Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 20 lutego 2001 r., IV SA 10/99

Sprawa

sprawy ze skargi Tadeusza C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie rozbiórki utwardzenia placu - skargę oddala.

Teza

Utwardzenie placu kostką brukową, a następnie zalanie jej betonem, należy zakwalifikować jako roboty budowlane określone w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Burmistrz Miasta Ś. decyzją z dnia 9 grudnia 1997 r. (...) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał Tadeuszowi C. rozbiórkę samowolnie wykonanego utwardzenia placu postojowo-składowego o powierzchni 3.400 m2 na działce nr 299/3 w Ś. oraz uporządkowanie terenu wraz z jego rekultywacją i doprowadzeniem do stanu pierwotnego w terminie do 30 sierpnia 1998 r. Wobec braku odwołań decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 24 sierpnia 1998 r. Tadeusz C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Ś. z 9 grudnia 1997 r. podnosząc, że decyzja ta narusza w sposób rażący art. 30 ust. 1 i 1a - Prawa budowlanego, które nie wymaga obowiązku zgłoszenia takiego utwardzenia. Zdaniem wnioskującego utwardzenie nie jest budowlą ani urządzeniem budowlanym i nie może być poddane restrykcjom z tych przepisów.

Wojewoda L. decyzją z dnia 16 października 1998 r. (...) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza miasta Ś. z 9 grudnia 1997 r., wobec braku przesłanek z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Odwołanie od tej decyzji złożył Tadeusz C. podnosząc argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności. Dodał on również, iż zakwalifikowanie wykonanego utwardzenia do rygorów art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - prawo budowlane z 1994 r. jest nieprecyzyjne i stanowi niezrozumienie litery prawa w kontekście konstrukcji budowlanych.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 listopada 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki utwardzonego placu postojowo-składowego, w pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta Ś. z 9 grudnia 1997 r. w przedmiocie określenia terminu rozbiórki.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji podał, że zrealizowany plac postojowo-składowy do sezonowania elementów budowlanych, należy traktować jako urządzenie budowlane, którego realizacja wymaga pozwolenia na budowę.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Złożył Tadeusz C., wnosząc o eliminację z obiegu prawnego decyzji wydanych z naruszeniem prawa.

Skarżący ponownie podniósł, że prowizoryczne utwardzenie planu nie może być potraktowane-ani jako urządzenie budowlane, ani też roboty budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Dlatego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę był w pełni zasadny.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności, wymaga bezspornego ustalenia, że zakwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 par. 1 Kpa.

Utwardzenie placu o pow. 3.400 m2 kostką brukową, a następnie zalanie jej betonem, słusznie organa orzekające uznały za samowolę budowlaną. Przyjęły one, że prowizoryczne utwardzenie placu stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. W przepisie tym wymienione zostały place postojowe i place pod śmietniki.

Urządzeniami budowlanymi są jednak takie urządzenia techniczne, które zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Chodzi więc o urządzenie wykonane całkowicie i prawidłowo pod względem technicznym.

W niniejszej sprawie, jak twierdzi sam skarżący utwardzenie gruntu miało charakter jedynie prowizoryczny.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że utwardzenie to należy zakwalifikować jako roboty budowlane określone w art. 3 pkt 7 - Prawa budowlanego.

Każda działalność budowlana powoduje ze swej istoty określone trwałe lub nietrwałe skutki w ukształtowaniu powierzchni ziemi oraz w stanie i sposobie użytkowania gruntów.

Zmianę taką, powoduje również czynność utwardzenia powierzchni gruntu przez nałożenie na nią warstwy betonu, lub warstwy kostki brukowej zalanej betonem.

Przepis art. 29 prawa budowlanego nie przewiduje zwolnienia robót budowlanych w postaci utwardzenia powierzchni gruntu warstwą betonu, od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Oznacza to, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy pozwolenia na budowę wymagają, roboty budowlane polegające na utwardzeniu betonem warstwy gruntu.

Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący pozwolenia na budowę nie posiadał. Nawet gdyby uznać, jak przyjęto w decyzjach i co sugerował skarżący na rozprawie przed Sądem, że utwardzenie gruntu betonem jest urządzeniem budowlanym, to i w takim przypadku wymagało ono uzyskania pozwolenia na budowę.

Wymieniony w art. 29 ust. 2 pkt 3 wyjątek dopuszczający zwolnienie od wymogu pozwolenia na budowę, dotyczy instalowania urządzeń na obiektach budowlanych. Utwardzenie gruntu nie może być uznane za tego typu urządzenia.

Ponadto dodać należy, że powołane wyżej obecnie obowiązujące brzmienie art. 29 ust. 2 pkt 9 wprowadzone zostało ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustawach /Dz.U. nr 111 poz. 726/, która weszła w życie z dniem 24 grudnia 1997 r. A więc w dacie wydania decyzji przez Burmistrza Miasta Ś. - przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie przewidywały wyjątku unormowanego obecnie w art. 29 ust. 2 pkt 9.

Przy przyjęciu, że skarżący utwardzając warstwę gruntu - betonem powinien uzyskać pozwolenie na budowę, należało uznać za zgodną z prawem decyzję Burmistrza miasta Ś. z 9 grudnia 1997 r. nakazującą rozbiórkę dokonanej samowoli.

Oznacza to brak przesłanek do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Nie można również podzielić zarzutu skargi dotyczącego braku w decyzji z 9 grudnia 1997 r. pouczenia o skutkach prawnych jakie wywołuje niezłożenie odwołania od decyzji.

Stosownie do art. 107 par. 1 Kpa decyzja administracyjna musi między innymi zawierać pouczenie - czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Takie pouczenie zawierała decyzja z 9 grudnia 1997 r.

Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.