Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
S. U. (dalej: skarżący, strona skarżąca) wniósł – [...] stycznia 2020 r. (data wpływu) - skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ) w związku ze sprawą z jego wniosku z [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zarzucił naruszenie art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: k.p.a.) przez ich niezastosowanie przez co w konsekwencji nastąpiło rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu.
Skarżący wniósł o:
- 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy,
- 2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku,
- 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 8 000 złotych – na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- 5. skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym,
- 6. zasądzenie kosztów postępowania.
Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., a w przypadku gdyby ten wniosek nie został uwzględniony – o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako skargi niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymienia bowiem niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W pierwszej kolejności należy rozważyć wniosek Wojewody o odrzucenie skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania niezbędne jest złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, o czym stanowi art. 37 § 3 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu wskazanego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla uznania wyczerpania ww. toku przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowny środek. Przy ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego ponaglenia (poprzednio zażalenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 września 2016 r., sygn. II SAB/Kr 109/16). Złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. stanowi więc wyłącznie warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania. W sprawach przewlekłości postępowania istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia ponaglenia, ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę.
Złożenie takiego wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na przewlekłość postępowania organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. Niezależnie od sposobu załatwienia przez organ ponaglenia, przez sam fakt wniesienia tego środka stronie zostaje otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym przewlekłości postępowania przez organ.
W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 53 § 2b p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z tym przepisem skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł ponaglenie pismem z [...] grudnia 2019 r., które wpłynęło do organu [...] grudnia 2019 r., a następnie pismem z [...] stycznia 2020 r. skargę do Sądu Administracyjnego, które do organu wpłynęło [...] stycznia 2020 r. Natomiast (jak wykazano we wstępnej części uzasadnienia) złożenie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe postępowanie, a skarżącemu w momencie wniesienia ponaglenia przestało przysługiwać prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego (zob. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1705/16 publ.
CBOSA). Z tego powodu skarga S. U. na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, jest dopuszczalna ponieważ skarżący spełnił warunki wynikające z art. 52 § 1 p.p.s.a.
Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.
Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.
Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Materiał ten potwierdza, że strona skarżąca skierowała do Wojewody wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu do organu). W dniu [...] sierpnia 2019 r. wpłynęło do organu pismo informacyjne pełnomocnika skarżącego. Skarżący stawił się osobiście w Urzędzie Wojewódzkim [...] października 2019 r. Pismem z [...] października 2019 r., które wpłynęło do organu [...] listopada 2019 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o przyspieszenie postępowania w sprawie i o pilne wydanie decyzji. Pismem z [...] stycznia 2020 r., a więc po dziewięciu miesiącach od złożenia wniosku, organ wezwał stronę skarżącą do przedłożenia korekty w formularzu wniosku w części VII, podpisanego załącznika nr 1 do wniosku i oryginału umowy spółki cywilnej do wglądu.
Jednocześnie poinformował ją, że nieusunięcie braków w terminie 7 dni skutkować będzie pozostawieniem przez organ wniosku bez rozpoznania. Pismem z [...] lutego 2020 r. skarżący – w związku ze zmianą pracodawcy – wniósł o przedłużenie terminu wydania decyzji. Pismem z [...] lutego 2020 r. organ zawiadomił o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwszą w sprawie czynność) po dziewięciu miesiącach od jego wniesienia. Nawet tak proste i nieskomplikowane czynności jak zwrócenie się do odpowiednich służb, które powinny być zrealizowane niezwłocznie po wpłynięciu wniosku, nie zostały przez organ w sprawie zrealizowane.
Sąd zauważa również, że w prowadzonym postępowaniu (na dzień wniesienia skargi) organ uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a., nie zawiadamiał strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podawał przyczyn tego stanu rzeczy i nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy.
Powyższe stanowi, że prowadzone w sprawie postępowanie Wojewoda prowadzi przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu (a więc nie tylko niewydanie przez tak długi okres aktu – decyzji), Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej czynności formalnej a dalej na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Nie stanowią usprawiedliwienia postawy organu - powtarzane od wielu miesięcy - tłumaczenia, że liczba wniosków o pozwolenie na pracę i pobyt dla cudzoziemców jest bardzo duża, że następuje fluktuacja pracowników oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.
Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej w terminie 2 miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Należy w tym miejscu wskazać, że brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania (lub na bezczynność organu) polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 2). Powyższy przepis w jego punkcie 3 - jako odrębną postać uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania (lub bezczynność organu) - przewiduje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Przepis ten przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności.
Ta forma rozstrzygnięcia będzie zastosowana przez sąd administracyjny w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę. W takim przypadku sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględni stan istniejący w chwili wniesienia skargi (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 lipca 2019 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 3710/18, dostępnym na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać także należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej, innego aktu lub podjęcia określonej prawem czynności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Lu 2/18).
W ocenie Sądu stanowisko to, z którym tutejszy Sąd się zgadza, znajduje analogiczne zastosowanie również w przypadku przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania, a w konsekwencji pozostawienia przez tenże organ wniosku skarżącego bez rozpoznania. Przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego musi być zatem zarówno kompletność wniosku cudzoziemca, jak i prawidłowe, rzetelne i zrozumiałe wezwanie go do usunięcia jego ewentualnych braków formalnych.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy we wskazanym zakresie należy ocenić, czy organ prawidłowo zastosował normę art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań (niż wskazany w art. 64 § 1 k.p.a. wymóg podania przez wnioskodawcą adresu) ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
W świetle powyższej normy warunkiem zastosowania rygoru pozostawienia podania bez rozpoznania jest rzeczywiste istnienie braku formalnego pisma, czyli takiego jego niedostatku, który stoi w sprzeczności z wymogami stawianymi mu przez prawo. Po drugie konieczne jest uprzednie jasne i zrozumiałe wezwanie do usunięcia określonego braku, które będzie sporządzone w sposób zgodny z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą zaufania uczestników postępowania do rozpoznającego sprawę organu władzy publicznej. W wyroku z 12 września 2013 r., II OSK 919/12, LEX nr 1375646, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Negatywne konsekwencje z art. 64 § 2 k.p.a. mogą być zastosowane wobec wnioskodawcy tylko wtedy, gdy nie wywiąże się on z treści wezwania. Nie jest dopuszczalne pozostawienie podania bez rozpoznania obciążonego brakami, jeśli o ich usunięcie strona nie została właściwie wezwana.
W okolicznościach niniejszej sprawy pismem z [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu) profesjonalny pełnomocnik skarżącego w załączeniu przedłożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Tenże profesjonalny pełnomocnik zastępował skarżącego w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, jak również wniósł w imieniu skarżącego skargę na przewlekłe prowadzenie tego postępowania do Sądu. Pismem z [...] stycznia 2020 r. organ wezwał skarżącego do dokonania korekty w formularzu wniosku w części VII, do przedłożenia podpisanego załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, który dołącza się w przypadku ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, przez osobę prawnie umocowaną do reprezentowania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi oraz do przedłożenia oryginału umowy spółki cywilnej. Organ pouczył, że niesunięcie braków w terminie 7 dni od dnia odebrania niniejszego pisma skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Jak wynika z kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującej się w aktach sprawy administracyjnej, wezwanie zostało przesłane na imię i nazwisko osoby trzeciej. Adres, na który skierowana została przez organ przesyłka, również nie zgadza się z adresem zamieszkania skarżącego wskazanym organowi, jak również z adresem siedziby kancelarii pełnomocnika skarżącego - również wskazanym organowi. Wezwanie zostało doręczone [...] stycznia 2020 r. i odebrane przez osobę trzecią. W aktach sprawy administracyjnej nie ma żadnego dowodu na okoliczność, by przedmiotowe wezwanie zostało skierowane przez organ pod adres i na nazwisko reprezentującego skarżącego profesjonalnego pełnomocnika, występującego w sprawie od samego jej początku, jak również choćby pod adres i na nazwisko skarżącego osobiście.
