Uzasadnienie
2 IV SA 3368/02
Decyzją nr "[...]" z dnia 5 kwietnia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek D. W. i A. R. w sprawie prawidłowości prowadzonych prac budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części piwnic budynku przy ul. "[...]" w O. na sklep muzyczny i pozwolenia na prowadzenie związanych z tym prac budowlanych i budowę schodów zewnętrznych na rzecz A s.c. W uzasadnieniu powołano się na wyniki przeprowadzonej kontroli w trakcie której stwierdzono, iż budowa jest realizowana w sposób poprawny, zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę z dnia 23 sierpnia 2001 r., zaś zgłoszone pęknięcia ścian nie wykazują stanu zagrożenia konstrukcji budynku i nie można określić, iż powstały podczas prowadzonego remontu. Wskazano przy tym, iż pomiędzy inwestorem a przedstawicielami Wspólnoty zaistniał spór co do faktu wyrażenia zgody na prowadzoną budowę, lecz kwestia ta wykracza poza kompetencje organu.
Od decyzji tej odwołała się D. W. kwestionując ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji.
Decyzją nr "[...]" z dnia 4 lipca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podano, iż przedmiotem postępowania były roboty budowlane wykonywane w budynku przy ul. "[...]" w O. Z tego względu przymiot strony w tym postępowaniu przysługuje obok inwestora także właścicielowi przedmiotowego budynku, którym jest wspólnota mieszkaniowa. Wskazano, iż zgodnie z art. 21 ustawy o własności lokali jedynie władnym do reprezentowania wspólnoty jest jej zarząd, zaś odwołująca się nie wykazała się uchwałą wspólnoty, która upoważniłaby j ą do występowania w imieniu pozostałych jej członków. Stąd też pomimo faktu, iż D. W. jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej, nie nabyła praw strony w przedmiotowym postępowaniu.
Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę wniosła D. W. Podała, iż jest właścicielką lokalu własnościowego w budynku, w którym prowadzone są prace adaptacyjne, l a jej mieszkanie usytuowane jest bezpośrednio nad adaptowanymi pomieszczeniami. Podniosła, iż z momentem rozpoczęcia przez inwestora pogłębiania pomieszczeń piwnicznych zauważyła w swoim lokalu pęknięcia ścian, nadporoży i sufitów. W jej ocenie wykonywane prace odbiegają od przyjętego projektu technicznego, zaś przeprowadzona przez organ kontrola została wykonana nierzetelnie. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 21 ustawy o własności lokali, wyjaśniając iż inwestor jest jednocześnie przewodniczącym wspólnoty mieszkaniowej i z tego względu nie jest ona w stanie wykazać się uchwałą wspólnoty upoważniającą ją do reprezentacji. Podniosła przy tym, iż z uwagi na kształt budynku tylko jej mieszkanie jest usytuowane nad adaptowanymi pomieszczeniami i dlatego też żaden inny członek wspólnoty mieszkaniowej nie ma interesu faktycznego do występowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiono przy tym, iż z uwagi na umorzenie postępowania odwoławczego nie badano zgodności z prawem postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie.
Skarga jest uzasadniona.
Art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z powszechnie przyjmowanym w literaturze i orzecznictwie poglądem interes prawny musi znajdować oparcie w przepisach szeroko rozumianego prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego, ale także np. prawa cywilnego). Przy czym jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 lutego 1997r. sygn. akt OPS 9/96 (ONSA 1997, z. 3 póz. 102) istnienie interesu prawnego oznacza w istocie związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić i - w konsekwencji -decyzją administracyjną, stanowiącą rozstrzygnięcie sprawy, czyli autorytatywne ustalenie tych uprawnień lub obowiązków.
W świetle powyższych uwag nie może budzić wątpliwości fakt, iż prowadzenie prac budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego dotyczy interesu prawnego właściciela takiego budynku, wynikającego z ochrony jego prawa własności. Jako strona może on zatem żądać od właściwych organów nadzoru budowlanego kontroli prowadzonych robót budowlanych i podejmowania stosownych rozstrzygnięć w tym zakresie. Uprawnienia tego nie kwestionował zresztą organ, który wydał zaskarżoną decyzję, uznając jednak iż przysługuje ono jedynie wspólnocie mieszkaniowej. Przedmiotowe prace budowlane są bowiem prowadzone w budynku, w którym została wyodrębniona własność lokali.
Tym samym z mocy art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80 póz. 903 ze zm.) w przedmiotowym budynku powstała wspólnota mieszkaniowa. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego podmiotem legitymowanym do występowania w niniejszej sprawie jest jedynie wspólnota mieszkaniowa, nie zaś właściciele poszczególnych lokali. Zważyć jednak należy, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80 póz. 903 ze zm.) wspólnota mieszkaniowa nie posiada osobowości prawnej. Zgodnie z powołanych art. 6 ustawy o własności lokali posiada ona jedynie ograniczone uprawnienia, polegające na możliwości nabywania praw i zaciągania zobowiązań, a także pozywania i bycia pozywaną (zdolność sądowa).
Ponadto podnieść należy, iż wprawdzie w myśl art. 21 ust. l powołanej ustawy do reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej powołany jest zarząd, jednakże zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1999r. sygn. akt IV SA 1997/97 (niepublik.) uregulowanie to nie daje jednoznacznej odpowiedzi, co oznacza to sformułowanie, a w każdym razie uregulowanie to nie wyklucza działania członków wspólnoty mieszkaniowej na zewnątrz w obronie własnych praw mieszkaniowych. Trzeba przy tym mieć na względzie fakt, iż każdemu członkowi wspólnoty mieszkaniowej przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawie związanym z własnością lokalu (art. 3 ust. l ustawy o własności lokali).
W związku z tym uznać należy, iż także i on korzysta z ochrony swojego prawa własności nie tylko w odniesieniu do wyodrębnionego lokalu, ale także nieruchomości wspólnej. Zatem sam fakt pozostawania członkiem wspólnoty mieszkaniowej nie może go pozbawiać prawa do samodzielnego występowania w charakterze strony postępowania administracyjnego, o ile wykaże się interesem prawnym.
W świetle powyższych uwag nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż skarżąca nie ma przymiotu strony w niniejszej sprawie. Przy czym wskazać należy, iż jej interes prawny wynika nie tylko z faktu posiadania udziału w nieruchomości wspólnej, ale także bezpośredniego sąsiedztwa należącego do niej lokalu z tą częścią budynku, w której prowadzone są prace adaptacyjne. W związku z tym odwołanie wniesione przez skarżącą winno być rozpatrzone pod względem merytorycznym.
Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ze względu na treść zaskarżonej decyzji.