Uzasadnienie
Skarżący K. J. pismem z 22 grudnia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie: "(...) bezczynności skarżonego organu po prawomocnym i merytorycznym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 roku do sygnatury akt II SA/Wa 1032/08 i w tym zakresie brak działania tegoż organu po przekazaniu mu z sądu wyroku opatrzonego klauzulą prawomocności wraz z aktami w zakresie sprawy tym prawomocnym i merytorycznym, jak i wiążącym w zakresie rozstrzygnięcia, uzasadnienia prawnego i wskazań, oraz wyjaśnień jak wyrok należy rozumieć i wykonać, wraz z nadaniem wręcz decyzji źródłowej o przyznaniu prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i wynikających z niej i rzeczonego prawa uprawień do świadczeń pieniężnych tytuły sadowego wykonawczego w zakresie rozstrzygniętej sprawy i powagi rzeczy osądzonej".
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie, wskazując, że sprawa skarżącego dotycząca równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie, podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84).
W rozpoznawanej sprawie pismem z 22 grudnia 2020 r. skarżący złożył skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Z akt sprawy wynika, że do 30 kwietnia 2005 roku był on funkcjonariuszem Policji. W związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, z uwagi na przejście na emeryturę, decyzją nr [...] z dnia 14 lipca 2005 roku wygaszono decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 2 listopada 1999 roku o przyznaniu wymienionemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Powyższa decyzja została następnie - z przyczyn formalnych - uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzja ta została przez K. J. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który następnie skargę oddalił.
W tym samym czasie Komendant Powiatowy Policji wydał ponowną decyzję nr [...] dotyczącą wygaśnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Następnie w dniu 7 grudnia 2007 roku K. J. wniósł, w związku z brakiem złożenia w przysługującym terminie odwołania, wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
[...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. Powyższą decyzję utrzymał również Komendant Główny Policji. Następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2009 r. obie powyższe decyzje organów dotyczące stwierdzenia nieważności zostały uchylone (sygn. akt II SA/Wa 1032/08).
Analiza wspomnianego wyroku wskazuje, że w orzeczeniu tym uznano, że uchylenie przepisu stanowiącego podstawę prawną wydawanych decyzji nie stanowi przesłanki do stwierdzenia jej wygaśnięcia oraz uznania jej za bezprzedmiotową. Bezprzedmiotowość decyzji z powodu zmiany w stanie prawnym następuje wyłącznie w przypadku, gdy zmienione przepisy przewidują taki skutek. Sąd nie rozstrzygnął natomiast kwestii istnienia uprawnienia skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W wyniku powyższego orzeczenia [...] Komendant Wojewódzki Policji wydał w dniu 21 maja 2009 roku decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 6 września 2005 roku. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji ponownie wydał decyzję nr [...] z dnia 14 lipca 2009 roku w sprawie przyznania K. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Ostatecznie sprawa skarżącego dotycząca równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została zakończona:
- - decyzją nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z 26 sierpnia 2009 roku (wydaną w wyniku odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 14 lipca 2009 roku), która m.in. wygasiła z dniem 1 maja 2005 roku decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 2 listopada 1999 roku o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantom posiadającym rodzinę oraz
- - prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2011 roku, sygn. akt III SA/Kr 1018/09.
We wskazanym wyroku Sąd dokonał całościowej analizy i badania sprawy równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, utrzymując w mocy powyższą decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Mając na uwadze powyższe należało przyjąć, że skarga na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego została wniesiona przez skarżącego po zakończeniu postępowania administracyjnego, a nawet po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale.
W konsekwencji powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawi art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.