Wyrok WSA w Warszawie z 25 lutego 2004 r., IV SA 2902/02

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 25 lutego 2004 r.

Skład

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.)
Anna Kuklińska protokolant

Sentencja

przy udziale - sprawy ze skargi M. K. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę

Uzasadnienie

7 IV SA 2901 - 2902/02

Uzasadnienie

Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]stycznia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...]października 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz pozwalającej Spółdzielni [...]na budowę.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji wszczęte zostało z urzędu wskutek inicjatywy M. K. i J. S., które dochodzą praw do terenu objętego pozwoleniem na budowę. W swoim piśmie wykazywały, że w myśl art. 34 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zbycie nieruchomości nie może nastąpić jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa.

W uzasadnieniu odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organ podnosił, że zgodnie z art. 32 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy czym przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 3 pkt 11 tej ustawy należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego, albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Organ ustalił, że grunt objęty przedmiotową inwestycją stanowił własność Gminy [...] a pozostawał we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej [...]z przeznaczeniem na budownictwo mieszkaniowe. Na mocy porozumienia z dnia [...].12.1997 r. zawartego pomiędzy Gminą a Spółdzielnią [...]Zarząd Gminy zobowiązał się do podjęcia uchwały o oddaniu spółdzielni w użytkowanie wieczyste gruntów objętych [...] (przedmiotowa działka nr ew. [...]objęta była księgami [...]). Według organu powyższe porozumienie stanowiło rodzaj umowy (stosunku zobowiązaniowego) uprawniającego inwestora do wykonywania robót i obiektów budowlanych – za zgodą właściciela nieruchomości. Dodatkowo aktem notarialnym z dnia [...].12.2001 Rep. [...] działka nr [...]stanowiąca część dawnej działki nr [...]została przekazana przez Gminę [...] w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...].

Wobec tych ustaleń Wojewoda [...]uznał, że brak jest przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.

Od tej decyzji odwołanie wniosły M. K. i J. S. Podnosiły w nim,że decyzja z dnia [...].10. 2000 r. zatwierdzająca projekt budowlany i pozwalająca na budowę Spółdzielni Mieszkaniowej [...]jest nieważna gdyż inwestor nie miał prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane. Nadto, że kierowały liczne pisma informujące o ich roszczeniach i zastrzegały nie wydawanie żadnych decyzji co do przedmiotowego gruntu do czasu całkowitego rozpatrzenia roszczeń byłych właścicieli.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]maja 2002 r. znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu argumentował,że występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]dołączyła jako dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane porozumienie zawarte między nią a Gminą [...] z dnia [...].12 1997 r. W porozumieniu tym Gmina zobowiązała się ustanowić na rzecz Spółdzielni [...]prawo wieczystego użytkowania działki nr [...]z przeznaczeniem pod budowę budynku mieszkalnego. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający nie tylko z prawa własności lecz również m. in. ze stosunku zobowiązaniowego. Dlatego organ uznał, że Spółdzielnia [...]przedkładając porozumienie zawarte z Gminą [...] należycie i niewadliwie wykazała swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 34 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami to organ stwierdził, że nie został on naruszony gdyż Gmina nie zbyła działki nr [...]a jedynie zawarła umowę w której zobowiązała się do jej zbycia czego przepis ten nie zabrania.

M. K. i J. S. zaskarżyły do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności. Podniosły, że Spółdzielnia [...]występując o pozwolenie na budowę dołączyła porozumienie zawarte z Gminą [...]z dnia [...].12.1997 r. na mocy którego wiedząc o roszczeniach byłych właścicieli Gmina zobowiązała się do ustanowienia wieczystego użytkowania na rzecz Spółdzielni. Twierdziły, że porozumienie jest prawnie nieskuteczne. Nadto wskazały,że przedmiotowy grunt był niezabudowany przez 21 lat.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dni [...]października 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Nawiązując do tej zasady podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. O tym zaś, czy nastapiło rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy.

W ocenie składu orzekającego, bezzasadny jest zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez brak wykazania przez inwestora - Spółdzielnię Mieszkaniową [...]prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o jakim mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

W przedmiotowej sprawie nie ulegało wątpliwości, iż właścicielem nieruchomości w dacie wydawania decyzji była Gmina [...]. Legitymowała się wpisami prawa własności ujawnionymi w księgach wieczystych prowadzonych dla tego gruntu. Zatem porozumienie jakie w dniu [...].12.1997 r. zawarła Spółdzielnia z właścicielem było stosunkiem zobowiązaniowym z podmiotem uprawnionym do rozporządzania nieruchomością. Niewątpliwie zobowiązanie się Gminy do ustanowienia prawa wieczystego użytkowania było zawiązaniem się stosunku obligacyjnego między tymi podmiotami ze skutkiem przewidującym powstanie prawa o charakterze rzeczowym najbardziej zbliżonym do własności. Celem tego zobowiązania (§ 1 porozumienia) miało być uregulowanie stosunków własnościowych w kontekście zamiarów inwestycyjnych Spółdzielni będącej w posiadaniu przedmiotowych gruntów. Należy podkreślić, że prawna skuteczność takiego zobowiązania nie była w sposób ewidentny wadliwa ani kwestionowana przez same strony.

Zarzut zawarty w skardze, sprowadzający się do twierdzenia, że wydanie pozwolenia na budowę nie powinno nastąpić przed prawomocnym zakończeniem postępowania o zwrot nieruchomości, na której ma być realizowana budowa, nie jest uzasadniony. Nie było podstaw do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę tylko z tego powodu, że w stosunku do nieruchomości toczyło się postępowanie o jej zwrot (por. wyrok NSA z 1995.08.02 IV SA 339/95, ONSA 1996/3/136).

Co do naruszenia art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – to Sąd ocenił ten zarzut jako bezpodstawny Dotyczył on bowiem oddania Spółdzielni w dniu [...]grudnia 2001 r. w wieczyste użytkowanie działki nr [...]a kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja o pozwoleniu na budowę wydana była w dniu [...]października 2000 r.

Organ dokonując analizy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane słusznie przyjął stosownie do art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, że tytuł ten wynikał ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

Inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a skoro ostatecznie spełnił wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 i 2 w/w ustawy to, właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W tej sytuacji nie znaleziono podstaw uzasadniających wzruszenie decyzji odmawiającej stwierdzenie nieważności.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.