Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą)z 23 maja 2002 r., sygn. akt IV SA 1716/00

Uzasadnienie

Wójt Gminy M., decyzją (...) z dnia 20 września 1999 r. na podstawie art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zmienił własną decyzje (...) z 24 września 1998 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zespołu zabudowy szeregowej, jednorodzinnej przy ul. Cz. ze zmianami naniesionymi kolorem czerwonym oraz zezwolenia na budowę zespołu 15 budynków y mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce 1 nr 63 położonej na terenie gminy M., w sposób następujący:

1. - zatwierdził ww. projekt budowlany wraz z aneksem opracowanym we wrześniu 1999 r. wprowadzającym zmiany w projekcie i stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji;
2. - uznał, że pozostałe warunki decyzji (...) z dnia 24.09.1999 r. nie ulegają zmianie. Zmiana ta zlikwidowała "ponadnormatywne" mieszkania istniejące w zatwierdzonym uprzednio projekcie budowlanym, a w miejsce pracowni na poddaszach budynków przewidzieli poddasza nieużytkowe o nienormatywnej wysokości.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli właściciele sąsiednich nieruchomości: Halina M., Wanda O., Grażyna S., Andrzej W., Jadwiga W., Piotr Ł. i Wiesław T. Odwołując uznali, że zmienioną decyzją dokonano jedynie kosmetycznej zmiany w stosunku do uprzedniego pozwolenia na budowę (...). Projekt budowlany osiedla zatwierdzony został na jednej, niepodzielonej działce nr 63, choć każdy z budynków zabudowy szeregowej winien mieć przydzielony pas gruntu, na odrębnej działce. Inwestycja pozostaje w sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co do powierzchni działek, powierzchni zabudowy kubatorowej na pojedynczej działce oraz pozostawienia powierzchni biologicznej czynnej. Zatwierdzony projekt nie zawiera kompleksowego odwodnienia, co spowoduje zalewanie niżej położonych ulic i działek. Zbyt płytkie posadowienie fundamentów spowoduje, iż domy ujęte w projekcie będą miały wysokość do 10,5 m, a nie 9 m jak nakazano w decyzji o warunkach zabudowy. Zmiana dotycząca poddasza ma jedynie na celu ukrycie faktu, iż budynki projektowane będą zawierały więcej aniżeli 4 mieszkania wymagane dla domów jednorodzinnych.

Wojewoda M. decyzją (...) z dnia 19 czerwca 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że analiza projektu budowlanego zatwierdzonego wraz z aneksem wskazuje, że projektowana inwestycja nie narusza warunków zabudowy i zagospodarowania terenu określonych w decyzji (...). Zmieniono bowiem, stosownie do definicji par. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. projekt budowlany i powyższa inwestycja obejmuje 15 segmentów zaliczanych łącznie 60 mieszkań, po 4 mieszkania w segmencie. Wysokość budynków wbrew twierdzeniom odwołujących się mieści się w granicach 9 m od poziomu terenu. Spełniony jest również warunek minimalnej powierzchni działki wynikający z przepisu planu miejscowego.

Skargę na decyzję organu odwoławczego, do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Piotr Ł., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77, art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa, art. 110, art. 126, art. 156 par. 1 pkt 5 i art. 159 Kpa oraz art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 36a Prawa budowlanego.

Zdaniem skarżącego decyzja o pozwoleniu na budowę była niewykonalna, bowiem nadal obowiązuje postanowienie Wojewody M. z 30.09.1999 r. o wstrzymaniu jej wykonania. Z treści skargi wynika, iż chodzi tu o decyzję (...) z 24.09.1998 r. Ponieważ ta decyzja została zaskarżona do NSA, pozwolenie na budowę pozbawione jest waloru wykonalności, co oznacza, że decyzja ta nie może być przedmiotem innych rozstrzygnięć administracyjnych w tym zmianie dokonanej przez zaskarżoną decyzję. Postanowienie administracyjne winno więc ulec zawieszeniu do czasu rozstrzygnięcia sprawy IV SA 731/00 przez Sąd Administracyjny.

Tym samym nastąpiło naruszenie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa oraz art. 156 par. 1 pkt 5 Kpa bowiem decyzja dotknięta była wadą nieważności jako decyzja niewykonalna. Ponadto w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym naruszony został art. 36a Prawa budowlanego, który ma zastosowanie jedynie do decyzji ostatecznych i niewadliwych. Zmiana pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego nie może mieć na celu konwalidacji błędnych decyzji o pozwoleniu na budowę /decyzja (...) -zawierała postanowienie o większej ilości mieszkań aniżeli dopuszczały przepisy/. Zaskarżona decyzja jest również sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr 628/ 97 oraz prawem miejscowym gdzie w pkt 1.4.4 przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy uważać budynek o jednym mieszkaniu. Brak ustaleń w tym zakresie narusza art. 7 i art. 77 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga Piotra Ł. zasługuje na uwzględnienie ponieważ decyzja (...) z dnia 20.09.1999 r. zmieniająca decyzję (...) z dnia 24.09.1998 r. została wydana po wszczęciu postępowania nieważnościowego w stosunku do tej ostatniej decyzji. Przewidziana w art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego z 1999 r. możliwość zmiany ostatecznej decyzji dotyczy tylko i wyłącznie decyzji niewadliwej. Przepis ten nie może służyć eliminacji wad decyzji pierwotnej, a decyzja zmieniająca nie konwaliduje jej w tym zakresie. Wojewoda M. nie tylko wiedział o wszczęciu postępowania nieważnościowego, ale i sam decyzją z dnia 18.11.1999 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia 24.09.1998 r. Z oczywistą obrazą art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 138 par. 1 pkt 1 utrzymał w mocy decyzję (...) z dnia 20.09.1998 r., która poza zakresem obejmującym zmianę zachowała "pozostałe warunki decyzji (...) z dnia 24.09.1998 r.", czyli decyzji wyeliminowanej już z obrotu prawnego.

Z urzędu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2002 r. IV SA 571/00 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24.01.2000 r. uchylającą decyzję Wojewody M. (...) z dnia 18.11.1999 r. i umarzającą postępowanie tego organu. Organ nadzoru będzie więc musiał ponownie przeprowadzić postępowanie odwoławcze w stosunku do tej decyzji.

W niniejszej sprawie nie zachodzi więc potrzeba ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi, które w swej istocie dotyczą wadliwości decyzji (...) z dnia 24.09.1998 r. i będą musiały być rozważone w odrębnym postępowaniu.

Z tych też powodów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.