Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa nakazał J. U., W. C. i N.W. rozbiórkę komórek i garaży usytuowanych na posesji przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu stwierdził, że podczas oględzin z dnia 9 maja 2000 r. stwierdzono, że na posesji istnieją komórki i garaże wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, są w nieodpowiednim stanie technicznym, powodują zagrożenie przeciwpożarowe i sanitarne oraz pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Zgodnie z zapisem w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r., działki na których wybudowano komórki i garaże znajdują się na "terenie lasów ochronnych strefy [...]" uzdrowiskowej przewidzianych w planie na cele uzdrowiskowe, przy założeniu maksymalnej ochrony istniejącego drzewostanu – biologicznie czynnego, zgodnie z "Ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych". Obowiązuje pełna ochrona istniejących budynków zabytkowych.
Przedmiotowe obiekty budowlane powstały od końca lat 80-tych, a zatem w stosunku do nich stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli:
- znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę
- powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 83 ust. 1 Prawo budowlane [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania N. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że organ I instancji słusznie zastosował art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakazując rozbiórkę wybudowanych obiektów budowlanych.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. U. Wyjaśnił, że nie będzie stwarzał żadnych trudności w rozbiórce komórki w wypadku otrzymania mieszkania zastępczego. Oboje z żoną są w starszym wieku i muszą gdzieś przechowywać opał na zimę, gdyż dom w którym obecnie zamieszkują nie jest ogrzewany centralnie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga jest zasadna.
Nie negując ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd stwierdza, że sprawa nie dojrzała do jej merytorycznego zakończenia na jej obecnym etapie postępowania, albowiem organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, 77 §, art. 85 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli:
- znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę
- powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Wypełnienie dyspozycji art. 37 z punktu 1 lub 2 uprawnia już organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
W przedmiotowej sprawie Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że komórki wybudowane przez skarżącego znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę i są w nieodpowiednim stanie technicznym, powodują zagrożenie przeciwpożarowe i sanitarne oraz pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a zatem spełnione zostały wymogi punktu 1 i 2 ust. 1 art. 37.
Wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 uzasadnia wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce wyłącznie w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest pod innego rodzaju zabudowę.
Plan miejscowy upoważnia do takiego rozstrzygnięcia jakie wyraźnie wynika z jego treści graficznej i tekstowej. Wszelka rozszerzająca wykładnia ustaleń planu miejscowego na niekorzyść właścicieli nieruchomości byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności.
W niniejszej sprawie w aktach sprawy brak jest wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla wyżej wymienionego terenu, a z cytowanego w uzasadnieniach decyzji obu instancji nie wynika, aby obiekty wybudowane przez skarżącego znajdowały się na obszarze do tego nie przeznaczonym.
Fakt, że komórki J. U. są w nieodpowiednim stanie technicznym i stanowią zagrożenie dla ludzi wynika wyłącznie z notatki służbowej (k. [...]) sporządzonej 9 maja 2000 r., która nie jest dowodem w sprawie.
Wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, które obejmuje całokształt czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym dla wyjaśnienia sprawy. Jedną z tych form jest postępowanie dowodowe, które obejmuje między innymi oględziny (art. 75 kpa), z którego należy sporządzić protokół.
W ścisłym znaczeniu przez dowód należy rozumieć środek dowodowy, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów bądź okoliczności, a tym samym o prawdziwości względnie nieprawdziwości twierdzeń o faktach i okolicznościach.
W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić wizję lokalną przy udziale skarżącego, gdyż art. 10 § 1 kpa obliguje organ administracji do zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania.
Dopiero wówczas w ten sposób zgromadzony i oceniony materiał dowodowy będzie zgodny z zasadą prawdy obiektywnej oraz obowiązkiem ciążącym na organie zebrania całego materiału dowodowego.
Brak tych ustaleń czyni kontrolę legalności dokonywaną przez sąd administracyjny niemożliwą i musi w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.