Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 3 września 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 4 sierpnia 1999 r., nakazującą rozbiórkę budynku wzniesionego samowolnie na działce nr 50/24, położonej w K., gmina S. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., stosownie do art. 15 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, póz 161 ze zm.) przesłał R. G. upomnienie, w którym wezwał zobowiązanego do rozebrania opisanego wyżej budynku w terminie 7 dni od daty doręczenia przedmiotowego upomnienia.
Po otrzymaniu tego upomnienia, R. G. zwrócił się z prośbą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o przesunięcie terminu rozbiórki do dnia 15 sierpnia 2002 r., podnosząc, że wykonanie nałożonego na niego obowiązku w terminie 7 dni jest nierealne Wyjaśnił, że nie stać go na wynajęcie ekipy budowlanej do rozbiórki budynku, a nie ma obecnie możliwości otrzymania urlopu, który zgodnie z planem urlopów może wykorzystać dopiero w I dekadzie sierpnia.
Decyzją z dnia 9 maja 2002 r.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 105 § I kpa, uznał wniosek R. G. za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu, organ I instancji wskazał, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości ustalania lub przesuwania terminów przymusowych rozbiórek obiektów budowlanych nakazanych na podstawie art. 48 tego prawa.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, złożonego przez R. G., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., powołując się na art. 132 § l kpa, decyzją z dnia 31 maja 2002 r., uchylił w trybie samokontroli, własną decyzję z dnia 9 maja 2002 r. z uwagi na brak w decyzji oznaczenia organu administracji publicznej, który ją wydał. W dniu 17 czerwca 2002 r. R. G. wniósł od tej decyzji odwołanie, a decyzją z dnia 16 lipca 2002 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po jej rozpatrzeniu, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Nie czekając na wskazane wyżej rozstrzygnięcie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją z dnia 20 czerwca 2002 r. ponownie uznał wniosek R. G. z dnia 26 marca 2002 r. za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu wskazał natomiast, tak jak w poprzedniej decyzji, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości ustalania lub przesuwania terminów przymusowych rozbiórek obiektów budowlanych nakazanych na podstawie art. 48 tego prawa.
W odwołaniu z dnia 3 lipca 2002 r. R. G. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i uwzględnienie jego wniosku z dnia 26 marca 2002 r. o przesunięcie terminu rozbiórki spornego budynku lub ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania, zarzucając organowi administracji publicznej naruszenie przepisów art. 7 i 11 kpa, podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem nie uwzględnia motywów, które skłoniły go do wystąpienia w tej sprawie. Ponadto wskazał, że rozpoznanie wniosku z dnia 26 marca 2002 r. było przedwczesne, bowiem organ odwoławczy nie rozpatrzył jeszcze odwołań od decyzji z dnia 9 i 31 maja 2002 r. Takie działanie organu I instancji nie znajduje natomiast uzasadnienia prawnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia 17 lipca 2002 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniósł, iż wniosek o odroczenie terminu rozbiórki budynku dotyczy decyzji wydanej w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.). Przepisy tej ustawy nie przewidują natomiast instytucji odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki nakazanej w trybie wskazanego wyżej przepisu. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że poruszone w odwołaniu względy finansowe oraz zdrowotne nie stanowią przesłanki do zawieszenia wykonania decyzji, a pozostałe argumenty odwołującego się nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W skardze z dnia 19 sierpnia 2002 r., przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i uzupełnionej pismem z dnia 22 marca 2004 r., R. G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa decyzja nie powinna być wydana, ponieważ utrzymuje ona w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wydał ją nie czekając na rozpatrzenie odwołania od decyzji z dnia 31 maja 2002 r. wydanej wcześniej w tej samej sprawie. Sprawa z odwołania od tej decyzji zakończona została natomiast dopiero decyzją ostateczną z dnia 16 lipca 2002 r.
W uzupełnieniu skargi, skarżący, nie podnosząc nowych zarzutów wobec decyzji organu nadzoru budowlanego, powołał się na okoliczności dotyczące wyodrębnienia jego działki z terenu działki siedliskowej, płacenia podatku od nieruchomości jak za grunt letniskowy oraz wskazał, że jego budynek nie stwarza żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).
Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych decyzji wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie, wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie dają podstawy do określenia terminu wykonania rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego Tym samym, przyjąć należy, że decyzja orzekająca rozbiórkę takiego obiektu podlega wykonaniu z dniem, z którym stała się ostateczna. W sytuacji, gdy rozbiórka nie jest wykonana dobrowolnie przez adresata decyzji rozbiórkowej, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, właściwy organ powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustalenie terminu wykonania decyzji orzekającej rozbiórkę obiektu budowlanego następuje bowiem dopiero w postępowaniu egzekucyjnym, a formalnym wymogiem dla jego wszczęcia jest uprzednie doręczenie zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W niniejszej sprawie, wskazane wyżej upomnienie, doręczone zostało R. G. w dniu 21 marca 2002 r. Stosownie do art. 15 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, póz. 161 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., wezwał też zobowiązanego do rozebrania budynku wybudowanego samowolnie na działce w K. w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
We wniosku z dnia 26 marca 2002 r., skarżący, zwrócił się jednak do wierzyciela z prośbą o przesunięcie terminu rozbiórki opisanego wyżej budynku, stwierdzając w jego uzasadnieniu, że wykonanie tego obowiązku w wyznaczonym w upomnieniu terminie 7 dni jest nierealne. Z treści tego wniosku, wynika zatem czytelnie, że wolą skarżącego było odroczenie terminu wyznaczonego przez wierzyciela w przedmiotowym upomnieniu
Organ I instancji, zarówno w decyzji z dnia 9 maja 2002 r., uchylonej później w trybie samokontroli, jak i w decyzji z dnia 20 czerwca 2002 r., uznał natomiast wniosek strony za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie administracyjne, błędnie opierając swoje rozstrzygniecie na przepisach prawa budowlanego, które nie regulują kwestii związanych z wykonaniem decyzji orzekających rozbiórkę.
Tym samym, podjęcie przez organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia pozostającego w rażącej sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy, w oderwaniu od żądania strony, stanowi rażące naruszenie prawa, które musi skutkować stwierdzeniem nieważności zarówno decyzji organu I instancji, jak i utrzymującej ją w mocy, decyzji organu odwoławczego.
Ponadto podkreślić należy, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, że organ I instancji, rozpoznał wniosek z dnia 26 marca 2002 r. i wydał decyzję z dnia 20 czerwca 2002 r., nie czekając na ostateczne rozstrzygnięcie organu odwoławczego w sprawie z odwołania strony na decyzję organu I instancji z dnia 31 maja 2002 r., która dotyczyła tego samego wniosku i której wynik mógł mieć decydujący wpływ także na przebieg postępowania w niniejszej sprawie.
Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 powołanej wyżej ustawy.