzupełnione jej braki formalne.
Z powyższych względów Sąd nie poddaje ocenie "wycofania skargi" przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) odrzucił skargę S. T.