Uzasadnienie
30 marca 2022 r. W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 14 grudnia 2021 r. o wycofania kopii i oryginałów jego akt osobowych, jako funkcjonariusza Policji, z Instytutu Pamięci Narodowej i przekazanie ich do Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł..
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie wskazując, iż skarga nie dotyczy żadnej z form działalności administracji podlegającej kognicji sądów administracyjnych, ani czynności do której wykonania Komendant Wojewódzki Policji w Ł. byłby obowiązany na podstawie obowiązujących przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że o bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. można mówić wtedy, gdy organ ten zobowiązany jest do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. w formie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty. Nie można zatem skarżyć bezczynności polegającej na braku wszczęcia postępowania wówczas, gdy przepis prawa nie nakłada na organ takiego obowiązku i gdy nie ma podstaw do takiego działania lub polegającej na niewydaniu decyzji, gdy jakiekolwiek postępowanie administracyjne się nie toczy (vide postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Bk 51/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W kontrolowanej sprawie przedmiotem żądania skarżącego z 14 grudnia 2021 r., skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., było zwrócenie (wycofanie) kopii i oryginałów jego akt osobowych, jako funkcjonariusza Policji, z Instytutu Pamięci Narodowej do Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł.. W ocenie skarżącego, jego akta osobowe zostały przekazane do IPN z naruszeniem prawa. Z samego jednak faktu niezadowolenia skarżącego nie wynika dopuszczalność domagania się od organu administracji wydania aktów, czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Należy zgodzić się bowiem z organem, że wycofanie akt osobowych skarżącego z zasobu archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, gdyż przepisy ustawy o Policji nie zawierają materialnoprawnej podstawy do rozstrzygnięcia przez organ w formie decyzji lub postanowienia o usunięciu czy też o odmowie usunięcia akt z archiwum IPN. Zakres wniosku dotyczy spraw z zakresu działania Instytutu Pamięci Narodowej, który jest jedynym podmiotem władnym do rozpatrzenia żądania zawartego we wniosku skarżącego.
W sytuacji, gdy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach innych aktów lub czynności, wyłączona jest także możliwość wniesienia skargi na bezczynność (przewlekłość) organu w tych sprawach. Jak wskazano wyżej, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jest dopuszczalna wyłącznie w zakresie, w jakim przysługuje skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Wniosek skarżącego z 14 grudnia 2021 r. nie mógł zatem wszcząć postępowania administracyjnego przed Komendantem Wojewódzkim Policji w Ł., a w konsekwencji skarżący nie może czynić zarzutu bezczynności w postępowaniu organu administracji publicznej, bowiem skarga na bezczynność może dotyczyć tylko takiej sytuacji, w której organ nie wszczyna na wniosek uprawnionej strony postępowania administracyjnego, chociaż powinien to uczynić, lub nie podejmuje z urzędu czynności w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie można zatem skarżyć bezczynności organu administracji publicznej w sytuacji, gdy nie ma on podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego oraz do działania w formie władczej w zakresie swoich kompetencji i właściwości (vide postanowienie WSA w Kielcach z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Ke 115/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Mając na względzie, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie mieści się w kategorii spraw, które wymienia art. 3 § 2 p.p.s.a. należało stwierdzić, że jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. – o czym Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi orzekł w sentencji postanowienia.
e.o.