Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący – M.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że od 2009 r. jest bezrobotny. Z kolei jego żona wykonuje nisko płatne prace redakcyjne. Rodzina skarżącego zalega z opłatami za czynsz na kwotę kilku tysięcy złotych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Do swojego majątku skarżący zaliczył dwa mieszkania o pow. 105 m² i 39 m² oraz działkę budowlaną na B. 384 m². Skarżący uzyskuje dochód z najmu mniejszego mieszkania z przeznaczeniem na spłatę kredytu większego mieszkania. Do spłaty pozostało 42 tyś. euro. W stosunku do żony skarżącego, z uwagi na pełnienie przez nią funkcji prezesa zarządu spółki z o.o., prowadzona jest egzekucja na kwotę 240 tyś. zł. Dochód żony skarżącego z tytułu umowy o dzieło wynosi 1.800 zł, a z tytułu najmu dochód wynosi 1.200 zł.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do: nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za 2014 r., wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w tym udokumentowanie dochodów żony skarżącego za ostatnie trzy miesiące oraz wysokości miesięcznego dochodu z tytułu najmu, nadesłania zaświadczenia o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków (w tym na utrzymanie nieruchomości, media, kredyty, wyżywienie i inne niezbędne) składających się na bieżące utrzymanie skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony za ostatnie 3 miesiące.
W odpowiedzi skarżący wskazał jedynie, że PIT-37 za 2014 r złożył do sprawy o sygn. akt VII SAB/Wa 13/15. Skarżący nie przestawił żadnych dokumentów, o które był wzywany, ani nie złożył dodatkowych wyjaśnień.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącego, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał go do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się. Przede wszystkim, skarżący nie udokumentował wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego żonę, nie udokumentował wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu najmu, nie nadesłał zaświadczenia potwierdzającego jego status jako osoby bezrobotnej, nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nie przedstawił również zestawiania miesięcznych dochodów i wydatków rodziny.
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09).
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.