Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie zażaleniowe po rozpatrzeniu zażalenia D. i W. P. na postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. wstrzymujące roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w M. przy ul. [...], realizowanej z odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji projektowej.
Organ II instancji wskazał, że wyżej opisane postanowienie organu I instancji zapadło w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. fakt wydania następnie przez organ I instancji decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. w trybie art. 51 Prawa budowlanego – uczynił bezprzedmiotowym rozpatrywanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania D. i W. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. ustalił, że inwestorzy dokonali rozbudowy budynku w oparciu o pozwolenie na budowę, przy czym dopuścili się odstępstwa od zatwierdzonego projektu polegającego na podwyższeniu poddasza o około 60cm. Przy tych ustaleniach organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. ustalającą, że dla uzyskania pozwolenia na wznowienie robót należy przedłożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w M. dokumentację inwentaryzacyjno-projektową uwzględniającą zmiany i przeróbki, analizę nasłonecznienia obiektu, ocenę stanu technicznego wykonanych elementów konstrukcyjnych, zakres robót pozostałych do wykonania.
Zdaniem organu odwoławczego odstępstwa stwierdzone przez organ I instancji nie należy kwalifikować jako istotne w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. Istotne odstępstwa bowiem to takie, które zmieniają przeznaczenie obiektu, jego użytkowanie, wpływają niekorzystnie na uzasadnione interesy osób trzecich oraz spowodowałaby odmowę wydania pozwolenia na budowę.
W ocenie organu podwyższenie budynku o 60cm nie narusza interesu osób trzecich, bowiem "z odwołania wynika", że inwestorzy wznieśli budynek 5m od granicy a odległość między ich budynkiem i budynkiem sąsiada wynosi 9m zatem "nie może być mowy o niedopuszczalnym ograniczeniu dopływu światła dziennego".
W skardze z dnia 15 maja 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. M. podniósł, że budynek sąsiadów – inwestorów zmniejsza dostęp "światła słonecznego" do jego budynku. Zarzucił, że w postępowaniu administracyjnym nie dokonano analizy nasłonecznienia jego budynku w kontekście podwyższenia budynku sąsiadów.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Rzeczą Sądu było zbadanie zgodności z prawem zaskarżonych aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zdaniem Sądu, uchyleniu podlega zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] umarzające postępowanie zażaleniowe.
Wydanie decyzji określonej w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w terminie wskazanym w art. 50 ust. 4, wbrew stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu w/w postanowienia, nie powoduje bezprzedmiotowości rozpoznania zażalenia na postanowienie, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 w/w ustawy.
W ocenie Sądu, postanowienie organu II instancji zapadło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 kpa z powodu oparcia się przez ten organ na błędnej interpretacji relacji łączącej art. 50 i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Umorzenie postępowania przed organem Ii instancji musi być uzależnione od wykazania bezprzedmiotowości tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa (B. Adamiak J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa, 1998 r., str. 67; wyrok NSA z dnia 25 października 1998 r., sygn. akt 54/Po 495/88).
Bezprzedmiotowość postępowania drugiej instancji będzie zachodzić w czasie cofnięcia środka zaskarżenia. Prawo stron do ponownego rozpoznania rozstrzygnięcia sprawy w II instancji najpełniej jest realizowane, gdy organ II instancji orzeka merytorycznie (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa), a nie gdy ogranicza się do formalnego zakończenia postępowania przez jego umorzenie.
Zatem w sposób ścisły należy interpretować możliwość stosowania art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 144 kpa.
Ustawodawca przewidział możliwość kwestionowania przez stronę trafności postanowienia wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w drodze zażalenia o jakim mowa w ust. 5 tego artykułu. Na tej drodze zatem strona powinna mieć prawo dokonania weryfikacji stanowiska organu I instancji przez organ Ii instancji.
Analiza art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r. nie wykazuje aby w niniejszej sprawie występowały bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego z przyczyn wskazanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie można zgodzić się z tym, że bezprzedmiotowość wynikła z wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 w/w ustawy. Okoliczność ta nie zmienia potrzeby zbadania przez organ II instancji zastosowania w sprawie trybu opisanego w przepisie art. 50 Prawa budowlanego. przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby zaakceptowanie możliwości bezpodstawnego uchylenia się organu od obowiązku dokonania kontroli instancyjnej, gdy przepis prawa ją zagwarantował.
W ocenie Sądu, uchyleniu podlega też zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...].
Organ przyjął brak istotnych odstępstw w realizacji przedmiotowej inwestycji wobec tego, że nie wpływają niekorzystnie na uzasadnione interesy osób trzecich.
Organ II instancji w zupełnie dowolny i nieuargumentowany dowodowo sposób przyjął, że podwyższony ponad wysokość przewidzianą w projekcie budynek nie może ograniczać dopływu światła dziennego do budynku skarżącego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (wizje jako jedyny materiał dowodowy – organu I instancji nie dążyły do wyjaśnienia podnoszonego przez skarżącego zarzutu ograniczenia dopływu światła do jego budynku. Organ II instancji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przyjął stanowisko o tym, że nie jest możliwe ograniczenie światła dziennego w budynku skarżącego. Nawet odległości budynków inwestorów i skarżącego oparł nie na własnych ustaleniach a na danych, jak podał, z odwołania inwestorów.
Zdaniem Sądu, postępowanie organu II instancji narusza zasady opisane w art. 7 i 77 kpa i w tych warunkach zaskarżona decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podlega uchyleniu.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - art. 145 § 1 pkt 1 a i c w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia uznając, że doszło do naruszenia prawa materialnego art. 50 ust. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. i przepisów postępowania art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 kpa – art. 145 § 1 pkt c w odniesieniu do zaskarżonej decyzji uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77, 107 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wszechstronne zbadanie i rozważenie okoliczności mogło doprowadzić do załatwienia sprawy w inny sposób.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych aktów Sąd orzekł w trybie art. 152 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.