Uzasadnienie
IV SA 3595 i 3596/02
Zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. wydanym z powołaniem jako podstawy prawnej art. 138 § 1 pkt 1 kpa "i art. 144" kpa Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. w wyniku rozpoznania zażalenia B. J. i I. S. od postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie W., wydanego z powołaniem jako podstawy prawnej art. 23 kpa w związku z art. 32, 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 Nr 106 poz. 1126) oraz art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r Nr 90 poz. 575 ze zm.), opiniującego pozytywnie projekt "osiedla domów mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej zlokalizowanego przy ulicy [...] r. z ulicą [...] w W." (z zastosowaniem docelowego podłączenia osiedla do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej) -utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Powiatowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podniósł zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dopuszczalność tymczasowego korzystania osiedla z własnego ujęcia wody oraz odprowadzenia ścieków do osadników bezodpływowych, biorąc pod uwagę proponowane w projekcie rozwiązania techniczne.
W złożonej skardze I. S. i B. J. wniosły o uchylenie postanowień organów obu instancji zarzucając im:
- 1) wadliwe przyjęcie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- 2) przeoczenie, iż docelowe podłączenie osiedla do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej nie będzie możliwe nawet w bardzo odległej przyszłości,
- 3) brak uwzględnienia, że własne ujecie wody na osiedlu będzie wystarczające,
- 4) pominięcia, iż odprowadzenie ścieków do szamb przy intensywnej zabudowie przyczyni się do skażenia wody w gleby, a tym samym narażenia zdrowia ludzi.
Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie jego nieważności, aczkolwiek z innych przyczyn niż to wyłuszczyły skarżące.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), która w niniejszej sprawie ma zastosowanie z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kognicji Sądu nie przekroczy zatem podniesienie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w istocie bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) po wadliwym uruchomieniu toku instancji.
W demokratycznym państwie prawnym każde rozstrzygniecie organu administracji publicznej opierać się musi na istniejącej rzeczywiście podstawie.
Nie ma powodu, aby zasady praworządności nie odnosić do kwestii orzekania w trybie kontroli instancyjnej.
W ocenie Sądu zajęcie przez organ inspekcji sanitarnej w zakresie swojej właściwości stanowiska do przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego w trybie art. 32, 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecne tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) jest aktem nie stwarzającym możliwość kwestionowania go poprzez złożenie zażalenia. Takie uprawnienie nie wynika bowiem z żadnego przepisu prawa(w tym z powołanych przez rozstrzygające organy).
Dodatkowo zaznaczyć też trzeba, że w tym przypadku nie można byłoby przyjmować stosowania trybu przewidzianego w art.. 106 § 1 pkt 1-6 kpa (por. wyrok NSA wydane 21 września 1999 r. sygn. akt II SA /Ka 1913197 Wokanda 2000 /6/36/).
Tryb współdziałania organów przy wydawaniu decyzji określony w art. 106 kpa (przy którym przepis prawa -§ 4 art. 106 przewiduje jednoznacznie, iż zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie) nie dotyczy zajmowania stanowiska przez wskazany w przepisach szczególnych organu (art. 32,33 Prawa budowlanego z 1994 r.), co do przedłożonego przez samego inwestora projektu budowlanego, przed wszczęciem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Oczywiście brak podstaw prawnych do istnienia w tym przypadku kontroli zajętego przez organ stanowiska poprzez złożenie zażalenia nie oznacza, że strona nie będzie mogła podważać zasadności tego stanowiska kwestionując decyzję kończącą postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 2 powołanej już ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na marginesie dodać należy, iż z racji przyczyn wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego niedopuszczalne byłoby ustosunkowywanie się Sądu do podniesionych przez skarżące zarzutów.