Wziąwszy pod uwagę powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie doręczył w sposób prawidłowy profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego przedmiotowego wezwania. W aktach sprawy administracyjnej nie ma przy tym żadnej wzmianki, by pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego zostało cofnięte. Organ miał natomiast pełną wiedzę, kto zastępuje w sprawie skarżącego i pod jakim adresem mieści się siedziba kancelarii tegoż pełnomocnika. Nie można przyjąć więc w niniejszym przypadku za organem, że negatywne konsekwencje nieusunięcia w sposób prawidłowy braków wniosku powinny obciążyć skarżącego. Jak zauważa organ w zawiadomieniu z [...] lutego 2020 r., skarżący nie dostarczył do Urzędu Wojewódzkiego umowy spółki cywilnej, jak również nie przedłożył nowego załącznika nr 1 – w związku ze zmianą pracodawcy, o której poinformował Wojewodę, wobec czego - zdaniem organu – należało uznać, że brak formalny we wniosku skarżącego nie został uzupełniony.
Jednocześnie organ zauważa w przedmiotowym zawiadomieniu, że skarżący uzupełnił materiał dowodowy o korektę wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz przedłożył pismo, w którym poinformował o zmianie pracodawcy.
Faktycznie w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pismo skarżącego, które do organu wpłynęło [...] lutego 2020 r., którym – w związku ze zmianą pracodawcy – wniósł on o przesunięcie przez organ terminu wydania decyzji. Organ, nie ustosunkowując się do tej prośby, zamiast tego zawiadomił o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Przy tym - nie doręczając przedmiotowego wezwania z [...] stycznia 2020 r. pełnomocnikowi skarżącego w sposób prawidłowy, organ nie wziął pod uwagę, że właśnie profesjonalny pełnomocnik w tej sprawie reprezentuje skarżącego.
Sąd uznał więc, że nie można przyjąć za prawidłowo doręczone wezwanie skierowane do osoby trzeciej i doręczone osobie trzeciej. Tym samym uznać należało, że skarżący za pośrednictwem swojego pełnomocnika nie został w sposób prawidłowy i wypełniający dyspozycję przepisu art. 64 § 2 k.p.a. wezwany do usunięcia braków formalnych swojego wniosku. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że nie zaistniała przyczyna, która uzasadniałaby pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania. Okoliczność, że organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków nie może w żadnym wypadku skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony postępowania, które w niniejszym przypadku polegały na tym, że organ pozostawił wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę bez rozpoznania.
Ponadto wskazać należy, że skarżący zastępowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. Zapewne właśnie celem uzyskania profesjonalnej obsługi prawnej skarżący udzielił mu pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie. W konsekwencji działania podjęte przez skarżącego - który mógł niewłaściwie zrozumieć, do czego w rzeczywistości wzywa go organ i czego właściwie od niego organ oczekuje - nawet jeżeli nie prowadziły do skutecznego usunięcia braków formalnych wniosku, nie mogą wywoływać negatywnych skutków dla skarżącego. Skarżący mógł uważać, że podejmowane przez niego - w kierunku usunięcia braków wniosku - czynności są prawidłowe i wystarczające, choć obiektywnie takich przymiotów mogły one być pozbawione. Skarżącego w sprawie reprezentował jednak profesjonalny pełnomocnik, o czym organ miał wiedzę i dysponował zarówno pełnomocnictwem, jak i adresem pełnomocnika. W konsekwencji organ miał obowiązek przedmiotowe wezwanie skierować do pełnomocnika skarżącego, by ten mógł w sposób profesjonalny braki wniosku usunąć.
Podsumowując, pozostawienie podania bez rozpoznania było nieprawidłowe. Organ nie był uprawniony do rozliczania wnioskodawcy z nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, o które tenże nie został wezwany w sposób prawidłowy. W ocenie Sądu organ winien wezwać stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sposób prawidłowy. W konsekwencji, wobec tego, że – pomimo wniesienia skargi – sprawa na dzień wyrokowania nie została załatwiona poprzez wydanie stosownego aktu bądź podjęcie odpowiedniej czynności, to stosownie do postanowień art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 2 (dwóch) miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Na wniosek strony skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 850 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu przewlekłości organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Sąd uznał przy tym, że żądana przez stronę skarżącą kwota jest zbyt wygórowana.
W ocenie Sądu, zasądzona kwota 850 zł z jednej strony zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z przewlekłością postępowania oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na przewlekłość, tj. zwalczania przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.