Uzasadnienie
W dniu 31 stycznia 2014r. (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) K. K. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Wezwaniem z dnia 10 lutego 2014r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wezwał K. K. do uzupełnienia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez złożenie stosownych dodatkowych dokumentów.
Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 18 lutego 2014r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 123 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Pismem z dnia 3 marca 2014r. za pośrednictwem systemu ePUAP, skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł, K. K. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Kolejnym natomiast pismem z dnia 7 kwietnia 2014r. wysłanym przez ePUAP, skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. "zażalenie na bezczynność organu administracyjnego".
W dniu 23 lipca 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odebrało i zweryfikowało korespondencję kierowaną przez skarżącego od organu.
W dniu 12 sierpnia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]
W piśmie z dnia 9 września 2014r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożonym za pośrednictwem systemu ePUAP, K. K. zawarł "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której SKO wydało postanowienie nr [...]", tj. postanowienie z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
Pismem z dnia 8 października 2014r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożonym za pośrednictwem systemu ePUAP zatytułowanym "wniosek", "wezwanie" K. K. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. do załatwienia sprawy w terminie wskazanym w Kodeksie postępowania administracyjnego wskazując, że w dniu 9 września 2014r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpoznaniu wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] uchyliło zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W dniu 13 października 2014r. za pośrednictwem systemu ePUAP skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na "bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł". Wniósł o ukaranie organu administracji grzywną w wysokości 30 000 zł z powodu bezczynności i 30 000 zł za przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu podał, że w dniu 9 września 2014r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i do dnia dzisiejszego nie otrzymał rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę z dnia 16 października 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie wskazując, że skarga na bezczynność organu administracji została przez skarżącego wniesiona bezpośrednio do SKO w Ł. w dniu 14 października 2014r., co potwierdza prezentata organu zawierająca datę wpływu i nadany sprawie numer. Tymczasem SKO rozpoznało wniesiony w dniu 12 września 2014r. przez skarżącego wniosek na posiedzeniu, które odbyło się w dniu 10 października 2014r. Wskazanym powyżej postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., uchyliło zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
SKO podkreśliło, że z podanych okoliczności wynika, że skarżący złożył do organu administracji skargę na bezczynność już po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto rozstrzygnięcie, które zapadło zostało wydane w terminie krótszym, niż termin, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a. W tej sytuacji, zdaniem SKO nie zaistniała ani bezczynność ani przewlekłość postępowania.
Zarządzeniem z dnia 24 października 2014r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Łodzi wyłączył z akt sprawy III SAB/Łd 43/14 skargę K. K. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. i nadano jej bieg. Tym samym niniejsza sprawa w przedmiocie przewlekłości prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. została zarejestrowana i jest prowadzona pod sygn. III SAB/Łd 44/14.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W piśmie z dnia 19 stycznia 2015r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, na wezwanie Sądu, że wskazywane w odpowiedzi na skargę daty są datami, w których fizycznie zarejestrowano wpływające drogą elektroniczną pisma skarżącego. W ocenie organu mimo, że nie jest to zgodne z art. 61 § 3a k.p.a., nie zmienia oceny organu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie doszło ani do bezczynności ani przewlekłości postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, to jest wówczas, gdy organy administracyjne mają obowiązek wydania decyzji, postanowień (na które służy zażalenie, kończących postępowanie administracyjne lub rozstrzygających sprawę co do jej istoty), pisemnych interpretacji prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach bądź innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 w przypadku uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny.
Należy wyjaśnić, że w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 ustawy.
