Uzasadnienie
H. G. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. w przedmiocie podjęcia działań mających na celu prowadzenie okresowych czyszczeń przewodów kominowych oraz ponownego wykonania kontroli drożności tychże przewodów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022, poz. 329 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia obowiązku i braku przeszkód – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 911/14). O bezczynności organu można jednak mówić tylko w sytuacji, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy, przepisy prawa nie pozwalają, by przedmiotem badania przed sądem administracyjnym były jakiekolwiek inne zaniechania organów.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z analizy skargi wniesionej w niniejszej sprawie wynika, że jej przedmiotem jest bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. w przedmiocie podjęcia działań mających na celu prowadzenie okresowych czyszczeń przewodów kominowych oraz ponownego wykonania kontroli drożności tychże przewodów.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że stosownie do treści art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", postępowanie administracyjne reguluje postępowanie również przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w postępowaniu przed organami komunalnych jednostek organizacyjnych, gdy są one z mocy prawa powołane do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el). Do komunalnych jednostek organizacyjnych należy zaliczyć jednostki organizacyjne tworzone przez gminę w celu wykonywania zadań publicznych (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, tekst jedn.
Dz. U. z 2013 r., poz. 594). Nie jest przy tym istotne, czy dana jednostka organizacyjna jest komunalną osobą prawną, czy też komunalną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Podstawowe znaczenie, czy dany podmiot stanowi podmiot, o jakim mowa w art. 1 pkt 2 k.p.a. ma bowiem określenie, czy jest on uprawniony do wydania decyzji administracyjnej.
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w R. zarejestrowane zostało w Krajowym Rejestrze Sądowym Nr [...] w Sądzie Rejonowym Lublin-Wschód zs. w Świdniku VI Wydział Gospodarczy KRS. Spółka jest własnością samorządową Gminy R., która posiada 100% udziałów. Działalnością Przedsiębiorstwa od 22 czerwca 2011 r. kieruje jednoosobowy Zarząd Spółki. Przedmiotem działania spółki jest m.in. świadczenie usług w zakresie gospodarki mieszkaniowej, w szczególności zarządzanie wspólnotami mieszkaniowymi i lokalami gminy, co jest bezpośrednio związane z przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.
Co istotne, skarżąca oraz pozostali właściciele budynku przy ulicy [...] w R. tworzą wspólnotę mieszkaniową na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), dalej jako "ustawa o własności lokali". W drodze uchwały nr [...] z dnia 4 maja 2005 r., wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarząd nad nieruchomością wspólną Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Spółce z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w R.. Stosownie do art. 18 ust. 1 tej ustawy, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy, czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie, zaś do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej.
Powyższe oznacza, że w zakresie zarządzania wspólnotami mieszkaniowymi, w szczególności w zakresie sprawowania zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w R., Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w R. nie działa w sposób władczy w drodze decyzji administracyjnej oraz nie podejmuje żadnych innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.
Zarządzanie wspólnotami mieszkaniowymi, w tym wykonywanie remontów w częściach wspólnych zarządzanych nieruchomości i prowadzenie kontroli przewodów kominowych odbywa się na podstawie przepisów ustawy o własności lokali i kodeksu cywilnego. W przypadku zarządu nieruchomościami w omawianym zakresie nie można mówić o sprawie administracyjnej, rozumianej jako przewidzianej w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi.
Skoro zatem działania Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. w przedmiocie zarządu wspólnotami mieszkaniowymi, w tym prowadzenia remontów zarządzanych nieruchomości nie stanowią żadnej z kategorii spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a., w sprawie objętej skargą nie przysługuje również skarga na bezczynność.
Oceny tej nie zmienia powołanie przez skarżącego jako podstawy wniesionej do sadu skargi art. 101a ust. 1 u.s.g. Zaskarżona bezczynność organu dotyczy w istocie kwestii uregulowanych w ustawie o własności lokali i kodeksie cywilnym, w związku z czym nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.