W zakresie dopuszczalności przedmiotowej skargi wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania, sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 k.p.a., tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Analiza akt niniejszej sprawy upoważnia do stwierdzenia, że skarżący spełnił wszelkie warunki formalne warunkujące skuteczność wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skarżący w dniu 8 października 2014r., za pośrednictwem systemu ePUPAP, wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. pismo zatytułowane "wniosek – wezwanie do załatwienia sprawy w terminie wskazanym w kodeksie postępowania administracyjnego". W uzasadnieniu stwierdził, że w dniu 9 września 2014 roku złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu pismo to wyczerpało tryb z art. 37 § 1 k.p.a. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013r., w sprawie sygn.. akt II OSK 926/13 "uprzednie złożenie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie wypełnia też formalny warunek dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania". Równocześnie wobec braku nad SKO organu wyższego stopnia należy uznać, że przedmiotowy wniosek - wezwanie stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać trzeba, że przewlekłość postępowania dotyczy sytuacji, w której organowi administracji publicznej można postawić zarzut braku koncentracji materiału dowodowego, przeprowadzania dowodów, które nie mają znaczenia dla przedmiotu postępowania, czy też podejmowania czynności pozornych nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, a więc zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu i prowadzeniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się w rozsądnym terminie. Inaczej mówiąc, przewlekłość postępowania oznacza takie działanie organu, w którym organ w sposób nieuzasadniony przedłuża termin załatwienia sprawy, powołując się na przyczyny od niego niezależne. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że "przewlekłością" będzie stan w którym organ administracji, albo w sposób bezzasadny "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a. powołując się na przyczyny od niego niezależne, uniemożliwiające zachowanie terminu podstawowego, albo gdy bieg terminu jest zatrzymany.
Wskazuje się również, że przewlekłość postępowania odmiennie od bezczynności organu jest pojęciem względnym, albowiem przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ.
Wobec powyższego podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
W tym miejscu należy zaakcentować, że w rozpoznawanej sprawie rozważania dotyczą decyzji organu kolegialnego. W przypadku tego rodzaju decyzji datą jej wydania jest dzień podpisania decyzji przez ostatniego członka składu orzekającego. Pogląd taki, który należy w pełni podzielić, jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1292/06 oraz z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 294/07, opubl. Lex nr 357455 i nr 505396). Wydane postanowienia w przedmiotowej sprawie opatrzone jest datą 10 października 2014r. Z zebranego materiału dowodowego dodatkowo wynika, że w tym dniu odbyło się zaplanowane zgodnie z kolejnością wpływu spraw posiedzenie niejawne zespołu orzekającego, na którym uzgodniono treść orzeczenia, opartego o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., sprowadzającego się do uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] W tym też dniu zostało sporządzone uzasadnienie rozstrzygnięcia, które wraz z wydanym postanowieniem zostało opatrzony podpisami wszystkich trzech członków składu Kolegium biorących udział w jego wydaniu.
Przedstawiony tryb postępowania odpowiada wymogom wynikającym z art. 17 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), wedle których kolegium wydaje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. Orzeczenia zapadają w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Składowi orzekającemu przewodniczy prezes lub etatowy członek kolegium, a orzeczenie kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego. W konkluzji należy uznać, że do wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. doszło w dniu 10 października 2014r., czyli przed wniesieniem skargi na przewlekłość, co miało miejsce w dniu 13 października 2014r. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że oczekiwane przez skarżącego rozstrzygnięcie (postanowienie) doręczono mu drogą elektroniczną 20 października 2014r., czyli już po dniu złożenia skargi na przewlekłe prowadzenia postępowania przez organ.
Postanowienie wywiera wprawdzie skutki prawne dopiero z chwilą jego doręczenia stronie, co nie oznacza jednak, by wcześniej postanowienie to nie istniało. Już z chwilą podpisania postanowienia mamy bowiem do czynienia z wydaniem postanowienia w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje postanowienie, a dzień wydania postanowienia jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i faktycznej decyzji (por. wyrok NSA z 3 marca 2008 r., I OSK 297/07, oraz z dnia 12 maja 2011r., II OSK 367/11 opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec powyższego brak jest podstaw do wydania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia w trybie art. 149 § P.p.s.a. Uwzględniając wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. obowiązujący organ miesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, sad stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło tego terminu.
Nie można bowiem postawić takiego zarzutu organowi, który rozpoznał złożony w dniu 9 września 2014r., wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia w dniu 10 października 2014r. Prowadzi to do wniosku, że w sprawie nie wystąpiła przewlekłość w prowadzeniu przez organ postępowania. Równocześnie z porównania wskazanych wyżej dat i analizy czynności podejmowanych przez organ z punktu widzenia oceny wystąpienia ewentualnej przewlekłości nie można organowi postawić zarzutu, że nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Jeżeli organ zakończył postępowanie w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. nie można mu postawić zarzutu bezprawności zachowania.
W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpoznało sprawę w dniu 10 października 2014r., a więc nie tylko w ustawowym terminie, ale również przed datą wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Z powyższych względów należało uznać, że wniesiona skarga nie była zasadna i w związku z tym na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu, stąd orzeczono, jak w sentencji.
d.j.